Ωμά στρείδια, ωμό κρέας και… άδειο στομάχι: Γιατί παθαίνουμε τροφική δηλητηρίαση και πώς να την αποφύγουμε

Διάφορα βακτήρια μπορούν να προκαλέσουν στομαχικές διαταραχές και τροφική δηλητηρίαση. Δείτε ποιοι είναι οι πιο επικίνδυνοι «ένοχοι», πώς να τους αποφύγετε και τι να κάνετε αν τελικά σας προσβάλουν. Πολλοί άνθρωποι στον σύγχρονο κόσμο δεν αντιμετωπίζουν την τροφική δηλητηρίαση με την απαιτούμενη σοβαρότητα. Ναι, οι περισσότεροι πλένουν τα χέρια τους μετά τον χειρισμό ωμού κοτόπουλου και χρησιμοποιούν διαφορετικές επιφάνειες κοπής για το κρέας και τα λαχανικά. Ωστόσο, στην πράξη, συχνά γίνονται παραλείψεις –όπως η χρήση των ίδιων λαβίδων σε όλο το μπάρμπεκιου ή η παραμονή μαγειρεμένου ρυζιού εκτός ψυγείου για αρκετή ώρα.

Η τροφική δηλητηρίαση εμφανίζεται όταν καταναλώνεται τρόφιμο μολυσμένο με επιβλαβή βακτήρια, ιούς ή τοξίνες, όμως δεν εκδηλώνεται πάντα με τον ίδιο τρόπο. Σύμφωνα με τη γιατρό Μασαράτ Τζιλάνι, ειδική του NHS, ορισμένα βακτήρια –όπως το Bacillus cereus, που συχνά εντοπίζεται σε ξαναζεσταμένο ρύζι– παράγουν τοξίνες πριν από την κατανάλωση του φαγητού και προκαλούν αιφνίδιο εμετό μέσα σε λίγες ώρες. Το ίδιο βακτήριο μπορεί επίσης να παράγει τοξίνες στο λεπτό έντερο, προκαλώντας διάρροια. Άλλα παθογόνα, όπως η Salmonella και το E. coli, δρουν μετά την κατανάλωση και προκαλούν πιο παρατεταμένα συμπτώματα μέσω φλεγμονής του εντέρου. Θεωρητικά, ο χρόνος εμφάνισης των συμπτωμάτων μπορεί να δώσει ενδείξεις για το είδος της μόλυνσης, όμως στην πράξη αυτό σπάνια αξιοποιείται.

Όπως εξηγεί η επιστήμονας λοιμωδών νοσημάτων Έμμα Ντάουτι, τα διαφορετικά βακτήρια δρουν με διαφορετικούς μηχανισμούς. Το Campylobacter jejuni, που συναντάται συχνά στα πουλερικά, έχει σπειροειδές σχήμα και «τρυπά» το τοίχωμα του εντέρου, ενώ το E. coli που παράγει τοξίνες Shiga απελευθερώνει ισχυρές τοξίνες. Και τα δύο προκαλούν διάρροια και εντερική φλεγμονή, αλλά απαιτούν διαφορετική προσέγγιση στη θεραπεία. Για τον λόγο αυτό, οι γιατροί συνήθως αποφεύγουν τη χορήγηση αντιβιοτικών χωρίς σαφή διάγνωση. Σε περιπτώσεις E. coli με παραγωγή τοξινών, η χρήση αντιβιοτικών μπορεί να επιδεινώσει την κατάσταση, καθώς προκαλεί μαζική απελευθέρωση τοξινών. Συχνά, η ασφαλέστερη επιλογή είναι να επιτραπεί στον οργανισμό να αναρρώσει μόνος του.

Πώς να μειώσετε τον κίνδυνο

Οι βασικοί κανόνες υγιεινής εξακολουθούν να είναι κρίσιμοι για να μην πάθετε τροφική δηλητηρίαση. Τα ωμά στρείδια θεωρούνται πάντα υψηλού κινδύνου, όπως και κάθε είδος ωμού κρέατος. Η κατανάλωση μπιφτεκιών μέτρια ψημένων είναι ιδιαίτερα επικίνδυνη, καθώς ο κιμάς έχει εκτεθεί στον αέρα σε όλη του την επιφάνεια και απαιτεί πλήρες ψήσιμο.

Το πλύσιμο ωμού κοτόπουλου – μια πρακτική που παραμένει διαδεδομένη στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης – δεν μειώνει τον κίνδυνο, αλλά αντιθέτως διασπείρει βακτήρια σε επιφάνειες και σκεύη. Αντίθετα, συνιστάται:

-αυστηρός διαχωρισμός ωμών και μαγειρεμένων τροφίμων
-σωστό μαγείρεμα (ιδανικά με θερμόμετρο κρέατος)
-γρήγορη ψύξη και αποθήκευση στο ψυγείο εντός δύο ωρών
-σχολαστικό πλύσιμο χεριών μετά τον χειρισμό τροφίμων και τη χρήση της τουαλέτας.

Τι να κάνετε αν αρρωστήσετε

Στις περισσότερες περιπτώσεις, η τροφική δηλητηρίαση δεν είναι επικίνδυνη για άτομα χωρίς υποκείμενα νοσήματα. Ο βασικός κίνδυνος είναι η αφυδάτωση, γι’ αυτό και είναι απαραίτητη η συχνή κατανάλωση υγρών και, αν χρειαστεί, ηλεκτρολυτών. Κατά την ανάρρωση, συνιστάται η σταδιακή επανεισαγωγή τροφών. Σε αρχικό στάδιο, συχνά προτείνεται η δίαιτα BRAT (μπανάνα, ρύζι, μήλο μαγειρεμένο, φρυγανιά), μέχρι να επανέλθει η ανοχή σε πιο σύνθετα γεύματα.

Σε σπάνιες περιπτώσεις, η τροφική δηλητηρίαση μπορεί να εξελιχθεί σε σηψαιμία, με συμπτώματα όπως ταχυκαρδία και ζάλη, οπότε απαιτείται άμεση ιατρική αξιολόγηση. Επίσης, ένα μικρό ποσοστό ασθενών μπορεί να εμφανίσει μεταλοιμώδες σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου (IBS). Η θετική πλευρά είναι ότι οι περισσότερες περιπτώσεις υποχωρούν μέσα σε λίγες ημέρες, καθώς το ανοσοποιητικό σύστημα αντιμετωπίζει τη μόλυνση. Το σημαντικό είναι η πρόληψη – και λίγη περισσότερη προσοχή στην κουζίνα την επόμενη φορά.

Πηγή: theguardian

• δηλητηριάση
• κρέας
• στρείδια