Πάπας Λέων: Από τον Πρεβόστ στους 13 ποντίφικες με το βαρύ όνομα και το μεγάλο έργο

Μια νέα εποχή ξεκινά για τη Ρωμαιοκαθολική Εκκλησία, καθώς ο καρδινάλιος που εξελέγη Πάπας Λέων ΙΔ’  ανέλαβε επίσημα τον θρόνο του Αγίου Πέτρου, διαδεχόμενος τον Πάπα Φραγκίσκο. Το Κονκλάβιο κατέληξε στην επιλογή του  Ρόμπερτ Φράνσις Πρεβόστ μετά από σύντομες αλλά κρίσιμες διαβουλεύσεις, στέλνοντας μήνυμα συνέχειας αλλά και ανανέωσης.

Το πρώτο του «Urbi et Orbi» μήνυμα: «Ειρήνη, διάλογος, ανθρωπιά» Λίγα λεπτά μετά την εμφάνισή του στο περίφημο μπαλκόνι της Βασιλικής του Αγίου Πέτρου, ο νέος Πάπας έστειλε το πρώτο του μήνυμα προς τον κόσμο.

Με λόγο ήρεμο αλλά αποφασιστικό, κάλεσε την ανθρωπότητα σε ενότητα: «Είναι καιρός να χτίσουμε γέφυρες, όχι τείχη. Να υπηρετήσουμε, όχι να εξουσιάσουμε. Η Εκκλησία θα είναι πάντοτε στο πλευρό των φτωχών, των κατατρεγμένων και των ξεχασμένων. Ο διάλογος είναι η μόνη απάντηση στη βία.»

 Ρόμπερτ Φράνσις Πρεβόστ ο νέος Πάπας Λέων ο 14ος

Πρόκειται για πρόσωπο με θεολογική κατάρτιση, διπλωματική εμπειρία και βαθιά γνώση των σύγχρονων προκλήσεων – από τη μετανάστευση μέχρι την τεχνητή νοημοσύνη. Θεωρείται φωνή συνεννόησης ανάμεσα σε παραδοσιακές και προοδευτικές τάσεις εντός της Καθολικής Εκκλησίας. Ο Πάπας Λέων ο 14ος είναι ο πρώτος Πάπας από τις ΗΠΑ και θεωρείται ο άνθρωπος που θα φέρει του Καθολικούς της Αμερικής πιο κοντά στο Βατικανό.

Ο Πάπας Λέων αντιμετωπίζει ένα βαρυσήμαντο έργο. Εκτός από τη διεκδίκηση της ηθικής του φωνής σε μια παγκόσμια σκηνή που μαστίζεται από συγκρούσεις, πρέπει να προσπαθήσει να ενώσει μια διχασμένη Εκκλησία και να αντιμετωπίσει φλέγοντα ζητήματα όπως οι συνεχιζόμενες επιπτώσεις από το σκάνδαλο σεξουαλικής κακοποίησης.

Ως καρδινάλιος Πρεβόστ, ο νέος Πάπας είχε υπερασπιστεί τους φτωχούς και τους μη προνομιούχους και είχε αναδημοσιεύσει στο διαδίκτυο άρθρα που επικρίνουν τις αντιμεταναστευτικές πολιτικές του προέδρου των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ. Ο Τραμπ ωστόσο χαιρέτισε την εκλογή του, λέγοντας την Πέμπτη ότι είναι «μεγάλη τιμή» να έχουμε έναν Πάπα από τις Ηνωμένες Πολιτείες.

Ο 69χρονος από το Σικάγο είναι γνωστός ως ένας θρησκευτικός ηγέτης με παγκόσμια εμπειρία. Πέρασε μεγάλο μέρος της καριέρας του ως ιεραπόστολος στη Νότια Αμερική και πιο πρόσφατα ηγήθηκε ενός ισχυρού γραφείου του Βατικανού για διορισμούς επισκόπων.

Σύμφωνα με το CNN, ο πρώτος Αμερικανός Πάπας έχει δέκα μοναδικά χαρακτηριστικά που τον καθιστούν κατάλληλο για τη θέση:

1. 1. Ήταν ο «λιγότερο Αμερικανός» από τους Αμερικανούς καρδινάλιους

Ο Πρέβοστ γεννήθηκε στο Σικάγο. Αλλά μέσα στο Βατικανό, όπου τελικά έζησε και εργάστηκε, θεωρούνταν ο «λιγότερο Αμερικανός» από τους καρδινάλιους των ΗΠΑ. Εργάστηκε για μια δεκαετία στο Τρουχίγιο του Περού και αργότερα διορίστηκε επίσκοπος του Τσικλάγιο, μιας άλλης πόλης του Περού, όπου υπηρέτησε από το 2014 έως το 2023.

