Pedro Almodóvar: «Θα πρέπει να υπάρχει η δυνατότητα ευθανασίας σε όλο τον κόσμο»

Η τελευταία ταινία του Ισπανού σκηνοθέτη, The Room Next Door, στην οποία η Tilda Swinton υποδύεται μια δημοσιογράφο με καρκίνο που αποφασίζει να βάλει τέλος στη ζωή της, κάνει πρεμιέρα στο φεστιβάλ κινηματογράφου της Βενετίας.

Ο καταξιωμένος Ισπανός σκηνοθέτης Pedro Almodóvar ζήτησε να νομιμοποιηθεί η ευθανασία παγκοσμίως.

Ο Almodóvar μιλούσε πριν από την παγκόσμια πρεμιέρα της πρώτης αγγλόφωνης ταινίας του, The Room Next Door, στην οποία πρωταγωνιστεί η Tilda Swinton ως δημοσιογράφος με καρκίνο που αποφασίζει να βάλει τέλος στη ζωή της και ζητά από μια παλιά φίλη, την οποία υποδύεται η Julianne Moore, να τη βοηθήσει.

«Αυτή η ταινία είναι υπέρ της ευθανασίας», δήλωσε ο 74χρονος Αλμοδόβαρ σε συνέντευξη Τύπου στο φεστιβάλ κινηματογράφου της Βενετίας. «Είναι κάτι που θαυμάζουμε στον χαρακτήρα της Τίλντα, που αποφασίζει ότι η απαλλαγή από τον καρκίνο μπορεί να γίνει μόνο με την απόφαση που παίρνει στην πραγματικότητα.

“Αν το πετύχω νωρίτερα, ο καρκίνος δεν θα με νικήσει”, λέει. Και έτσι βρίσκει τον τρόπο να φτάσει στον στόχο της με τη βοήθεια της φίλης της, αλλά πρέπει να συμπεριφέρονται σαν να είναι εγκληματίες».

Η Ισπανία νομιμοποίησε την ευθανασία το 2021 και είναι μία από τις 11 χώρες στις οποίες είναι νόμιμη οποιαδήποτε μορφή υποβοηθούμενου θανάτου. Στο Ηνωμένο Βασίλειο, η υποβοηθούμενη αυτοκτονία τιμωρείται με φυλάκιση έως και 14 ετών, ενώ η ευθανασία θεωρείται είτε ανθρωποκτονία είτε δολοφονία. Η μέγιστη ποινή είναι η ισόβια κάθειρξη.

«Θα πρέπει να υπάρχει η δυνατότητα ευθανασίας σε όλο τον κόσμο», δήλωσε ο Αλμοδόβαρ. «Θα πρέπει να ρυθμίζεται και να επιτρέπεται σε έναν γιατρό να βοηθήσει τον ασθενή του».

Ο σκηνοθέτης πρόσθεσε ότι η ταινία του θα μπορούσε επίσης να θεωρηθεί ως ένα memento mori για όσους επιλέγουν να κλείσουν τα μάτια τους στην κλιματική κατάσταση έκτακτης ανάγκης.

«Πρέπει να σταματήσουμε αυτή την άρνηση του κινδύνου», δήλωσε ο Almodóvar, «ότι ο πλανήτης κινδυνεύει. Η κλιματική αλλαγή δεν είναι κάτι αμελητέο -πρέπει να δώσουμε μεγαλύτερη προσοχή».

Ωστόσο, ο σκηνοθέτης δήλωσε ότι προσπαθεί «να είναι αισιόδοξος», καθώς είναι «ο καλύτερος τρόπος για να αντισταθούμε».

Η Σουίντον, η οποία είχε συνεργαστεί στο παρελθόν με τον Αλμοδόβαρ για την 40λεπτη ταινία μικρού μήκους The Human Voice, δήλωσε ότι δεν φοβάται τη θνησιμότητά της.

«Προσωπικά δεν φοβάμαι τον θάνατο και ποτέ δεν φοβήθηκα», δήλωσε. «Ξέρω ότι σταματάμε… Ξέρω ότι έρχεται, το νιώθω να έρχεται και το βλέπω να έρχεται. Υποστηρίζω τους φίλους μου όταν κάνουν τη μετάβαση, ας πούμε.

Νομίζω ότι όλο το ταξίδι προς την αποδοχή του θανάτου μπορεί να είναι μακρύ για μερικούς ανθρώπους, για κάποιο λόγο και με ορισμένες εμπειρίες στη ζωή μου, ήρθε αρκετά νωρίς.

