Οκτώ δεκαετίες αμερικανικών επεμβάσεων: Από τον «ξεχασμένο πόλεμο» της Κορέας μέχρι το Ιράν – «Ένα επαναλαμβανόμενο μοτίβο»

Ο πόλεμος στην Κορέα συχνά περιγράφεται ως ο «ξεχασμένος πόλεμος». Όχι επειδή υπήρξε μικρός ή περιφερειακός, αλλά επειδή έμεινε στη σκιά του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου που προηγήθηκε και του Βιετνάμ που ακολούθησε. Κι όμως, από εκεί ξεκινά ένα μεγάλο κεφάλαιο της μεταπολεμικής αμερικανικής ιστορίας: η εποχή των διαρκών στρατιωτικών επεμβάσεων.

Από την Κορέα μέχρι το Βιετνάμ, από τον Παναμά και το Ιράκ μέχρι το Αφγανιστάν, τη Συρία και σήμερα το Ιράν, οι Ηνωμένες Πολιτείες βρέθηκαν επανειλημμένα στο επίκεντρο πολεμικών επιχειρήσεων, άλλοτε με το επιχείρημα της ανάσχεσης του κομμουνισμού, άλλοτε στο όνομα της καταπολέμησης της τρομοκρατίας και άλλοτε με στόχο την αποτροπή της διάδοσης πυρηνικών όπλων.

Η Κορέα αποτέλεσε το πρώτο μεγάλο στρατιωτικό τεστ των ΗΠΑ στον Ψυχρό Πόλεμο. Η σύγκρουση, που ξεκίνησε το 1950, άφησε πίσω της εκατομμύρια νεκρούς και μια διαιρεμένη χερσόνησο, χωρίς ποτέ να υπάρξει πραγματική ειρήνη. Η εκεχειρία του 1953 πάγωσε τον πόλεμο, αλλά δεν τον έκλεισε οριστικά.

Τραμπ για Ιράν: Ίσως οι ΗΠΑ να είναι σε «καλύτερη θέση» χωρίς συμφωνία – Σε νέο αδιέξοδο οδηγούνται οι διαπραγματεύσεις

Λίγα χρόνια αργότερα, το Βιετνάμ εξελίχθηκε σε τραύμα για την αμερικανική κοινωνία και σε σύμβολο των ορίων της στρατιωτικής ισχύος. Παρά την τεράστια εμπλοκή ανθρώπινων και οικονομικών πόρων, οι ΗΠΑ δεν κατάφεραν να επιβάλουν την έκβαση που επιθυμούσαν. Η εικόνα της αποχώρησης από τη Σαϊγκόν το 1975 έμεινε ως υπενθύμιση ότι η υπεροχή στα όπλα δεν συνεπάγεται πάντα πολιτική νίκη.

Στη δεκαετία του 1980 και του 1990, η αμερικανική παρέμβαση πήρε διαφορετικές μορφές. Από τη Γρενάδα και τον Παναμά μέχρι τον Πόλεμο του Κόλπου, η Ουάσινγκτον έδειξε ότι ήταν έτοιμη να χρησιμοποιήσει στρατιωτική ισχύ για να υπερασπιστεί τα συμφέροντά της και να διαμορφώσει τις ισορροπίες σε κρίσιμες περιοχές.

Η επίθεση της 11ης Σεπτεμβρίου 2001 άνοιξε ένα νέο κεφάλαιο: τον «πόλεμο κατά της τρομοκρατίας». Το Αφγανιστάν έγινε το πρώτο πεδίο αυτής της στρατηγικής, με μια επέμβαση που ξεκίνησε ως επιχείρηση ανατροπής των Ταλιμπάν και κατέληξε σε εικοσαετή πόλεμο χωρίς σταθερό αποτέλεσμα.

Το 2003, η εισβολή στο Ιράκ παρουσιάστηκε ως αναγκαία για την εξουδετέρωση όπλων μαζικής καταστροφής που τελικά δεν βρέθηκαν. Η ανατροπή του Σαντάμ Χουσεΐν οδήγησε σε αποσταθεροποίηση, εμφύλιες συγκρούσεις, άνοδο τζιχαντιστικών οργανώσεων και σε μια νέα πραγματικότητα στη Μέση Ανατολή, οι συνέπειες της οποίας παραμένουν ορατές μέχρι σήμερα.

Ανάλυση CNN: Το αδιέξοδο ΗΠΑ – Ιράν απειλεί να φορτώσει στον πλανήτη ένα δυσβάσταχτο βάρος που δεν επέλεξε

Στις επόμενες δεκαετίες, οι αμερικανικές επεμβάσεις έγιναν συχνά πιο σύνθετες και λιγότερο ορατές: επιθέσεις με drones, ειδικές επιχειρήσεις, κυρώσεις, ναυτικοί αποκλεισμοί, στρατιωτικές βάσεις και υποστήριξη συμμάχων. Η στρατιωτική παρουσία δεν είχε πάντα τη μορφή μαζικής εισβολής, αλλά παρέμενε καθοριστική για τη διαμόρφωση ισορροπιών.

Ο πόλεμος με το Ιράν εντάσσεται σε αυτή τη μακρά αλυσίδα επεμβάσεων και στρατηγικών αντιπαραθέσεων. Με επίκεντρο το πυρηνικό πρόγραμμα της Τεχεράνης, τα Στενά του Ορμούζ και τον έλεγχο της ενεργειακής ασφάλειας, η σύγκρουση αναδεικνύει ξανά ένα βασικό ερώτημα: πόσο αποτελεσματική είναι τελικά η στρατιωτική ισχύς όταν δεν συνοδεύεται από σαφή πολιτική έξοδο;

Οκτώ δεκαετίες μετά την Κορέα, οι Ηνωμένες Πολιτείες εξακολουθούν να αναμετρώνται με το ίδιο δίλημμα. Μπορούν να κερδίσουν μάχες, να πλήξουν στρατιωτικές υποδομές, να επιβάλουν αποκλεισμούς και να πιέσουν καθεστώτα. Όμως η μετατροπή της στρατιωτικής υπεροχής σε βιώσιμη πολιτική λύση παραμένει το πιο δύσκολο πεδίο.

Από τον «ξεχασμένο πόλεμο» της Κορέας μέχρι τη σημερινή κρίση με το Ιράν, η ιστορία των αμερικανικών επεμβάσεων δείχνει ένα επαναλαμβανόμενο μοτίβο: οι πόλεμοι αρχίζουν συχνά με μεγάλες βεβαιότητες, αλλά τελειώνουν — όταν τελειώνουν — μέσα σε αβεβαιότητα, κόστος και ανοιχτούς λογαριασμούς.

• αμερικανικές επεμβάσεις
• ΗΠΑ
• Ιράν
• Κορέα
• Μέση Ανατολή