ΟΟΣΑ: Η Ελλάδα ανάμεσα στις χώρες με τη μεγαλύτερη επιβάρυνση από έμμεσους φόρους

Η Ελλάδα συγκαταλέγεται στις πέντε χώρες του ΟΟΣΑ όπου η έμμεση φορολογία καταλαμβάνει το υψηλότερο ποσοστό των συνολικών εσόδων, ξεπερνώντας κατά πολύ τον μέσο όρο του Οργανισμού. Η σημαντική αύξηση των εισπράξεων από τον ΦΠΑ –εν μέρει λόγω της ακρίβειας– αλλά και οι υψηλοί Ειδικοί Φόροι Κατανάλωσης, όπως αυτοί στα καύσιμα, ενισχύουν τα δημόσια έσοδα, επιβαρύνουν όμως δυσανάλογα τα οικονομικά πιο αδύναμα νοικοκυριά.

Στην τελευταία έκθεσή του, ο ΟΟΣΑ επισημαίνει ότι σχεδόν το ήμισυ των φορολογικών εσόδων της χώρας προέρχεται από τη φορολόγηση της κατανάλωσης. Παράλληλα, οι ασφαλιστικές εισφορές παραμένουν σε ιδιαίτερα υψηλά επίπεδα συγκριτικά με τα άλλα κράτη-μέλη, αυξάνοντας το συνολικό κόστος εργασίας. Αξίζει να σημειωθεί ότι η Ελλάδα ανήκει στις λίγες χώρες όπου οι εισφορές των εργαζομένων αποδίδουν περισσότερα έσοδα στο κράτος από τις εισφορές των εργοδοτών.

Βασικά ευρήματα της νέας έκθεσης του ΟΟΣΑ

Φορολογικά έσοδα ως ποσοστό του ΑΕΠ: Το 2024 διαμορφώθηκαν στο 39,8% του ΑΕΠ, υψηλότερα από το 38,9% του 2023 και πάνω από τον μέσο όρο του ΟΟΣΑ (34,1%). Έτσι η Ελλάδα καταλαμβάνει τη 10η θέση σε επίπεδο συνολικής φορολογικής επιβάρυνσης.

Ισχυρή εξάρτηση από έμμεσους φόρους: Το 40,7% των φορολογικών εσόδων προέρχεται από ΦΠΑ (22,5%) και ΕΦΚ (18,2%). Ο μέσος όρος του ΟΟΣΑ για τη φορολογία στην κατανάλωση είναι 31,3%, γεγονός που τοποθετεί την Ελλάδα στην 5η θέση μεταξύ των χωρών με τη μεγαλύτερη εξάρτηση από την έμμεση φορολογία.

Ασφαλιστικές εισφορές: Αντιπροσωπεύουν το 28,8% των συνολικών φορολογικών εσόδων, ποσοστό υψηλότερο από τον μέσο όρο του ΟΟΣΑ (25,5%), επιβαρύνοντας τόσο τους εργαζόμενους όσο και τους εργοδότες.

Φόρος εισοδήματος: Αποτελεί μόλις το 15,5% των φορολογικών εσόδων, πολύ χαμηλότερα από τον μέσο όρο του ΟΟΣΑ (23,7%). Σε χώρες όπως η Δανία ο φόρος εισοδήματος φτάνει το 57,2% και στη Σουηδία το 26,9%, γεγονός που δείχνει ότι η Ελλάδα στηρίζεται λιγότερο στη φορολόγηση του εισοδήματος.

Σύγκριση με άλλες χώρες της Ευρώπης: Η Ελλάδα βρίσκεται στην κατηγορία των κρατών με φορολογικά έσοδα άνω του 38% του ΑΕΠ, ξεπερνώντας χώρες όπως η Γερμανία (38%), η Ισπανία (36,7%) και το Ηνωμένο Βασίλειο (34,4%).

Φορολογικό βάρος και κοινωνικές ομάδες: Υπάρχει σημαντική εξάρτηση από τις φορολογικές δηλώσεις μισθωτών και συνταξιούχων, καθώς τα έσοδα από ελεύθερους επαγγελματίες και αυτοαπασχολούμενους παραμένουν χαμηλότερα σε σύγκριση με άλλες χώρες του ΟΟΣΑ.

Διαχρονική αύξηση της φορολογίας: Από το 2010 έως το 2024, ο λόγος φόρων προς ΑΕΠ αυξήθηκε κατά 7,4 ποσοστιαίες μονάδες, η τρίτη μεγαλύτερη αύξηση στον ΟΟΣΑ. Η εξέλιξη αυτή συνδέεται στενά με τη φορολογική πολιτική της περιόδου των μνημονίων.

Βόρειες και νότιες χώρες: μια έντονη διαφοροποίηση

Η έκθεση του ΟΟΣΑ υπογραμμίζει τις μεγάλες αποκλίσεις μεταξύ Βορρά και Νότου. Οι σκανδιναβικές χώρες παρουσιάζουν τα υψηλότερα φορολογικά βάρη –με τη Δανία να υπερβαίνει το 45% του ΑΕΠ– προσφέροντας αντίστοιχα εκτεταμένες κοινωνικές υπηρεσίες και ισχυρό κοινωνικό κράτος. Στον αντίποδα, χώρες όπως το Μεξικό, η Χιλή και η Τουρκία διατηρούν χαμηλούς φορολογικούς συντελεστές, με περιορισμένες όμως δημόσιες παροχές.

• οοσα