Όλοι θέλουν να δουν τον Ζάεφ

Στο επίκεντρο του διεθνούς ενδιαφέροντος έχει βρεθεί η ΠΓΔΜ ενόψει του κρίσιμου δημοψηφίσματος της 30ης Σεπτεμβρίου καθώς, πρόεδροι, καγκελάριοι, υπουργοί και επικεφαλής διεθνών θεσμών κάνουν… κυριολεκτικά παρέλαση για να δουν τον Ζόραν Ζάεφ και να του προσφέρουν πολιτική στήριξη για τη συμφωνία των Πρεσπών.

Φυσικά το διεθνές ενδιαφέρον του δυτικού παράγοντα για τα Σκόπια εδράζεται στο γεγονός ότι η θετική έκβαση του δημοψηφίσματος θα ξεκλειδώσει τις διαδικασίες ένταξης της ΠΓΔΜ πρωτίστως στο ΝΑΤΟ, το οποίο ως γνωστόν αποτελεί στόχο τόσο της κυβέρνησης της γειτονικής χώρας, όσο και του ίδιου του Βορειοατλαντικού Συμφώνου εδώ και πολλά χρόνια.

Με τη λύση του ονοματολογικού και την περαίωση των εσωτερικών διαδικασιών στην γείτονα, αλλά και την κύρωση της συμφωνίας από την ελληνική Βουλή, αίρεται το μεγαλύτερο εμπόδιο και έτσι οι διαδικασίες ένταξης στο ΝΑΤΟ θα είναι πολύ πιο εύκολες για την κυβέρνηση της ΠΓΔΜ.

Ο Ζάεφ, βρέθηκε σήμερα στην ευρωβουλή όπου χαρακτήρισε ως «συμβιβαστική» και «αξιοπρεπή» τη συμφωνία των Πρεσπών και επεσήμανε πως «έχουμε πλέον τη δυνατότητα να αφήσουμε πίσω μας το παρελθόν και να στραφούμε στο μέλλον, μια ευκαιρία που αναμένουμε εδώ και πολλά χρόνια. Πλέον μπορούμε να προασπίσουμε τα στοιχεία που μας καθορίζουν, την ταυτότητά μας».

►Διαβάστε επίσης: Ζάεφ: Συμβιβαστική και αξιοπρεπής η συμφωνία των Πρεσπών

Εκτός από την παρουσία του Ζάεφ στο Στρασβούργο, το τελευταίο δεκαήμερο μια σειρά από ηγέτες χωρών και διεθνών οργανισμών βρέθηκαν στα Σκόπια αφενός για να στηρίξουν τον πρωθυπουργό της ΠΓΔΜ, αφετέρου για να πιέσουν την αξιωματική αντιπολίτευση της χώρας, το VMRO, να στηρίξει τη συμφωνία. 

Το ωμό μήνυμα του Στόλτενμπεργκ

Πρώτος στην ΠΓΔΜ βρέθηκε ο γενικός γραμματέας του ΝΑΤΟ Γενς Στόλτενμπεργκ στις 6 Σεπτεμβρίου, όπου κατά τις δηλώσεις που έκανε μετά τη συνάντηση με τον Ζόραν Ζάεφ υπογράμμισε τα οφέλη της ένταξης στο ΝΑΤΟ, λέγοντας ότι η ασφάλεια στην περιοχή είναι προς όφελος και των Συμμάχων αλλά και της ίδιας της χώρας. Όπως είπε, η ασφάλεια στην περιοχή θα φέρει οικονομική μεγέθυνση και ανέφερε ως παράδειγμα το Μαυροβούνιο, λέγοντας ότι μετά την ένταξή του στη Συμμαχία διπλασιάστηκαν οι επενδύσεις στη χώρα.

«Η πόρτα του ΝΑΤΟ είναι ανοιχτή και ο λαός της ΠΓΔΜ θα αποφασίσει αν θα την διαβεί», ανέφερε ο Γ. Στόλτενμπεργκ, προσθέτοντας: «Το μέλλον σας είναι στα δικά σας χέρια».

Ωστόσο, στη συνέντευξη που έδωσε  στην ιστοσελίδα Balkan-Insight άφησε κατά μέρους τις διπλωματικές αβρότητες και έστειλε ένα σαφές μήνυμα τόσο στους πολίτες της γείτονος, όσο και στην αντιπολίτευση της χώρας.  «Είτε αποδέχεστε τη συμφωνία, και μετά εντάσσεστε στο ΝΑΤΟ, είτε την απορρίπτετε και δεν μπαίνετε στη Συμμαχία».