Μιλάει άπταιστα ισπανικά και ιταλικά – και τα δύο εκ των οποίων επέδειξε κατά την πρώτη του ομιλία προς το κοινό στην πλατεία του Αγίου Πέτρου.

1. Ο Πάπας Φραγκίσκος τον εκτιμούσε

Ο Πάπας Φραγκίσκος «τον σεβόταν και τον θεωρούσε πολύτιμο», σύμφωνα με το CNN. «Προφανώς ο Πάπας Φραγκίσκος είδε κάτι σε αυτόν – τον έβλεπε ως έναν ικανό ηγέτη» γράφει ο ανταποκριτής του CNN στο Βατικανό, Κρίστοφερ Λαμπ.

Ο Λαμπ γνώρισε τον νέο Πάπα Λέοντα ΙΔ΄ όταν ήταν καρδινάλιος και είπε ότι συνάντησε «έναν πολύ στοχαστικό, πολύ μετρημένο άνθρωπο».

1. Είναι μέλος του τάγματος των Αυγουστινιανών

Ο Πάπας Λέων είναι μέλος του Αυγουστινιανού θρησκευτικού τάγματος, το οποίο είναι διαδεδομένο σε όλο τον κόσμο. Ηγήθηκε του τάγματος για περισσότερο από μια δεκαετία ως ο προηγούμενος στρατηγός του.

Ο νέος ποντίφικας στο πρώτο του μήνυμα είπε ότι είναι γιος του Αγίου Αυγουστίνου και παρέθεσε τη διάσημη φράση του Αγίου: «Για εσάς, είμαι επίσκοπος, μαζί σας, άλλωστε, είμαι Χριστιανός».

1. Έχει ισχυρή ηγετική εμπειρία

Ο Πάπας Φραγκίσκος διόρισε τον Πρέβοστ ως πρόεδρο της Επισκοπικής Δικαστηρίου, η οποία είναι υπεύθυνη για την αξιολόγηση των υποψηφίων επισκόπων και την υποβολή συστάσεων για νέους διορισμούς.

Διετέλεσε επίσης πρόεδρος της Παπικής Επιτροπής για τη Λατινική Αμερική.

1. Έχει ιεραποστολικό προσανατολισμό

«Εξακολουθώ να θεωρώ τον εαυτό μου ιεραπόστολο. Η κλίση μου, όπως κάθε Χριστιανού, είναι να είμαι ιεραπόστολος, να κηρύττω το Ευαγγέλιο όπου κι αν βρίσκεται κανείς», είχε δηλώσει ο Πρέβοστ σε συνέντευξή του στο Vatican News λίγο αφότου ανέλαβε τον πρώτο ηγετικό ρόλο του στη Ρώμη.

Κάποτε σε μια συνέντευξη είπε ότι ο χρόνος του στο Περού ήταν η εμπειρία ζωής που τον διαμόρφωσε περισσότερο.

1. Είναι Περουβιανός πολίτης

Ο Πάπας Λέων ο 14ος έχει διπλή υπηκοότητα, των Ηνωμένων Πολιτειών και του Περού. Ο αμερικανικής καταγωγής ποντίφικας έλαβε την περουβιανή υπηκοότητα τον Αύγουστο του 2015, σύμφωνα με το Εθνικό Μητρώο Μετανάστευσης του Περού.

Η πρόεδρος του Περού Ντίνα Μπολουάρτε χαρακτήρισε την εκλογή του «ιστορική στιγμή για το Περού και τον κόσμο».

1. ο παπικό του όνομα αντικατοπτρίζει τη δέσμευσή του προς τους φτωχούς

Ο τελευταίος πάπας που πήρε το όνομα Λέων, ο Πάπας Λέων ΙΓ΄, ήταν ένας πάπας που τάχθηκε στο πλευρό των φτωχών και υπερασπίστηκε τους εργαζόμενους.

Ο Λέων ΙΓ΄, ο οποίος ήταν Πάπας από το 1878 έως το 1903, έδινε έντονη έμφαση στα δικαιώματα των εργαζομένων και στο καθολικό κοινωνικό δόγμα – επομένως η επιλογή αυτού του ονόματος για τον νέο ποντίφικα αποτελεί μια ισχυρή δήλωση.

