Πέντε από τις ασφαλέστερες χώρες στον κόσμο για το 2025

Σε μια χρονιά που χαρακτηρίζεται από συγκρούσεις, πέντε χώρες εξακολουθούν να συγκαταλέγονται στις πιο ειρηνικές του πλανήτη. Κάτοικοί τους αποκαλύπτουν πώς οι πολιτικές και ο πολιτισμός διαμορφώνουν την καθημερινότητα και δημιουργούν ένα αίσθημα γαλήνης. Το 2025, η ειρήνη μπορεί να μοιάζει με σπάνιο αγαθό.

Οι παγκόσμιοι πόλεμοι κλιμακώνονται, η ασφάλεια των συνόρων ενισχύεται και οι εμπορικές εντάσεις συνεχίζουν να αυξάνονται. Σύμφωνα με τον Δείκτη Παγκόσμιας Ειρήνης 2025 (Global Peace Index – GPI), ο αριθμός των συγκρούσεων μεταξύ κρατών έχει φτάσει στο υψηλότερο επίπεδο από τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο, με τρεις νέες να ξεσπούν μόνο φέτος. Πολλές χώρες απαντούν με αυξημένο μιλιταρισμό.

Κι όμως, παρά τα δυσοίωνα αυτά στοιχεία, ορισμένα κράτη εξακολουθούν να δίνουν προτεραιότητα στην ειρήνη. Ο GPI, που καταρτίζεται από το Institute for Economics & Peace, παρακολουθεί 23 δείκτες – από τις εξωτερικές συγκρούσεις και τις στρατιωτικές δαπάνες μέχρι μέτρα ασφαλείας όπως η τρομοκρατία και οι ανθρωποκτονίες. Οι χώρες που βρίσκονται στην κορυφή του δείκτη παραμένουν αξιοσημείωτα σταθερές εδώ και σχεδόν δύο δεκαετίες, δείχνοντας τη διάρκεια που μπορούν να έχουν οι ειρηνικές πολιτικές.

Το BBC μίλησε με κατοίκους σε μερικές από τις πιο ειρηνικές χώρες του κόσμου για να μάθουμε πώς αυτές οι πολιτικές επηρεάζουν την καθημερινότητά τους –και τι τους χαρίζει αυτό το μοναδικό αίσθημα ασφάλειας και γαλήνης.

Ισλανδία

Στην πρώτη θέση από το 2008, η Ισλανδία παραμένει η πιο ειρηνική χώρα στον κόσμο, προηγούμενη και στους τρεις τομείς: ασφάλεια και προστασία, τρέχουσες συγκρούσεις και μιλιταρισμό. Μάλιστα, σημείωσε φέτος βελτίωση 2%, διευρύνοντας τη διαφορά από τη δεύτερη χώρα της λίστας.

Για τους ντόπιους, αυτό το αίσθημα ασφάλειας είναι ενσωματωμένο στην καθημερινή ζωή. «Αν και οι σκληρές καιρικές συνθήκες, ειδικά τον χειμώνα, δεν δημιουργούν πάντα αίσθημα ασφάλειας, η κοινότητα το κάνει», λέει η Ίνγκα Ρος Αντονίουσντότιρ, γεννημένη στην Ισλανδία και γενική διευθύντρια της Intrepid Travel North Europe.

«Μπορείς να περπατήσεις μόνος τη νύχτα χωρίς ανησυχία· θα δεις μωρά να κοιμούνται ήσυχα σε καροτσάκια έξω από καφέ και μαγαζιά, ενώ οι γονείς τρώνε ή κάνουν ψώνια· και η τοπική αστυνομία δεν φέρει όπλα». Η Ίνγκα αποδίδει το αίσθημα ασφάλειας στις πρωτοποριακές πολιτικές ισότητας των φύλων. «Ίσες ευκαιρίες και ισχυρά κοινωνικά συστήματα δημιουργούν μια δικαιότερη, ασφαλέστερη κοινωνία για όλους», λέει.

Προτείνει στους επισκέπτες να βιώσουν αυτή την εσωτερική γαλήνη συμμετέχοντας στις καθημερινές συνήθειες των κατοίκων: «Κάντε μπάνιο σε μια γεωθερμική πισίνα και πιάστε κουβέντα με αγνώστους στο τζακούζι· ανεβείτε ένα βουνό, είτε πρόκειται για απογευματινή ανάβαση στο Όρος Έσια έξω από το Ρέικιαβικ είτε για πολυήμερη πεζοπορία στα υψίπεδα».

Ιρλανδία

Αν και σημαδεμένη από συγκρούσεις στα τέλη του 20ού αιώνα, η σημερινή Ιρλανδία θέτει την ειρήνη στο επίκεντρο. Έλαβε υψηλή βαθμολογία για τη μείωση του μιλιταρισμού χρόνο με τον χρόνο και κατατάχθηκε ανάμεσα στις χώρες με τις λιγότερες εσωτερικές και διεθνείς συγκρούσεις. Βρέθηκε επίσης στο Top 10 για την κοινωνική ασφάλεια και προστασία, με χαμηλή αίσθηση εγκληματικότητας και βίας.