Ένα από τα πράγματα για τα οποία η ταινία αυτή είναι ένα πορτρέτο είναι η αυτοδιάθεση, κάποια που αποφασίζει να πάρει τη ζωή της, τη ζωή της και το θάνατό της στα χέρια της.

Πρόκειται για έναν θρίαμβο, νομίζω, αυτή η ταινία», συνέχισε, προσθέτοντας ότι έχει επίσης «πίστη στο αναπόφευκτο της εξέλιξης, όπου κι αν μας οδηγήσει».

Στην ταινία, ο χαρακτήρας της Μουρ γίνεται αντιπρόσωπος της αείμνηστης μητέρας του χαρακτήρα της Σουίντον και η σχέση μητέρας-κόρης, δήλωσε η Σουίντον, ήταν ένα «ταξίδι, μια περιπέτεια που θα μας συντηρεί πάντα».

Η Moore δήλωσε ότι από καιρό την ελκύει η ζωτικότητα του έργου του Almodóvar. «Υπάρχει μια τόσο τεράστια ζωτική δύναμη στις ταινίες του Pedro», είπε, «και σε αυτό ανταποκρινόμαστε όλοι. Είναι σχεδόν σαν, όταν παρακολουθείς αυτές τις ταινίες, να μπορείς να ακούσεις τον παλμό της καρδιάς όλων».

Χειροκρότησε ως «τόσο ασυνήθιστη» την προθυμία του Αλμοδόβαρ να αντιμετωπίσει τη φιλία μεταξύ δύο ηλικιωμένων γυναικών με βαρύτητα και αξιοπρέπεια. Πριν συνεργαστεί με τον σκηνοθέτη, είπε, είχε υποθέσει ότι υπήρχε κάτι «εγγενώς ισπανικό» στο έργο του -παρά μια ιδιαίτερη αισθητική του ίδιου του ανθρώπου.

Αυτό διορθώθηκε αφότου πάτησε για πρώτη φορά το πόδι της στο διαμέρισμά του και «είδε όλες τις ταινίες του να ζωντανεύουν εκεί! Θεέ μου, είναι όλα εδώ! Απλώς δονούταν από ζωή και ανθρωπιά».

Η Swinton είπε ότι είχε δει για πρώτη φορά την ταινία του Almodóvar που έκανε την επανάστασή του, Women on the Edge of a Nervous Breakdown (1988), στην παρέα του Derek Jarman, με τον οποίο ζούσε και εργαζόταν εκείνη την εποχή.

«Πήγαμε όλοι αμέσως: Υπάρχει ένας ξάδελφος στη Μαδρίτη και σε χαιρετάμε!».

Ωστόσο, ενώ «η κουλτούρα του Λονδίνου προσπαθούσε να μας περιθωριοποιήσει», συνέχισε η Swinton, ο Jarman και η κολεκτίβα του εντυπωσιάστηκαν από το γεγονός ότι ο Almodóvar «δεν ήταν ποτέ περιθωριακός».

«Ο Πέδρο ήταν πάντα στο κέντρο. Ήταν πάντα το πρόσωπο ενός τεράστιου πολιτιστικού κινήματος».

Η Swinton θυμάται ότι πλησίασε προσεκτικά τον σκηνοθέτη σε ένα πάρτι και του πρότεινε να συνεργαστούν. «Θα μάθω ισπανικά για σένα», θυμάται να του λέει. «Θα παίξω έναν μουγκό για σένα -δεν με νοιάζει.

Το να μπαίνεις στο κάδρο του, όταν έχεις το προνόμιο να γνωρίζεις τόσο καλά την καθομιλουμένη αυτού του χώρου, είναι ένα από τα μεγαλύτερα προνόμια της ζωής μου».

Το The Room Next Door είναι η 25η ταινία του Αλμοδόβαρ και η συνέχεια της ταινίας Parallel Mothers (2021), η οποία έκανε επίσης πρεμιέρα στη Βενετία και κέρδισε το βραβείο καλύτερης ηθοποιού του φεστιβάλ για την Penélope Cruz, την πιο συχνή συνεργάτιδα του Αλμοδόβαρ στην οθόνη.

Η ταινία κάνει πρεμιέρα το βράδυ της Δευτέρας και θα προβληθεί επίσης στο κινηματογραφικό φεστιβάλ της Νέας Υόρκης τον Οκτώβριο, ενώ η ημερομηνία κυκλοφορίας της αναμένεται να είναι φιλική προς την περίοδο των βραβείων αργότερα μέσα στο έτος.

• The Room Next Door
• ευθανασία
• Πέδρο Αλμοδόβαρ