Συνεχίζοντας, ο Στόλτενμπεργκ διαμήνυσε πως «είναι η πρώτη φορά σε 27 χρόνια που έχετε μια πραγματική συμφωνία επί τάπητος. Είναι πολύ δύσκολο να φανταστώ ότι κάτι τέτοιο θα ξαναγίνει. Είναι μια μοναδική ευκαιρία να συμφωνήσετε στο ονοματολογικό και να γίνετε μέλος της διεθνούς κοινότητας. Επαφίεται σε εσάς εάν θα συμφωνήσετε ή θα διαφωνήσετε, κανείς δεν μπορεί να σας εξαναγκάσει, αλλά θα πρέπει να αναλάβετε και τις ευθύνες των αποφάσεών σας».

Απαντώντας επίσης στην αντιπολίτευση και στους ισχυρισμούς της ότι θα έφερε καλύτερη συμφωνία, ο γγ του ΝΑΤΟ ανέφερε τα εξής, χωρίς περιστροφές: «Εάν ήταν εύκολο να υπάρξει καλύτερη συμφωνία, γιατί δεν την κλείσατε τα προηγούμενα χρόνια; Έχω μιλήσει με πολλούς ηγέτες στην Ελλάδα για πολλά χρόνια, έδωσα το παρών στη Σύνοδο του Βουκουρεστίου [όπου η Ελλάδα μπλόκαρε την ένταξη του ΝΑΤΟ στη Συμμαχία] και γνωρίζω πολύ καλά πόσο δύσκολο είναι το ζήτημα της ονομασίας. Βλέπουμε διαμαρτυρίες κατά της συμφωνίας. Υπάρχουν πολίτες στην ΠΓΔΜ και στην Ελλάδα που δυσαρεστήθηκαν, γεγονός το οποίο καταδεικνύει ότι πάντα υπάρχει τίμημα για έναν συμβιβασμό».

►Διαβάστε επίσης: Νουθεσίες Στόλτενμπεργκ προς ΠΓΔΜ για το δημοψήφισμα και μηνύματα στην Αθήνα

Οι παραινέσεις Κουρτς και Μέρκελ

Την επίσκεψη Στόλτενμπεργκ στην ΠΓΔΜ, διαδέχθηκε αυτή του καγκελάριου της Αυστρίας Σεμπάστιαν Κουρτς, ο οποίος ως υπουργός Εξωτερικών, τότε, της Αυστρίας, είχε γίνει στόχος έντονης κριτικής για τη συμμετοχή του, ενόψει των πρόωρων εκλογών στην ΠΓΔΜ τον Δεκέμβριο του 2016, στον προεκλογικό αγώνα του αρχηγού του VMRO-DPMNE και μετέπειτα πρωθυπουργού Νίκολα Γκρούεφσκι.

Ο Κουρτς εξέφρασε την ελπίδα πως στο επικείμενο δημοψήφισμα της 30ης Σεπτεμβρίου στην ΠΓΔΜ θα υπάρξει μία «έντονη συμμετοχή» και μία «θετική έκβαση», η οποία, όπως σημείωσε, θα ενίσχυε την «ευρωπαϊκή προοπτική» της χώρας και θα αποτελούσε «ένα σημαντικό βήμα στην κατεύθυνση της Ευρώπης».

Ο ίδιος υποστήριξε πως «η Ευρωπαϊκή Ένωση, γεωγραφικά είναι πλήρης μετά από την ένταξη των κρατών των Δυτικών Βαλκανίων», τονίζοντας χαρακτηριστικά: «θέλουμε να δούμε τη “Μακεδονία” στην ΕΕ».

►Διαβάστε επίσης:  Κουρτς σε Ζάεφ: «Θέλουμε να δούμε τη “Μακεδονία” στην ΕΕ»

Η πιο σημαίνουσα επίσκεψη ωστόσο στην ΠΓΔΜ έλαβε χώρα το Σάββατο. Ήταν αυτή της καγκελαρίου της Γερμανίας Άγνκελα Μέρκελ, η οποία εξέφρασε την πλήρη στήριξή της στη συμφωνία και διαμήνυσε πως η θετική ψήφος στο δημοψήφισμα αποτελεί προϋπόθεση για την προώθηση της ευρωπαϊκής και ευρωατλαντικής προοπτικής της χώρας.