1. Θεωρείται κεντρώος υπέρμαχος της ενότητας

Συμφωνεί με τον Φραγκίσκο όσον αφορά την κατεύθυνση της εκκλησίας και τη διαδικασία για την προώθηση μιας πιο συμπεριληπτικής παγκόσμιας εκκλησίας, αλλά αναμένεται να ηγηθεί ως ανεξάρτητος άνθρωπος.

Ο νέος Πάπας αναμένεται να τείνει περισσότερο προς την προοδευτική προσέγγιση σε κοινωνικά ζητήματα όπως η μετανάστευση και η φτώχεια, αλλά να ευθυγραμμίζεται περισσότερο με τους μετριοπαθείς σε ηθικά ζητήματα του καθολικού δόγματος.

Για να εξασφαλίσει πλειοψηφία δύο τρίτων στο Κολλέγιο των Καρδιναλίων, θα έπρεπε να είχε ευρεία απήχηση, ακόμη και μεταξύ των πιο μετριοπαθών ή συντηρητικών μελών.

1. Σπούδασε μαθηματικά στο Villanova

Ο Πρέβοστ απέκτησε το πτυχίο του στα μαθηματικά από το Πανεπιστήμιο Βιλανόβα στην Πενσυλβάνια και συνέχισε να λαμβάνει το δίπλωμά του στη θεολογία από την Καθολική Θεολογική Ένωση του Σικάγο.

Τελικά στάλθηκε στη Ρώμη για να σπουδάσει δίκαιο και αργότερα στην καριέρα του δίδαξε δίκαιο στο σεμινάριο του Τρουχίγιο του Περού.

1. Είναι λάτρης του τένις

«Θεωρώ τον εαυτό μου αρκετά ερασιτέχνη τενίστα», δήλωσε ο Πρέβοστ σε συνέντευξή του στο Αυγουστινιανό Τάγμα λίγο αφότου έγινε καρδινάλιος. «Από τότε που έφυγα από το Περού είχα λίγες ευκαιρίες να εξασκηθώ, οπότε ανυπομονώ να επιστρέψω στο γήπεδο».

Είπε επίσης ότι στον ελεύθερο χρόνο του του άρεσε να διαβάζει, να περπατάει και να ταξιδεύει σε «νέα και ποικίλα μέρη».

Οι “Πάπες Λέοντες” του παρελθόντος – Μια βαριά κληρονομιά

Ο Λέων ΙΔ΄ δεν είναι ο πρώτος που φέρει αυτό το όνομα. Προηγήθηκαν 13 Πάπες με το όνομα Λέων, μερικοί από τους οποίους σημάδεψαν την ιστορία:

1. Λέων Α΄ ο Μέγας (440–461): Αντιμετώπισε τον Αττίλα τον Ούννο και υπερασπίστηκε τη Ρώμη.

Ο Λέων Α΄ ήταν Ρωμαίος αριστοκράτης και ο πρώτος Πάπας που πήρε ιστορικά τον τίτλο “Μέγας”. Το μεγαλύτερο από τα κατορθώματα του ήταν ότι κατάφερε με τον λόγο να πείσει τον Αττίλα να αποχωρήσει την εποχή που επιτέθηκε στην Ιταλία. Θεωρείται ένας από τους Διδασκάλους της Εκκλησίας, εξέδωσε τον “Τόμο του Λέοντα” που χρησιμοποίησε η Δ΄ Οικουμενική Σύνοδος ή Σύνοδος της Χαλκηδόνας. Το θέμα της ήταν η Χριστολογία και αφορούσε την φύση της Ορθοδοξίας, κατέληξε στο συμπέρασμα ότι ο Ιησούς Χριστός ήταν “τέλειος θεός και τέλειος άνθρωπος αδιαίρετα”.

Η πρόταση αυτή είχε ως αποτέλεσμα την δημιουργία αιρέσεων όπως ο Μονοφυσιτισμός, Μιαφυσιτισμός και ο Δυοφυσιτισμός. Υπήρξε μέγας θεολόγος, με μεγάλη κατάρτιση, ήθος, αγνότητα και προσήλωση στην ορθόδοξη παράδοση. Υπήρξε πολυγραφότατος συγγραφέας και σώζονται αρκετές επιστολές του. Πέθανε στις 10 Νοεμβρίου 461 σε βαθύτατο γήρας. Έχει ανακηρυχθεί άγιος και η Ορθόδοξη Εκκλησία τιμά τη μνήμη του στις 18 Φεβρουαρίου.

