Παρέμβαση Δένδια: Η χώρα οφείλει να ενισχύσει την εμπιστοσύνη της κοινωνίας στη Δικαιοσύνη και στη λειτουργία του κράτους – Το μήνυμα για τη συνταγματική αναθεώρηση

Σε μια τελετή με έντονο ιστορικό και θεσμικό φορτίο, ο Υπουργός Εθνικής Άμυνας Νίκος Δένδιας εκπροσώπησε τον Πρωθυπουργό στα αποκαλυπτήρια του ανδριάντα του Ιωάννη Καποδίστρια και στη μετονομασία της Πλατείας Δημαρχείου σε «Πλατεία Κυβερνήτη Ιωάννη Καποδίστρια», στο Πολιτιστικό Κέντρο «Μίκης Θεοδωράκης» του Δήμου Ελληνικού – Αργυρούπολης. Η παρέμβασή του είχε ξεκάθαρη θεσμική στόχευση: υπενθύμισε ότι ο πρώτος Κυβερνήτης «δημιούργησε κράτος», θυσιάστηκε γι’ αυτό και λειτουργεί σήμερα ως οδηγός για την ανάγκη ενίσχυσης των θεσμών.

Ο κ. Δένδιας τόνισε πως η Ελλάδα χρειάζεται να ξαναχτίσει την εμπιστοσύνη στους θεσμούς, ειδικά ενόψει της συζήτησης για τη συνταγματική αναθεώρηση, θέτοντας ανοιχτά το ερώτημα αν μπορεί πλέον η εκάστοτε κυβέρνηση να επιλέγει την ηγεσία της Δικαιοσύνης. Στο μήνυμά του αναφέρθηκε στον Καποδίστρια ως πρότυπο πολιτικής ηθικής και θεσμικής συγκρότησης, ενώ σημείωσε ότι το έργο του παραμένει επίκαιρο 200 χρόνια μετά.

Η εκδήλωση πραγματοποιήθηκε παρουσία εκπροσώπων της κυβέρνησης, της Βουλής, της Τοπικής Αυτοδιοίκησης, της Εκκλησίας και διπλωματικών αρχών, ενώ παρευρέθη και η τελευταία απόγονος της οικογένειας, Ναταλία Καποδίστρια.

Ο Καποδίστριας, οι θεσμοί και το μήνυμα για μια νέα θεσμική αρχιτεκτονική

Σε μια εκδήλωση υψηλού συμβολισμού, ο Νίκος Δένδιας απέδωσε φόρο τιμής στον Ιωάννη Καποδίστρια, χαρακτηρίζοντάς τον «μέγιστο των πολιτικών της Νεότερης Ελλάδας» και υπογραμμίζοντας ότι η συμβολή του δεν έχει κατοχυρωθεί όσο θα έπρεπε στη συλλογική μνήμη. Εξήρε την πρωτοβουλία του δημάρχου για το άγαλμα, ενώ σημείωσε ότι η ταινία του Γιάννη Σμαραγδή επανέφερε τον Καποδίστρια στο κέντρο του δημόσιου ενδιαφέροντος.

Ο Δένδιας στάθηκε στην ανάγκη επαναγνωσης της Ιστορίας, επισημαίνοντας ότι η Ελλάδα δεν «απελευθερώθηκε» στο Ναυαρίνο, αλλά μέσα από δύο χρόνια αγώνων υπό την ηγεσία του Καποδίστρια. Θύμισε την εμβληματική ομιλία του Κωνσταντίνο Τσάτσου (1976), όπου τονιζόταν ότι «την Ελλάδα την έφτιαξε ο Καποδίστριας», ενώ συνέδεσε την ιστορική αυτή παρακαταθήκη με τις σημερινές προκλήσεις του κράτους.

Το μήνυμα για τη συνταγματική αναθεώρηση

Κομβικό σημείο της ομιλίας του ήταν η αναφορά στην επερχόμενη συζήτηση για τη συνταγματική αναθεώρηση.
Ο υπουργός Άμυνας ήταν ξεκάθαρος:

«Σε λίγες μέρες ή εβδομάδες αρχίζει η συζήτηση. Ποιος μπορεί να συνεχίζει να υπερασπίζεται ότι η ηγεσία της Δικαιοσύνης πρέπει να επιλέγεται από την εκάστοτε κυβέρνηση; Ποιος δεν βλέπει την κρίση αξιοπιστίας των θεσμών;»

Κάλεσε σε υπέρβαση κομματικών γραμμών και επανίδρυση των θεσμών, μια «βαριά έκφραση», όπως είπε, που χρησιμοποιήθηκε το 2004 αλλά δεν απέδωσε. Τώρα, υποστήριξε, η χώρα έχει ανάγκη από ουσιαστική θεσμική ανασυγκρότηση.

