Οριστικά εκτός SAFE η Τουρκία – Χάνει την προθεσμία, λέει η Κομισιόν

Στις 30 Νοεμβρίου λήγει η προθεσμία για την κατάθεση των εθνικών σχεδίων των 19 κρατών-μελών που έχουν υποβάλει αίτημα για να λάβουν δάνεια από το νέο χρηματοδοτικό εργαλείο ενίσχυσης της ευρωπαϊκής άμυνας, το μηχανισμό SAFE, συνολικού ύψους 150 δισεκατομμυρίων ευρώ.

Όπως εξήγησε σήμερα ο αρμόδιος εκπρόσωπος της Επιτροπής, Τομάς Ρενιέ, «το SAFE είναι ένα μέσο έκτακτης ανάγκης και η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θα κινηθεί γρήγορα». Πιθανότατα πριν από το τέλος του τρέχοντος έτους, η Επιτροπή θα έχει ολοκληρώσει την αξιολόγηση των εθνικών σχεδίων και εφόσον αυτή είναι θετική, θα πρέπει στη συνέχεια να δοθεί η τελική έγκριση από το Συμβούλιο της ΕΕ, προκειμένου να αποδεσμευθεί η πρώτη εκταμίευση – ποσό το οποίο θα αντιστοιχεί το πολύ στο 15% των δανείων που έχει αιτηθεί το κάθε κράτος-μέλος. Αυτή η πρώτη εκταμίευση θα επιτρέψει στα κράτη-μέλη να έρθουν σε επαφή με τις αμυντικές βιομηχανίες και να ξεκινήσουν τα εξοπλιστικά τους προγράμματα, εξήγησε ο εκπρόσωπος της Επιτροπής

Ερωτηθείς για τη συμμετοχή τρίτων χωρών στο SAFE, όπως η Νότια Κορέα και η Τουρκία, ο Τ. Ρενιέ ξεκαθάρισε ότι και οι δύο χώρες χάνουν την προθεσμία της 30ής Νοεμβρίου. «Μπορώ να επιβεβαιώσω ότι οι δύο αυτές χώρες δεν θα προλάβουν την προθεσμία της 30ής Νοεμβρίου. Είναι πολύ αργά. Η Νότια Κορέα και η Τουρκία έχουν καταθέσει επίσημα αίτημα για συμμετοχή στο SAFE, όμως η Επιτροπή δεν έχει εξετάσει ακόμα το αίτημά τους», ανέφερε.

Σε ό,τι αφορά τις διαπραγματεύσεις που έχουν ξεκινήσει εδώ και δύο μήνες, με το Ηνωμένο Βασίλειο και τον Καναδά για συμμετοχή τους στο SAFE, o T. Ρενιέ ανέφερε ότι η Επιτροπή έχει εργαστεί εποικοδομητικά για να επιτύχει μια συμφωνία. Σημείωσε, ωστόσο, ότι εάν δεν καταστεί δυνατή η επίτευξή της μέχρι τις 30 Νοεμβρίου, «η πόρτα του SAFE είναι πάντα ανοιχτή γι’ αυτές τις δύο χώρες». Σημείωσε ότι και οι δύο χώρες, εξ ορισμού, μπορούν να συμμετέχουν στο SAFE, ως και 35% του συνολικού ποσού ενός κοινού αμυντικού προγράμματος.

Σημειώνεται ότι μέχρι τις 30 Νοεμβρίου τα κράτη-μέλη θα πρέπει να καταθέσουν με λεπτομέρεια στην Επιτροπή, το πλαίσιο των έργων στα οποία θέλουν να επενδύσουν, τον προϋπολογισμό τους και ποιοι θα είναι οι εταίροι τους στο κάθε έργο. Έπειτα από αυτή την ημερομηνία, η Επιτροπή θα είναι σε θέση να ανακοινώσει πόσες και ποιες χώρες ήταν εμπρόθεσμες.

Υπενθυμίζεται ότι στα τέλη Ιουλίου 2025, η Ελλάδα υπέβαλε στην Επιτροπή αίτημα για δάνεια ύψους 1,2 δισ. ευρώ από το SAFE.

Η Γερμανία πιέζει για συμμετοχή της Τουρκίας

Εν τω μεταξύ, αίσθηση προκαλεί η επιμονή της Γερμανίας να ενταχθεί η Τουρκία στο SAFE. Ο Γερμανός υπουργός Εξωτερικών Γιοχάν Βάντεπουλ, σε κοινή συνέντευξη Τύπου σήμερα με τον Τούρκο ομόλογό του Χακάν Φιντάν, δήλωσε: «Πιστεύω ακράδαντα ότι το πρόγραμμα SAFE πρέπει να ανοίξει τόσο για την Τουρκία όσο και για το Ηνωμένο Βασίλειο. Είναι σημαντικοί εταίροι, απαραίτητοι για την ευρωπαϊκή ασφάλεια»

Πρόσθεσε δε τις γνωστές και επαναλαμβανόμενες διατυπώσεις για το πόσο χρήσιμος εταίρος είναι η Άγκυρα. «Η Τουρκία ήταν διαχρονικά ένας αξιόπιστος και σταθερός σύμμαχος στο ΝΑΤΟ. Θέλουμε να ανοίξουμε μια νέα σελίδα στις διμερείς σχέσεις μας, ενισχύοντας ειδικά τη συνεργασία στην ασφάλεια».

Από την πλευρά του, ο Τούρκος υπουργός Εξωτερικών Χακάν Φιντάν σε χθεσινές τους δηλώσεις από το Ελσίνκι επαναλάμβανε τη γνωστή θέση της Άγκυρας: «Η Τουρκία συμβάλλει κρίσιμα στην ασφάλεια της Ευρώπης. Είναι υψίστης σημασίας να συμπεριληφθεί η χώρα μας στις πρωτοβουλίες άμυνας και ασφάλειας της Ε.Ε., συμπεριλαμβανομένου του SAFE».

• εκτός SAFE
• Ευρωπαϊκή άμυνα
• Του​ρκία
• χρηματοδοτικό εργαλείο