1. Ο Πάπας Λέων Β΄ (περί το 611 – 28 Ιουνίου 683) ήταν Πάπας ή επίσκοπος της Ρώμης (17 Αυγούστου 682 – 28 Ιουνίου 683) την εποχή του Βυζαντινού Παπισμού.

Οι σύγχρονοι συγγραφείς τον περιγράφουν ως μορφωμένο και δίκαιο, η Ρωμαϊκή Μαρτυρολογία τον τιμά ως Άγιο στις 28 Ιουνίου.

1.  Λέων Γ΄ (795–816): Στέφθηκε τον Καρλομάγνο, ιδρύοντας ουσιαστικά τη μεσαιωνική Αγία Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία. . Η στέψη αυτή προκάλεσε μεγάλες αντιδράσεις στην Κωνσταντινούπολη αλλά η Βυζαντινή αυτοκρατορία δεν μπορούσε να παρέμβει επειδή ήταν απασχολημένη με πολέμους.

1. Πάπας Λέων Γ’ – Θητεία: 795–816 – Σημαντικός για: Την στέψη του Καρλομάγνου ως “Αυτοκράτορα των Ρωμαίων” το 800 μ.Χ., που σηματοδότησε την αρχή της Αγίας Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας.
2. Πάπας Λέων Δ’ – Θητεία: 847–855 – Σημαντικός για: Την οχύρωση της Ρώμης και την ενίσχυση του Παπικού στόλου κατά των Σαρακηνών.
3. Πάπας Λέων Ε’ –  Θητεία: 903 (πολύ σύντομη) – Σημαντικός για: Ανατράπηκε σχεδόν αμέσως από τον Αντιπάπα Χριστόφορο, και παρέμεινε φυλακισμένος.
4. Πάπας Λέων ΣΤ’ – Θητεία: 928 – Σημαντικός για: Πολύ σύντομη θητεία και ελάχιστες πληροφορίες — ανήκει στην ταραγμένη περίοδο των Οθωνίων.
5. Πάπας Λέων Ζ’- Θητεία: 936–939 –  Σημαντικός για: Τη διατήρηση ισορροπιών ανάμεσα στους ισχυρούς κοσμικούς άρχοντες της εποχής.
6. Πάπας Λέων Η’-  Θητεία: 963–965 – Θεωρείται αντιπάπας από ορισμένες πηγές, καθώς τοποθετήθηκε από τον αυτοκράτορα Όθωνα Α’. Η παπική του ιδιότητα αναγνωρίζεται αμφιλεγόμενα.
7. Πάπας Λέων Θ’ – Θητεία: 1049–1054 – Σημαντικός για: Την έναρξη των μεταρρυθμίσεων (Γρηγοριανές Μεταρρυθμίσεις) και τη ρήξη με την Ορθόδοξη Εκκλησία το 1054 — το Μεγάλο Σχίσμα.
8. Λέων Ι΄ (1513–1521): Μέλος των Μεδίκων, Πάπας της Αναγέννησης, αλλά και του Λουθηρανισμού.
9. Πάπας Λέων ΙΑ’ – Θητεία: Απρίλιος 1605 (μόλις 27 ημέρες) – Πολύ σύντομη θητεία — πέθανε σχεδόν αμέσως μετά την εκλογή του.
10. Πάπας Λέων ΙΒ’ – Θητεία: 1823–1829 – Σημαντικός για: Την αυστηρότητα στα ηθικά και θρησκευτικά ζητήματα. Αντιμετώπισε αντικληρικά ρεύματα στην Ιταλία.
11. Λέων ΙΓ΄ (1878–1903): Ο “κοινωνικός Πάπας” που έγραψε τη Rerum Novarum για τα δικαιώματα των εργατών.

Η επιλογή του ονόματος «Λέων» θεωρείται καθόλου τυχαία – συνδέεται με τη δύναμη, τη σοφία και τη σταθερότητα. Με τον Λέοντα ΙΔ΄ στον παπικό θρόνο, το Βατικανό φαίνεται έτοιμο να συνεχίσει έναν δρόμο διαλόγου και μεταρρυθμίσεων, με βλέμμα στραμμένο σε έναν κόσμο που αλλάζει – και μια Εκκλησία που καλείται να αλλάξει μαζί του.

• Βατικανό
• Πάπας Λέων ΙΔ΄