Αυτό το αίσθημα διαπερνά ολόκληρη τη χώρα. «Μια βαθιά αίσθηση κοινότητας και φιλικότητας σε κάνει να νιώθεις ευπρόσδεκτος και άνετος, είτε βρίσκεσαι σε μικρή πόλη είτε σε μεγάλη», λέει ο Τζακ Φιτσίμονς, κάτοικος Κιλντέαρ και διευθυντής εμπειριών στο Kilkea Castle. Θεωρεί ότι τα ισχυρά κοινωνικά δίκτυα και η εστίαση στην κοινωνική πρόνοια μειώνουν επίσης την ανισότητα και την ένταση.

«Οι άνθρωποι εδώ προσέχουν ο ένας τον άλλον. Είναι το είδος του τόπου όπου μπορείς να ζητήσεις βοήθεια από έναν άγνωστο και θα κάνει ό,τι μπορεί για σένα».

Στο διεθνές επίπεδο, η Ιρλανδία διατηρεί στρατιωτική ουδετερότητα (κάτι που την εμποδίζει να είναι μέλος του ΝΑΤΟ, όντας μία από τις τέσσερις ευρωπαϊκές χώρες εκτός συμμαχίας), προτιμώντας τη διπλωματία για την επίλυση συγκρούσεων. Στο εσωτερικό, δίνει προτεραιότητα στη διατήρηση του φυσικού περιβάλλοντος και της πολιτιστικής κληρονομιάς της, ενώ φροντίζει οι ταξιδιώτες να νιώθουν πάντα καλοδεχούμενοι.

«Ακόμα με εκπλήσσει το πόσο εντυπωσιάζονται οι επισκέπτες από τη φιλικότητα των Ιρλανδών. Για εμάς είναι απλά μέρος του χαρακτήρα μας· έχουμε έμφυτη αίσθηση φιλοξενίας προς τους ξένους», λέει ο Φιτσίμονς.

Η χαλαρή φύση της Ιρλανδίας προσφέρει κι αυτή αίσθηση ειρήνης. «Ποτέ δεν είσαι μακριά από ένα κάστρο, έναν ήσυχο περίπατο στο δάσος ή μια παραδοσιακή μουσική βραδιά σε μια ζεστή παμπ», λέει. «Η ζωή εδώ κυλά σε πιο αργούς ρυθμούς, και οι άνθρωποι εξακολουθούν να εκτιμούν τη συζήτηση και την αφήγηση ιστοριών».

Νέα Ζηλανδία

Φέτος η Νέα Ζηλανδία ανέβηκε δύο θέσεις, στην τρίτη, χάρη στη βελτίωση στον τομέα της ασφάλειας και προστασίας, καθώς και στη μείωση διαδηλώσεων και επιπτώσεων που σχετίζονται με την τρομοκρατία.

Ως νησιωτικό έθνος στον Ειρηνικό, η γεωγραφία της προσφέρει φυσική προστασία από εξωτερικές συγκρούσεις, αλλά και οι εσωτερικές πολιτικές ενισχύουν το αίσθημα ασφάλειας. «Οι νόμοι για τα όπλα στη Νέα Ζηλανδία είναι από τους αυστηρότερους στον κόσμο, κάτι που συμβάλλει αποφασιστικά στο αίσθημα ασφάλειας», λέει η Μίσα Μάννιξ-Όπι, γεννημένη εκεί και διευθύντρια εμπειρίας πελατών στη Greener Pastures.

Σημειώνει ότι πρόκειται για έναν τόπο όπου τα παιδιά πάνε μόνα στο σχολείο, οι άνθρωποι αφήνουν τις πόρτες ξεκλείδωτες και οι οδηγοί σταματούν να βοηθήσουν αν δουν όχημα χαλασμένο στην άκρη του δρόμου. «Υπάρχει γενική εμπιστοσύνη στους άλλους και στα συστήματα γύρω σου, κάτι που δημιουργεί πραγματικό αίσθημα κοινότητας».

Πέρα από το ισχυρό κοινωνικό δίχτυ ασφαλείας και την καθολική υγειονομική περίθαλψη, οι Νεοζηλανδοί δίνουν μεγάλη αξία στη σχέση με τη φύση – είτε πρόκειται για έναν περίπατο στην παραλία, μια πεζοπορία στο δάσος είτε ένα ποτήρι κρασί κάτω από τα αστέρια.

