Παύλος Μαρινάκης: «Η ελευθερία του λόγου δεν είναι ασυδοσία» – Κίνδυνος αποσταθεροποίησης από fake news και Τεχνητή Νοημοσύνη

Σε μια εκτενή συζήτηση για τις προκλήσεις της ψηφιακής εποχής, την παραπληροφόρηση και τον ρόλο της Τεχνητής Νοημοσύνης (AI) συμμετείχε ο υφυπουργός παρά τω πρωθυπουργώ και κυβερνητικός εκπρόσωπος, Παύλος Μαρινάκης, στο πλαίσιο του 36ου Ετήσιου Greek Economic Summit. Στο πάνελ, με τίτλο «Artificial Intelligence & Misinformation: Truth in the Age of Algorithms», ο κ. Μαρινάκης τοποθετήθηκε για μια σειρά από φλέγοντα ζητήματα, όπως η ενημέρωση των πολιτών, η ελευθερία του Τύπου και οι κίνδυνοι που ελλοχεύουν από τη διασπορά ψευδών ειδήσεων.

«Επικίνδυνη» η ενημέρωση χωρίς γνώση

Ο υφυπουργός στάθηκε ιδιαίτερα στην ευθύνη που φέρουν όσοι ενημερώνουν το κοινό, τονίζοντας πως το να απαντά κανείς σε εξειδικευμένα θέματα χωρίς την απαραίτητη γνώση ή ενημέρωση αποτελεί «μια στάση ασυνεπή και επικίνδυνη». Υποστήριξε ότι προτιμά να μην απαντήσει αν δεν είναι βέβαιος, παρά να «παραστήσει τον έξυπνο» και να νομιμοποιήσει άθελά του μια ψευδή πληροφορία ή μια μισή αλήθεια. Αυτή η στάση, όπως είπε, αποτελεί χρέος του απέναντι στους πολίτες, τον πρωθυπουργό και τους δημοσιογράφους.

Τα όρια της ελευθερίας και οι καταχρηστικές αγωγές

Αναφερόμενος στη λεπτή ισορροπία μεταξύ της καταπολέμησης της παραπληροφόρησης και της ελευθερίας του λόγου, ο κ. Μαρινάκης ήταν ξεκάθαρος: «Κάποιοι κάνουν το λάθος να μπερδεύουν την ελευθερία του λόγου με την ασυδοσία. Η ελευθερία έχει κανόνες, έχει όρια». Σχετικά με τις αγωγές SLAPPs (στρατηγικές αγωγές κατά της συμμετοχής του κοινού), διευκρίνισε ότι δεν είναι όλες οι προσφυγές στη δικαιοσύνη «κακές», αλλά μόνο οι καταχρηστικές, τις οποίες η πολιτεία σκοπεύει να αντιμετωπίσει με ενισχυμένη νομοθεσία. Ωστόσο, υπερασπίστηκε το δικαίωμα κάθε πολίτη να προστατεύει την τιμή και την υπολήψή του όταν νιώθει ότι συκοφαντείται.

Για την κατάσταση της ελευθερίας του Τύπου στην Ελλάδα, επικαλέστηκε την έκθεση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, χαρακτηρίζοντάς την ως τον μόνο αντικειμενικό κριτή. Υπογράμμισε πως, αντίθετα με τις φήμες, η Ελλάδα δεν βρίσκεται στην τελευταία θέση σε θέματα κράτους δικαίου, αλλά έχει λιγότερες συστάσεις από την πλειονότητα των ευρωπαϊκών κρατών. Σημείωσε επίσης τη σημασία της θεσμοθέτησης της ενυπόγραφης δημοσιογραφίας ως μέτρο διαφάνειας.

Η «κρίση» της παραπληροφόρησης και η Τεχνητή Νοημοσύνη

Ο υφυπουργός χαρακτήρισε την παραπληροφόρηση όχι απλώς ως πρόβλημα, αλλά ως «κρίση», ειδικά όταν συνδυάζεται με τις δυνατότητες της Τεχνητής Νοημοσύνης. Έκανε λόγο για την ανάγκη κανόνων, ώστε να γνωρίζει το κοινό αν αυτό που βλέπει είναι πραγματικό ή προϊόν AI και μοντάζ. Προανήγγειλε μάλιστα την έναρξη διαλόγου τους επόμενους μήνες για τη λήψη πρόσθετων πρωτοβουλιών.

Ως παράδειγμα εθνικού κινδύνου από τα fake news, ανέφερε την υπόθεση της «νεκρής Μαρίας» στον Έβρο, σημειώνοντας πως μια ψευδής πληροφορία κυριάρχησε στα social media δημιουργώντας μια «μίνι κρίση» και στοχοποιώντας την κυβέρνηση. Ανέφερε επίσης την περίπτωση των Τεμπών, όπου κατά την άποψή του δημιουργήθηκε ένα αφήγημα που υιοθετήθηκε από την αντιπολίτευση με σκοπό την αποσταθεροποίηση.

Κλείνοντας, τόνισε πως η τεχνολογία, όπως αποδεικνύεται από τη χρήση drones στην πολιτική προστασία και το 112, είναι σύμμαχος, αρκεί να υπάρχουν κανόνες. «Η αλήθεια είναι καταδικασμένη να κερδίζει», κατέληξε, επισημαίνοντας ωστόσο τη σημασία της ταχύτητας στην αντίδραση απέναντι στο ψέμα, ώστε να περιορίζονται οι πληγές που αυτό αφήνει.

• Παύλος Μαρινάκης