Όταν τα ερείπια δεν είναι αρχαία – είναι διοικητικά

Γράφει ο Νικόλας Χατζής

Η πρόσφατη δημόσια αντιπαράθεση μεταξύ της Υπουργού Πολιτισμού Λίνας Μενδώνη και της προϊσταμένης της Εφορείας Αρχαιοτήτων Αργολίδας, Άλκηστης Παπαδημητρίου, δεν είναι ένα απλό στιγμιότυπο ενδοϋπηρεσιακής έντασης. Είναι η κορυφή ενός παγόβουνου διοικητικής ανεπάρκειας, ευθυνοφοβίας και επίπλαστης εικόνας. Το περιστατικό με το εγκαταλελειμμένο κτήριο στον αρχαιολογικό χώρο του Άργους – για το οποίο απαιτούνταν μόλις 45.000 ευρώ για επισκευή – δεν αποτελεί εξαίρεση, αλλά σύμπτωμα μιας ευρύτερης νοοτροπίας: αδιαφορία για την ουσία, προσκόλληση στην προσχηματική επίκληση «έλλειψης πόρων» και ατολμία ανάληψης ευθύνης.

Η κ. Παπαδημητρίου, ως προϊσταμένη της Εφορείας, όφειλε να γνωρίζει ότι η διοίκηση δεν περιορίζεται στην καταγραφή προβλημάτων, αλλά στην ενεργή επίλυσή τους. Η επίκληση της έλλειψης χρημάτων για μια τόσο περιορισμένης έκτασης εργασία, σε μια υπηρεσία που έχει απορροφήσει πάνω από 20 εκατομμύρια ευρώ την τελευταία πενταετία, είναι όχι απλώς προσχηματική – είναι προκλητική. Η αδυναμία αξιολόγησης προτεραιοτήτων και η ανικανότητα να διαχειριστεί κανείς έγκαιρα και αποτελεσματικά τέτοιες παρεμβάσεις, συνιστούν αποτυχία διοικητική και ηθική.

Αλλά και η Υπουργός Πολιτισμού δεν μπορεί να αποτινάξει τις ευθύνες από πάνω της. Η δημόσια επίπληξη, όσο και αν αποσκοπεί στη δημιουργία εντυπώσεων αποφασιστικότητας, μαρτυρά την αποτυχία της ίδιας να ασκήσει επαρκή εποπτεία στις υπηρεσίες της. Αν πράγματι, όπως διακήρυξε με στόμφο, “έχουν δοθεί εκατομμύρια στην Αργολίδα”, τότε γιατί δεν υπήρξε έγκαιρος έλεγχος; Γιατί η διαχείριση των έργων άφησε περιθώριο σε τέτοια εικόνα εγκατάλειψης; Αντί για θεσμική παρέμβαση και έλεγχο, προτιμήθηκε η επικοινωνιακή καταιγίδα μπροστά στις κάμερες.

Η Εφορεία Αρχαιοτήτων Αργολίδας έχει απορροφήσει τεράστια ποσά τα τελευταία χρόνια:
• 3,1 εκατ. ευρώ για το Μουσείο Άργους
• 5,1 εκατ. ευρώ για το νέο Επιγραφικό Μουσείο
• 2,78 εκατ. ευρώ για το Μπούρτζι
• 1,01 εκατ. ευρώ για την Τίρυνθα
• 650.000 ευρώ για τη Λέρνα
• 3,2 εκατ. ευρώ για έργα στο Ναύπλιο

Κι όμως, ένα κτήριο παραμένει ερείπιο, στο κέντρο της πόλης, δίπλα στους επισκέπτες, ως μνημείο αδιαφορίας και γραφειοκρατικού τέλματος. Πού πήγαν τα χρήματα; Ποιο είναι το αποτέλεσμα αυτών των δεκάδων εκατομμυρίων ευρώ;
Η υπόθεση αυτή καταρρίπτει τον μύθο πως το μόνο που λείπει είναι οι πόροι. Όχι – το πρόβλημα είναι η ανικανότητα, η αδιαφάνεια, η έλλειψη στοιχειώδους επαγγελματισμού και η απουσία πολιτικής βούλησης για ουσιαστική αλλαγή. Ούτε η μία πλευρά ούτε η άλλη μπορεί να ισχυριστεί ότι έχει κάνει το καθήκον της. Το κράτος δεν μπορεί να λειτουργεί με επιπλήξεις της τελευταίας στιγμής, ούτε με προϊσταμένους που δεν τολμούν να διεκδικήσουν λύσεις για προφανή προβλήματα.
Αν κάτι πρέπει να μας μείνει από αυτό το επεισόδιο, δεν είναι η σκηνή με τις κάμερες. Είναι η ωμή διαπίστωση ότι, ακόμη και όταν υπάρχουν χρήματα, η πολιτιστική μας κληρονομιά παραμένει έρμαιο αδιαφορίας και μετριότητας. Και αυτό είναι ασυγχώρητο.

• Άργος
• Λίνα Μενδώνη
• Υπουργείο Πολιτισμού