Η Γερμανίδα καγκελάριος εξέφρασε την πλήρη στήριξη της στη συμφωνία μεταξύ Ελλάδας και ΠΓΔΜ για την επίλυση του ζητήματος της ονομασίας , όπως και στη Συμφωνία Φιλίας, Καλής Γειτονίας και Συνεργασίας μεταξύ ΠΓΔΜ και Βουλγαρίας, που υπέγραψαν οι δύο χώρες πέρυσι τον Αύγουστο, και στο πλαίσιο αυτό εξήρε το θάρρος που επέδειξαν οι πρωθυπουργοί των τριών χωρών, Αλέξης Τσίπρας, Ζόραν Ζάεφ και Μπόικο Μπορίσοφ, για την επίλυση προβλημάτων στην περιοχή.

Ως σημαντικό κρίνεται επίσης και το γεγονός ότι η Μέρκελ, δεν θέλησε να συναντηθεί με τον πρόεδρο της γείτονος Γκιόργκι Ιβάνοφ, ο οποίος ως γνωστό τάσσεται μετ επιτάσεως κατά της συμφωνίας, βάζοντας μάλιστα εμπόδια στην κύρωσή της από τη Βουλή της ΠΓΔΜ.

►Διαβάστε επίσης: Μέρκελ: Η έγκριση της συμφωνίας των Πρεσπών, προϋπόθεση ένταξης των Σκοπίων στο ΝΑΤΟ

Αξίζει να σημειωθεί ότι χθες στην πρωτεύουσα της ΠΓΔΜ βρέθηκε και ο πρόεδρος του Κοσόβου Χασίμ Θάτσι, ο οποίος με τη σειρά του παρείχε στον Ζάεφ τη στήριξή του για τη συμφωνία. «Το Κόσοβο υποστηρίζει το μονοπάτι της ενσωμάτωσης στο ΝΑΤΟ και την ΕΕ. Καλώ τους ψηφοφόρους να συμμετάσχουν στο δημοψήφισμα και να υποστηρίξουν τη συμφωνία. Πρόκειται για μια ιστορική στιγμή, η οποία πρέπει να αξιοποιηθεί», υποστήριξε χαρακτηριστικά.

Αμερικανική και ευρωπαϊκή στήριξη

Ενδεικτικό όμως του διεθνούς ενδιαφέροντος για την ΠΓΔΜ είναι και το γεγονός ότι στα Σκόπια, βρέθηκαν και δύο ανώτατοι αξιωματούχοι των ΗΠΑ: Ο υπουργός Άμυνας Τζιμ Ματίς ,αλλά και ο υφυπουργός Εξωτερικών Γουές Μίτσελ.

Ο πρώτος μάλιστα, εξέφρασε φόβους για πιθανή ρωσική εμπλοκή στη διαδικασία. «Ανησυχώ έντονα γι αυτά που κάνει η Ρωσία από την Εσθονία ως τις ΗΠΑ και από την Ουκρανία ως την ‘Μακεδονία’. Αυτή η επίσκεψη θα στηρίξει την θέληση τους να αποφασίσουν οι ίδιοι για το μέλλον τους και όχι κάποιοι ξένοι», ανέφερε χαρακτηριστικά.

Από την πλευρά του, ο Μίτσελ, ανέφερε ακόμη ότι οι ΗΠΑ ενδιαφέρονται για τα Δυτικά Βαλκάνια και τάσσονται υπέρ της σταθερότητας και της ευημερίας αυτής της τόσο σημαντικής περιοχής. 

Αλλά και η Ύπατη Εκπρόσωπος της ΕΕ για την Εξωτερική Πολιτική Φεντερίκα Μογκερίνι, βρέθηκε στα Σκόπια, ταξιδεύοντας μάλιστα με το πρωθυπουργικό αεροσκάφος τουΖάεφ, με τον ίδιο να αναρτά σχετική φωτογραφία στον προσωπικό του λογαριασμό στο Facebook.

«Μετά την ομιλία μου στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο στο Στρασβούργο, μαζί με την κ. Φεντερίκα Μογκερίνι, ερχόμαστε στην «Μακεδονία». Η φίλη μας Φεντερίκα θα υποστηρίξει για άλλη μια φορά όλους τους πολίτες για την κοινή μας πορεία προς την ευρωπαϊκή οικογένεια» αναφέρει ο Ζάεφ.