«Πέρα από τα καρτ ποστάλ τοπία, η Νέα Ζηλανδία έχει βάθος. Οι άνθρωποι είναι αυθεντικοί, ο πολιτισμός των Μαορί ζωντανός και διαρκώς παρών, και ο πιο αργός ρυθμός ζωής μπορεί πραγματικά να αλλάξει την οπτική σου», λέει. «Ένας πελάτης μου είπε ότι, αν και η Νέα Ζηλανδία είναι όμορφη, το υπερ-όπλο μας είναι οι άνθρωποί μας».

Αυστρία

Η Αυστρία έπεσε φέτος μία θέση, στην τέταρτη, αλλά εξακολουθεί να βρίσκεται ψηλά σε όλους τους τομείς. Όπως και η Ιρλανδία, υιοθετεί συνταγματικά κατοχυρωμένη ουδετερότητα, που την εμποδίζει να συμμετάσχει σε στρατιωτικές συμμαχίες όπως το ΝΑΤΟ. Αυτό επιτρέπει στη χώρα να εστιάζει εσωτερικά.

«Η πολιτική ουδετερότητας δεκαετιών σημαίνει ότι η Αυστρία επενδύει στους ανθρώπους της αντί σε συγκρούσεις», λέει ο Άρμιν Πφουρτσέλερ, ιδιοκτήτης του SPA-Hotel Jagdhof. «Ένα ισχυρό κοινωνικό κράτος, παγκοσμίου κλάσης υγειονομική περίθαλψη και εξαιρετική εκπαίδευση καλλιεργούν σταθερότητα και εμπιστοσύνη».

Στο Νόιστιφτ, στην κοιλάδα Στουμπάι, όπου ζει, οι άνθρωποι περπατούν τα μεσάνυχτα δίπλα στον ποταμό Ρουέτς, τα σπίτια μένουν ξεκλείδωτα και τα ποδήλατα αφύλακτα έξω από τα καφέ. «Η ασφάλεια δεν είναι απλώς στατιστικό στοιχείο, είναι ο τρόπος που βιώνεις τη ζωή», λέει.

«Μετά από λίγες μέρες, οι επισκέπτες χαλαρώνουν, το στρες φεύγει, κοιμούνται σαν παιδιά. Αρχίζουν να παρατηρούν τον ήχο του ποταμού, το φως στα βουνά και τη χαρά της βαθιάς αναπνοής. Αυτή είναι η μεγαλύτερη αίσθηση ασφάλειας που προσφέρει αυτό το μέρος: η βεβαιότητα ότι εδώ, είσαι ελεύθερος απλά να υπάρξεις».

Σιγκαπούρη

Διατηρώντας την έκτη θέση, η Σιγκαπούρη είναι το μοναδικό ασιατικό κράτος στο Top 10 (η Ιαπωνία και η Μαλαισία βρίσκονται στη 12η και 13η θέση αντίστοιχα). Κατατάσσεται ιδιαίτερα ψηλά στην ασφάλεια και προστασία, παρότι διατηρεί ένα από τα υψηλότερα επίπεδα στρατιωτικών δαπανών ανά κάτοικο παγκοσμίως, μετά μόνο από τη Βόρεια Κορέα και το Κατάρ.

Η απουσία συγκρούσεων και η εσωτερική ασφάλεια δημιουργούν ισχυρό αίσθημα σιγουριάς. «Περπατάω αργά τη νύχτα και δεν φοβάμαι. Το να γυρίζεις σπίτι δεν είναι αγχωτικό, όπως συμβαίνει στις περισσότερες μεγάλες πόλεις», λέει η κάτοικος Σινρούν Χαν. «Υπάρχει 100% εμπιστοσύνη στο σύστημα, που δημιουργεί ένα περιβάλλον ήρεμο, φροντιστικό και ειρηνικό».

Αν και η συντηρητική στάση της Σιγκαπούρης στα δικαιώματα ΛΟΑΤΚΙ+ περιορίζει κάποιες ελευθερίες (ο γάμος μεταξύ ομοφύλων παραμένει απαγορευμένος), κοινωνική πρόοδος φαίνεται μέσα από εκδηλώσεις όπως το ολοένα και πιο μεγάλο φεστιβάλ Pink Dot. Πολλοί συμμετέχοντες δήλωσαν ότι ένιωσαν φέτος πιο ασφαλείς από ποτέ, καθώς οι νεότερες γενιές πιέζουν για ευρύτερη αποδοχή.

Η Χαν προτείνει στους επισκέπτες να απολαύσουν τις ελευθερίες που προσφέρει η ασφάλεια, όπως να περπατήσουν δίπλα στο ποτάμι στις 02:00, να φάνε σε πλανόδιους πωλητές ή να επισκεφθούν ένα πάρκο μετά τα μεσάνυχτα. «Όλα μοιάζουν πολύ ελεύθερα, είτε είσαι κάτοικος είτε επισκέπτης».

Πηγή: BBC

• Ισλανδία
• Νέα Ζηλανδία
• Σιγκαπούρη
• χώρες