Πανεπιστήμιο- Επαγγελματική Αποκατάσταση: Το όνειρο και ο εφιάλτης!

Ο κυρίαρχος προβληματισμός κάθε τελειόφοιτου και της οικογένειάς του, την περίοδο αυτή της υποβολής των μηχανογραφικών, είναι η επιλογή πανεπιστημιακού τμήματος. Η κρίση, μάλιστα, έχει δώσει άλλες διαστάσεις στον προβληματισμό αυτό, μετά το δραματικό brain drain που βιώνει η χώρα μας, τη μαζική αποδημία προς το εξωτερικό μορφωμένων και ταλαντούχων νέων ηλικίας 25-39 ετών με πολλαπλές γνώσεις και δεξιότητες, ο αριθμός των οποίων με βάση τα στοιχεία της Τράπεζας της Ελλάδος για την περίοδο 2008-2013 ανερχόταν σε περίπου 223.000. Η τάση μετανάστευσης για λόγους επαγγελματικής αποκατάστασης είναι ένα πραγματικά θλιβερό γεγονός, όταν για τη συγκρότηση του πολύτιμου αυτού ανθρώπινου κεφαλαίου το ελληνικό κράτος έχει δαπανήσει πόρους. Έχει ιδιαίτερο νόημα, λοιπόν, να δούμε πως μπορεί αυτό το φαινόμενο να αντιμετωπισθεί και ποιες πρέπει να είναι οι προτεραιότητες των επόμενων ετών.

Κατά καιρούς ανοίγει μια συζήτηση για το επίπεδο εκπαίδευσης που παρέχουν τα δημόσια πανεπιστήμια και την ικανότητά τους να τροφοδοτήσουν την αγορά εργασίας με εργαζόμενους που θα απασχολούνται σε αντικείμενα συναφή προς το περιεχόμενο των σπουδών τους. Πρόκειται, ωστόσο, για μια συζήτηση χωρίς βάση, καθώς στο Ελληνικό Πανεπιστήμιο η επαγγελματική αποκατάσταση των αποφοίτων δεν αποτελεί κριτήριο αξιολόγησης. Δεν έχει προβλεφθεί τέτοιο κριτήριο, διότι επικρατεί μια αντίληψη ότι μια πολιτική «επαγγελματικοποίησης» των προγραμμάτων σπουδών θα οδηγήσει στην παραγωγή «υπερεξειδικευμένων» αποφοίτων, δημιουργώντας εμπόδια στην ανανέωση της γνώσης και την κοινωνική κινητικότητα.

Σε μια εποχή, μάλιστα, που η υπερβολική εξειδίκευση έχει δώσει τη θέση της στις διεπιστημονικές σπουδές και τις πολυσχιδείς ικανότητες, η αντίληψη αυτή αποκτά μια αιτιολογική βάση. Επίσης, έως τώρα στο συλλογικό υποσυνείδητο της κοινωνίας μας έχει εγγραφεί ένα αρχικώς μεταπολεμικό κατάλοιπο ότι η κοινωνική κινητικότητα συνδέεται αποκλειστικά με τις σπουδές στη Νομική, την Ιατρική και το Πολυτεχνείο, όπως επίσης ότι η εργασιακή ασφάλεια περνά μέσα από τον δημόσιο τομέα. Και παρά το γεγονός, ότι έχει περάσει μισός και πλέον αιώνας και το μοντέλο ανάπτυξης των προηγούμενων δεκαετιών έχει ανατραπεί, εξακολουθούμε ως κοινωνία να υιοθετούμε τέτοιες εμμονές και να τις μεταφέρουμε στις επόμενες γενιές. Πρόσφατο παράδειγμα, η στροφή στις οικονομικές σπουδές με το πρότυπο των ακριβοπληρωμένων «golden boys» της δεκαετίας του 2000. Αποτέλεσμα όλων αυτών είναι να μην μπορεί το ελληνικό εκπαιδευτικό σύστημα να συνομιλήσει ευθέως με το παραγωγικό σχέδιο της χώρας, ώστε να αποκτήσει την ικανότητα να συμβάλει διαχρονικά και καθοριστικά στην παραγωγική ανασυγκρότηση του τόπου.

Σ’ αυτή τη συγκυρία φαίνεται μια ολόκληρη γενιά να χάνει το μέλλον της. Είναι ζήτημα πολιτικών χειρισμών να μην το επιτρέψουμε. Ένα εκατομμύριο άνεργοι σε μια χώρα με διαλυμένη αγορά εργασίας και χωρίς ισχυρή παραγωγική βάση είναι πρωτίστως ένα πολιτικό ζήτημα. Χρειάζονται πολιτικές πρωτοβουλίες που ανακόπτουν την αύξηση της ανεργίας. Πρωτοβουλίες όπως, σημαντικά φορολογικά και ασφαλιστικά κίνητρα στις επιχειρήσεις για την πρόσληψη ατόμων ηλικίας 25-29 ετών, απόκτηση εργασιακής εμπειρίας με τη μορφή μάθησης βασισμένης στην εργασία, χρηματοδοτική ενίσχυση της αυτοαπασχόλησης και της σύστασης επιχειρήσεων από νέους ανθρώπους με κριτήρια που δεν θα δυσκολεύουν την επιλεξιμότητά τους και βεβαίως αναδιοργάνωση των υπηρεσιών του Οργανισμού Απασχολήσεως Εργατικού Δυναμικού με στόχο τη βελτίωσή τους στην αντιστοίχιση της προσφοράς με τη ζήτηση εργασίας ειδικά για τους νέους. Προτάσεις και λύσεις υπάρχουν, αυτό που χρειάζεται η χώρα είναι μια κυβέρνηση με όραμα και σχέδιο να τις υλοποιήσει. 

* O κ. Δημήτρης Κωνσταντόπουλος είναι βουλευτής Αιτωλοακαρνανίας της Δημοκρατικής Συμπαράταξης.

• ΑΕΙ
• εκπαίδευση
• εργασία
• μηχανογραφικό
• πανεπιστήμια