Η Μογκερίνι, κάλεσε τους πολίτες της ΠΓΔΜ να προσέλθουν στις κάλπες που θα στηθούν στις 30 Σεπτεμβρίου για το δημοψήφισμα. Σημείωσε ότι όλη η Ευρώπη χαιρέτισε την «ιστορική», όπως την χαρακτήρισε Συμφωνία των Πρεσπών και πρόσθεσε ότι οι πρωθυπουργοί της Ελλάδας Αλέξης Τσίπρας και της ΠΓΔΜ Ζόραν Ζάεφ επέδειξαν πολιτική γενναιότητα για την επίτευξη της συμφωνίας αυτής.

Η Φεντερίκα Μογκερίνι, κατά την επίσκεψή της στα Σκόπια συναντήθηκε ακόμη με τον Πρόεδρο της ΠΓΔΜ Γκιόργκι Ιβάνοφ και με τον αρχηγό του κόμματος της αξιωματικής αντιπολίτευσης VMRO-DPMNE Χρίστιαν Μίτσκοσκι.

Η στάση της αντιπολίτευσης και οι δημοσκοπήσεις

Οι εν λόγω διεργασίες λαμβάνουν χώρα την ώρα που η αντιπολίτευση στην ΠΓΔΜ ανακοίνωσε τη θέση με την οποία θα προσέλθει στο δημοψήφισμα: Το VMRO κάλεσε  τους πολίτες να πράξουν κατά συνείδηση. Ειδικότερα, ο αρχηγός του κόμματος Χρίστιαν Μίτσκοσκι, μετά τη συνεδρίαση των κομματικών οργάνων σχετικά με τη στάση που πρέπει να τηρήσει το κόμμα στο δημοψήφισμα, επανέλαβε ότι το VMRO-DPMNE απορρίπτει τη Συμφωνία των Πρεσπών, καθώς, όπως ισχυρίστηκε, με αυτήν αλλάζει όχι μόνο το όνομα της χώρας αλλά και το Σύνταγμά της, ενώ με τη συμφωνία, όπως είπε, αμφισβητείται επίσης η εθνική ταυτότητα των πολιτών της χώρας.

O Χρίστιαν Μίτσκοσκι εξαπέλυσε σφοδρή επίθεση κατά του πρωθυπουργού της πΓΔΜ Ζόραν Ζάεφ για τη συμφωνία, ωστόσο σημείωσε ότι τον τελικό λόγο για τα εθνικά θέματα πρέπει να τον έχει ο λαός της χώρας και γι’ αυτό, ανέφερε, καλεί τους υποστηρικτές του κόμματός του και τους πολίτες να πράξουν κατά συνείδηση στο δημοψήφισμα.

Εντός του VMRO-DPMNE είχαν εκφραστεί το προηγούμενο διάστημα διαφορετικές απόψεις για τη στάση που πρέπει να τηρήσει το κόμμα στο δημοψήφισμα. Η εθνικιστική πτέρυγα του κόμματος προέτρεπε σε αποχή από το δημοψήφισμα, ενώ η φιλοευρωπαϊκή είχε ταχθεί υπέρ της προσέλευσης στις κάλπες που θα στηθούν για το δημοψήφισμα και μάλιστα με θετική διάθεση απέναντι στη Συμφωνία των Πρεσπών.

Σύμφωνα με όλες τις δημοσκοπήσεις, το «ναι» θα επικρατήσει στο δημοψήφισμα με μεγάλη διαφορά κι αυτό διότι μεγάλος αριθμός Σλάβων ψηφοφόρων, που διαφωνεί με τη συμφωνία, δεν πρόκειται να προσέλθει στις κάλπες. Ωστόσο, το ζητούμενο για την κυβέρνηση του Ζόραν Ζάεφ είναι το ποσοστό συμμετοχής να ξεπεράσει το 50%, προκειμένου να μην υπάρξουν παρερμηνείες για το αποτέλεσμα και σε αυτό η κυβέρνησή του ρίχνει όλο το βάρος, έχοντας και τη σθεναρή υποστήριξη του διεθνή παράγοντα, ο οποίος έχει χαιρετίσει τη Συμφωνία των Πρεσπών.

Το ερώτημα του δημοψηφίσματος στο οποίο θα κληθούν να απαντήσουν οι ψηφοφόροι στην πΓΔΜ έχει την εξής διατύπωση: «Είστε υπέρ της ένταξης στην ΕΕ και στο ΝΑΤΟ με αποδοχή της Συμφωνίας ανάμεσα στη “Δημοκρατία της Μακεδονίας” και την Ελλάδα;».

• δημοψήφισμα
• Ζόραν Ζάεφ
• ΝΑΤΟ
• ΠΓΔΜ