Οι Ένοπλες Δυνάμεις στο επίκεντρο

Ο Δένδιας συνέδεσε το ζήτημα αυτό και με τον τομέα ευθύνης του:

«Αφορά και τον θεσμό που έχω την πολιτική ευθύνη. Οι Ένοπλες Δυνάμεις είναι ακρογωνιαίος λίθος του κράτους, αλλά απαιτούν μεγάλη προσπάθεια για να μην υπάρξει θεσμική διολίσθηση.»

Υπενθύμισε ότι η Σχολή Ευελπίδων ιδρύθηκε από τον Καποδίστρια, σημειώνοντας πως ακόμη και σήμερα η χώρα αντιμετωπίζει «ζώσα και υπαρξιακή απειλή», που καθιστά επιτακτική τη θωράκιση του θεσμικού πλαισίου των Ενόπλων Δυνάμεων.

Η ιστορική συνέχεια και ο συμβολισμός των Επτανήσων

Ο υπουργός αναφέρθηκε και στον επτανησιακό ριζοσπαστισμό, εξηγώντας πώς η πρώτη μπάντα της Κέρκυρας δημιουργήθηκε ως αντίδραση του αγγλικού στρατού προς το αίτημα των Επτανησίων για Ένωση με την Ελλάδα — μια ιστορική λεπτομέρεια που χρησιμοποίησε για να δείξει ότι οι θεσμοί και τα σύμβολα γεννιούνται μέσα από συγκρούσεις και διεκδικήσεις.

Το κλείσιμο με μήνυμα προς τη νέα γενιά

Ο Δένδιας ολοκλήρωσε με έπαινο προς τον δήμαρχο και το Δημοτικό Συμβούλιο για τη συμβολή τους στη δημιουργία προτύπων για τις νέες γενιές, τονίζοντας ότι ο συμβολισμός του Καποδίστρια δεν αφορά το παρελθόν, αλλά «το αύριο μιας χώρας που χρειάζεται ξανά εμπιστοσύνη στους θεσμούς της».

Ο κ. Δένδιας τόνισε στον χαιρετισμό του:

Κυρίες και κύριοι,

Είναι για εμένα μια τεράστια τιμή να έχω την ευκαιρία να αναφερθώ σήμερα στον Ιωάννη Καποδίστρια. Έναν μέγιστο εκ των πολιτικών της Νεότερης Ιστορίας μας, που τολμώ να πω δεν έχει πάρει την θέση που του αξίζει στην κοινή μας συνείδηση.

Κατά τούτο, αγαπητέ κύριε Δήμαρχε, η πρωτοβουλία σας είναι αξιέπαινη.

Όπως επίσης πρέπει να πω ότι – είναι πολύ σημαντικό – η ταινία του κύριου Σμαραγδή έφερε πάλι τον Καποδίστρια, διότι αυτό συνέβη, στο επίκεντρο του ενδιαφέροντος και στην κοινή συνείδηση.

Αγαπητές κυρίες και κύριοι,

Πρέπει να γνωρίζουμε ορισμένα πράγματα. Πρέπει να ξανακοιτάξουμε την ιστορία μας διότι ιδίως η νέα γενιά έχει αφήσει κομμάτια πίσω της. Ίσως ξέρει τις αδρές γραμμές και μερικές φορές ούτε καν αυτές. Και γιατί το λέω αυτό;

Η Ελλάδα δεν απελευθερώθηκε από το Ναυαρίνο. Χρειάστηκαν δυο χρόνια σκληρών αγώνων όταν πια Κυβερνήτης της Ελλάδας ήταν ο Ιωάννης Καποδίστριας. Και επίσης, δεν ήταν εύκολο ακόμα και τα τότε σύνορα της μικρής Ελλάδας να φτάσουν εκεί που ήταν χωρίς την παρουσία του Ιωάννη Καποδίστρια στην ηγεσία τότε της Πατρίδας μας.

