Η υπογραφή του νόμου από τον Πρόεδρο της Ουκρανίας, Βολοντίμιρ Ζελένσκι, ο οποίος απαγορεύει την Ορθόδοξη Εκκλησία της Ουκρανίας που συνδέεται με το Πατριαρχείο της Μόσχας, αποτελεί σημαντική εξέλιξη στην πολιτική και θρησκευτική σκηνή της χώρας. Η κίνηση αυτή έρχεται σε μια κρίσιμη στιγμή, καθώς η Ουκρανία γιορτάζει την Ημέρα της Ανεξαρτησίας της και βρίσκεται δυόμισι χρόνια μετά την έναρξη της ρωσικής εισβολής.
Η απόφαση αυτή αποσκοπεί στην απομάκρυνση της επιρροής της Ρωσίας από τη χώρα, δεδομένου ότι η Ρωσική Ορθόδοξη Εκκλησία έχει υποστηρίξει την εισβολή και τη συνεχιζόμενη στρατιωτική δράση. Με τον νέο νόμο, οι ενορίες που ανήκουν σε αυτή την Εκκλησία έχουν προθεσμία εννέα μηνών για να διακόψουν τις σχέσεις τους με το Πατριαρχείο της Μόσχας. Η κίνηση αυτή έχει ήδη προκαλέσει έντονες αντιδράσεις από τη Ρωσία, καθώς επηρεάζει περίπου 9.000 ενορίες που ελέγχει η Εκκλησία που συνδέεται με τη Ρωσία.
Η απόφαση αυτή είναι πιθανό να εντείνει περαιτέρω τις ήδη τεταμένες σχέσεις μεταξύ των δύο χωρών και να έχει σημαντικές επιπτώσεις τόσο στο θρησκευτικό όσο και στο πολιτικό τοπίο της Ουκρανίας.
«Εγκρίνουν» οι Ουκρανοί
Η Ουκρανία επιδιώκει να αποδεσμευθεί από τη ρωσική πνευματική επιρροή από το 2014.
Η διαδικασία αυτή επιταχύνθηκε με τη δημιουργία το 2018 μιας ουκρανικής Ορθόδοξης Εκκλησίας ανεξάρτητης από τη Μόσχα και στη συνέχεια ακόμα περισσότερο με την έναρξη τον Φεβρουάριο του 2022 της ρωσικής εισβολής στην Ουκρανία, η οποία υποστηρίχθηκε ανοικτά από το Πατριαρχείο της Μόσχας.
Η ουκρανική Ορθόδοξη Εκκλησία είχε ανακοινώσει τον Μάιο 2022 ότι διακόπτει κάθε σχέση με το Πατριαρχείο της Μόσχας. Όμως η ουκρανική κυβέρνηση εκτιμά ότι η εν λόγω Εκκλησία παραμένει εκ των πραγμάτων εξαρτημένη από τη Ρωσία και ποινικές έρευνες διεξάγονται σε βάρος αξιωματούχων της.
Σύμφωνα με δημοσκόπηση που είχε πραγματοποιηθεί το 2023 από το Διεθνές Ινστιτούτο Κοινωνιολογίας του Κιέβου, το 66% των Ουκρανών υποστηρίζει την απαγόρευση της Εκκλησίας που συνδέεται με τη Μόσχα.
Εξάλλου το 54% των Ουκρανών ταυτίζεται με την ανεξάρτητη Εκκλησία και μόνο το 4% με αυτή που υπόκειται στο ρωσικό Πατριαρχείο, σύμφωνα με δημοσκόπηση που πραγματοποιήθηκε το 2022 από τον ίδιο οργανισμό. Την προηγούμενη χρονιά τα ποσοστά αυτά ήταν 42% και 18% αντιστοίχως.
Σε ισχύ και ο νόμος που κάνει την Ουκρανία μέλος του ΔΠΔ
Παράλληλα ο Ουκρανός πρόεδρος υπέγραψε και ένα άλλο νομοσχέδιο, το οποίο αφορά την έγκριση από το Κίεβο του Καταστατικού της Ρώμης, της ιδρυτικής συνθήκης του Διεθνούς Ποινικού Δικαστηρίου (ΔΠΔ).
Κατά συνέπεια η Ουκρανία έγινε μέλος του ΔΠΔ και ελπίζει τώρα το δικαστήριο να τιμωρήσει τη Ρωσία για τα φερόμενα εγκλήματα πολέμου που έχει διαπράξει εις βάρος της.
Το θέμα είναι ιδιαίτερα ευαίσθητο στη χώρα, καθώς πολλοί φοβούνται ότι οι Ουκρανοί στρατιώτες που μάχονται κατά του ρωσικού στρατού θα βρεθούν με τη σειρά τους στο στόχαστρο του ΔΠΔ, αποστολή του οποίου είναι να διώκει δράστες γενοκτονίας, εγκλημάτων κατά της ανθρωπότητας και εγκλημάτων πολέμου.