Είχα την ευκαιρία ως παιδί, ως μαθητής του Γυμνασίου, να διαβάσω, όχι να ακούσω διότι δεν ήμουν εκεί τότε, την εκπληκτική ομιλία του Κωνσταντίνου Τσάτσου “το Ανάκτορο των Αγίων Γεωργίου και Μιχαήλ” για τον Ιωάννη Καποδίστρια, το 1976- τότε ο Κωνσταντίνος Τσάτσος ήταν Πρόεδρος της Ελληνικής Δημοκρατίας- στην οποία αναφέρθηκε εκτενώς στην προσωπικότητά του, έχει εκδοθεί ένα μικρό βιβλίο με αυτήν την ομιλία, αξίζει κανείς να την διαβάσει.

Εκεί ο Κωνσταντίνος Τσάτσος λέει τη Μεγάλη Ελλάδα, στον βαθμό που του κατέστη δυνατό, την έφτιαξε ο Βενιζέλος, αλλά την Ελλάδα την έφτιαξε ο Καποδίστριας. Το έλεγε το 1976, τότε, όταν ένας άλλος μεγάλος Έλληνας πολιτικός προσπαθούσε να θεμελιώσει μεταπολιτευτικά την ελληνική δημοκρατία. Αναφέρομαι στον Κωνσταντίνο Καραμανλή.

Ο Καποδίστριας προσπάθησε να δημιουργήσει ελληνικό κράτος. Και πέθανε σε αυτή την προσπάθεια. Δεν ήταν εύκολο. Αυτό απεδείχθη στην πορεία να δημιουργήσει ένα σύγχρονο ευρωπαϊκό κράτος. Τα κατάφερε στην Ελβετία φτιάχνοντας το ελβετικό Σύνταγμα. Στην Ελλάδα απλώς δολοφονήθηκε έξω από τον Άγιο Σπυρίδωνα, στο Ναύπλιο, όταν πήγαινε να εκκλησιαστεί. Ο Δήμαρχος αναφέρθηκε προηγουμένως στο πώς θα ήταν η Ελλάδα αν δεν είχε δολοφονηθεί τόσο γρήγορα. Σίγουρα, μια άλλη πολύ καλύτερη χώρα. Αυτό το ξέρουμε. 

Αλλά, κυρίες και κύριοι, πάντα -θα κρατήσω κάτι άλλο από εκείνη την φοβερή ομιλία του Κωνσταντίνου Τσάτσου. Ο Κωνσταντίνο Τσάτσος λέει: «Οι μεγάλοι νεκροί μιλούν και όταν θέλει κανείς μπορεί να τους ακούσει». Μάλιστα, αναφερόμενος στον εαυτό του λέει «επειδή εγώ, ο Κωνσταντίνος Τσάτσος, είμαι πια κοντά στην χώρα τους- υπονοεί ότι είναι μεγάλος στην ηλικία και θα έφευγε σύντομα- μπορώ να τους ακούσω ίσως καλύτερα, καθαρότερα». Αλλά μπορούμε να τους ακούσουμε και εμείς. Και αυτό το οποίο μπορούμε να ακούσουμε καθαρά από αυτά που μας άφησε ως παρακαταθήκη ο Ιωάννης Καποδίστριας είναι την ανάγκη η Πατρίδα μας, η χώρα, να έχει στέρεους και δυνατούς θεσμούς.

Και μάλιστα, μιλώντας σήμερα, το 2026, εδώ, σε εσάς, στην Νότια Αθήνα, θέλω να σας πω ότι αυτό το μήνυμα ηχεί και σήμερα και οφείλουμε και να το ακούσουμε και να το εφαρμόσουμε. Διότι και σήμερα, μετά από τόσα πολλά χρόνια, 200 χρόνια μετά την ελληνική επανάσταση, λίγο πριν γιορτάσουμε τα 200 χρόνια από την ίδρυση του νέου ελληνικού κράτους, η Πατρίδα μας χρειάζεται θεσμική ενίσχυση.

Χρειάζεται να απευθυνθούμε στην ελληνική κοινωνία και να την ξαναπείσουμε, να της δημιουργήσουμε ξανά εμπιστοσύνη στην ισχύ των θεσμών. Των θεσμών που ο Καποδίστριας προσπάθησε και θυσιάστηκε στην προσπάθεια για να δημιουργήσει. 

Σε λίγες μέρες, σε λίγες εβδομάδες, θα αρχίσει μια συζήτηση για τη συνταγματική αναθεώρηση. Ποιος από εμάς μπορεί, παραδείγματος χάρη, στο πλαίσιο αυτής της αναθεώρησης να συνεχίζει να υπερασπίζει τη λογική ότι η ηγεσία της Δικαιοσύνης πρέπει να επιλέγεται από την εκάστοτε κυβέρνηση; Ποιος από εμάς δεν βλέπει την κρίση αξιοπιστίας των θεσμών στην ελληνική κοινωνία; 

Και πρέπει όλοι μαζί, πέραν από κομματικές προσηλώσεις, παρωπίδες, υποχρεώσεις, να επανιδρύσουμε – χρησιμοποιώ μια βαριά έκφραση που χρησιμοποιήθηκε το 2004 και δεν οδηγήθηκε σε επιτυχία – τους θεσμούς του νέου ελληνικού κράτους. 

Αυτό που λέω, σε μεγάλο βαθμό αφορά και τον θεσμό το οποίο έχω την πολιτική ευθύνη. Αναφέρομαι στις Ένοπλες Δυνάμεις της Πατρίδας μας, τις οποίες όλοι τιμάμε και την προσφορά τους όλοι αναγνωρίζουμε. Όμως, όλοι επίσης καταλαβαίνουμε ότι και εκεί πρέπει να υπάρξει μια μεγάλη προσπάθεια.

Θυμίζω, νομίζω το ξέρετε όλοι, ότι η Σχολή Ευελπίδων δημιουργήθηκε από τον Ιωάννη Καποδίστρια. Όμως και αυτές οι Ένοπλες Δυνάμεις που είναι ακρογωνιαίος λίθος της ύπαρξης της Ελλάδας – δεν σας λέω κάτι καινούργιο, η Ελλάδα αντιμετωπίζει όπως και τότε και τώρα ζώσα απειλή, σημαντική απειλή, υπαρξιακή απειλή – κινδύνευσαν να διολισθήσουν, εν μέρει τουλάχιστον, σε καθεστώς ΔΕΚΟ της δεκαετίας του ‘80. Και χρειάστηκε και χρειάζεται τεράστια προσπάθεια.

Είχαμε καταλήξει σε ένα φαινόμενο, στο οποίο οι υψηλόβαθμοι ήταν πολύ περισσότεροι από τους χαμηλόβαθμους. Ίσως, ξέρετε, υπάρχει ένα διεθνές παράδειγμα, ο στρατός της Βενεζουέλας. Έχει 2.500 Στρατηγούς! 

Κυρίες και κύριοι, 

Πρέπει η Πατρίδα μας να μιμηθεί παραδείγματα. Πρέπει να μιμηθεί παραδείγματα προηγμένων χωρών, αλλά κυρίως πρέπει να εμπνευστεί από παραδείγματα φωτισμένων ανθρώπων. 

Ο Ιωάννης Καποδίστριας είναι κορυφαίος ανάμεσα σε αυτούς. Και εξέφρασε και εκφράζει ένα ρεύμα σκέψης, μια αντίληψη ζωής, η οποία πράγματι – και ευχαριστώ τον κύριο Δήμαρχο που το είπε – αποκρυσταλλώθηκε στα Επτάνησα, στα τέλη του 17ου αιώνα και μετά, ιδίως τον 18ο αιώνα πήρε ορμή, αναφέρομαι στον επτανησιακό ριζοσπαστισμό.

Έκανε καλά ο κύριος Δήμαρχος και είπε «δεν υπήρξαμε δώρο της βασίλισσας Βικτωρίας στο Βασίλειο της Ελλάδας», αλλιώς έγιναν τα πράγματα. Και να σας πω κάτι σημειολογικά για να το ξέρετε. Γιατί είναι επίσης γνωστή η Κέρκυρα, η πατρίδα του Ιωάννη Καποδίστρια, σήμερα στους περισσότερους Έλληνες; Για τις μπάντες, για τη μουσική της. Ελάχιστοι ξέρουν πώς δημιουργήθηκαν οι μπάντες. Πώς δημιουργήθηκε η πρώτη μπάντα; Με τα μπλε και κόκκινα χρώματα, εμείς στην Κέρκυρα τη λέμε «η παλιά». Δημιουργήθηκε, κυρίες και κύριοι, επειδή ο αγγλικός στρατός αρνήθηκε να δώσει την μπάντα του για να συνοδεύσει τη λιτανεία του Αγίου Σπυρίδωνα.

Και το έκανε αυτό ως αντίποινα κατά του επτανησιακού ριζοσπαστισμού. Της απαίτησης, δηλαδή, των Επτανησίων να ενωθούν με την μητέρα Ελλάδα. Έτσι ξεκινήσανε. Μικρή στην αρχή μπάντα, τεράστια σήμερα μαζί με τις άλλες.

Τελειώνω για να μην σας κουράσω. Κύριε Δήμαρχε, σας αξίζει έπαινος και σε εσάς και στο Δημοτικό Συμβούλιο και στους δημότες σας που στήριξαν και στηρίζουν αυτή την προσπάθεια, όπως και στον γλύπτη ο οποίος έφτιαξε το άγαλμα αυτό το οποίο σε λίγο θα παρουσιαστεί στο κοινό.

Γιατί ακριβώς, όπως είπατε, αυτό που έχει σημασία δεν είναι η βελτίωση μιας πλατείας αισθητικά. Είναι η δημιουργία προτύπων στη νέα γενιά. Αυτό προσφέρετε και σας συγχαίρω για αυτό.

Στην τελετή παρευρέθησαν, επίσης, η Βουλευτής Σοφία Βούλτεψη ως εκπρόσωπος του Προέδρου της Βουλής των Ελλήνων, ο Υφυπουργός Εξωτερικών Θεοχάρης Θεοχάρης, ο Υφυπουργός Εσωτερικών Βασίλης – Πέτρος Σπανάκης, η Υφυπουργός Τουρισμού Άννα Καραμανλή, ο Βουλευτής Παύλος Χρηστίδης ως εκπρόσωπος του Προέδρου του ΠΑΣΟΚ – Κινήματος Αλλαγής, η Βουλευτής Μαρία Αθανασίου ως εκπρόσωπος του Προέδρου της Ελληνικής Λύσης, οι Βουλευτές Διονύσιος Χατζηδάκης, Παύλος Γερουλάνος, Νίκος Βρεττός, Ιωάννης Δημητροκάλλης, η πρώην Επίτροπος Άννα Διαμαντοπούλου, ο Δημήτριος Μεταλληνόςως εκπρόσωπος της Νίκης, ο Περιφερειάρχης Αττικής Νίκος Χαρδαλιάς, ο Δήμαρχος Ελληνικού – Αργυρούπολης Γιάννης Κωνσταντάτος, ο Περιφερειάρχης Ιονίων Νήσων Ιωάννης Τρεπεκλής, Δήμαρχοι όμορων κι άλλων Δήμων, ο Πρέσβης της Ελβετίας Stefan Estermann, εκπρόσωποι της Εκκλησίας της Ελλάδας, των Σωμάτων Ασφαλείας, ξένων διπλωματικών αρχών, της ομογένειας, Επτανησιακών και Κερκυραϊκών σωματείων και συλλόγων.»

Την εκδήλωση τίμησαν, επίσης, με την παρουσία τους η Ναταλία Καποδίστρια, τελευταία απόγονος του Ιωάννη Καποδίστρια, ο σκηνοθέτης Γιάννης Σμαραγδής, ο γλύπτης του ανδριάντα Γιάννης Μπάρδης, εκπρόσωποι Αρχών και Φορέων κ.ά.

Στην τελετή συμμετείχε επίσης η χορωδία του Συλλόγου Κερκυραίων Ηλιούπολης & Όμορων Δήμων «Οι Φαίακες».

Στην τελετή αποκαλυπτηρίων του ανδριάντα του Ιωάννη Καποδίστρια στην #Αργυρούπολη, που διοργάνωσε ο Δήμος Ελληνικού – Αργυρούπολης στο Πολιτιστικό Κέντρο Μίκης Θεοδωράκης & της μετονομασίας της Πλατείας Δημαρχείου σε Πλατεία Κυβερνήτη Ιωάννη Καποδίστρια. pic.twitter.com/PUPsZ7m80C

— Nikos Dendias (@NikosDendias) February 1, 2026

• Ιωάννης Καποδίστριας
• Νίκος Δένδιας