Περί Metallica και λοιπών συναυλιών: Γιατί τα μεγάλα ονόματα της σκληρής μουσικής συχνά προσπερνούν την Αθήνα;

Ως λάτρης της μουσικής που έχει διανύσει αμέτρητα χιλιόμετρα για μια συναυλία και με την επικείμενη άφιξη των Metallica στην Αθήνα να πυροδοτεί ξανά συζητήσεις, είναι αδύνατον να μην επανέλθει στο προσκήνιο ένα ερώτημα που βασανίζει πολλούς από εμάς: Γιατί η Ελλάδα μοιάζει να βρίσκεται τόσο συχνά εκτός του χάρτη των μεγάλων περιοδειών;

Οι Metallica και η ερώτηση των 10.000 ευρώ

Έχοντας πατήσει τα σαράντα και με μια ζωή αφιερωμένη στις συναυλίες, τόσο εντός όσο και εκτός συνόρων, η απορία παραμένει διαχρονική και βασανιστική. Γιατί καλλιτέχνες και συγκροτήματα που λατρεύουμε, και όχι απαραίτητα μόνο από τον χώρο του σκληρού ήχου, δεν συμπεριλαμβάνουν την Ελλάδα σε κάθε τους περιοδεία; Συζητήσεις επί συζητήσεων με ανθρώπους της πιάτσας, από διοργανωτές μέχρι βετεράνους συναυλιόφιλους, αποκαλύπτουν ένα μωσαϊκό απόψεων, καμία όμως δεν μοιάζει να δίνει την οριστική απάντηση.

Ζούμε στη χώρα όπου ονόματα που φιγουράρουν ως επικεφαλής σε θρυλικά φεστιβάλ, σπάνια μας τιμούν με την παρουσία τους. Η εύκολη απάντηση πως «δεν πουλάνε αρκετά στην Ελλάδα» φαντάζει συχνά ως μια απλοϊκή δικαιολογία. Oι Arctic Monkeys πρώτα περιόδευσαν σε όλο τον πλανήτη και ήρθαν στην Αθήνa, στην περιοδεία του έκτου (!) δίσκου τους. Οι Iron Maiden, ακόμα και άμα πρόκειται να παίξουν στην περιοδεία το περιβόητο «Alexander The Great», δυσκολεύονται να καταλήξουν σε συμφωνία με Έλληνες διοργανωτές. Οι ίδιοι οι Metallica, που προσεχώς θα απολαύσουμε, εμφανίζονται στη χώρα μας με μια συχνότητα που μοιάζει να ακολουθεί τον κύκλο τριών άλμπουμ. Τι ακριβώς συμβαίνει λοιπόν;

 

View this post on Instagram

 

A post shared by Metallica (@metallica)

Οι διοργανωτές και οι παθογένειες

Μια από τις κυρίαρχες θεωρίες στρέφεται προς τους Έλληνες διοργανωτές. Ακούγεται συχνά πως ορισμένοι χαρακτηρίζονται από αναξιοπιστία στις πληρωμές και πως η ποιότητα των συναυλιακών διοργανώσεων, ειδικά σε ανοιχτούς χώρους, αφήνει πολλά περιθώρια βελτίωσης. Επιπλέον, σε μια σχετικά μικρή αγορά όπου οι επαγγελματίες γνωρίζονται μεταξύ τους, προσωπικές αντιπάθειες και συμπεριφορές που εκπέμπουν αλαζονεία μπορούν να οδηγήσουν ορισμένους θεατές στο σημείο να αποφεύγουν μια συναυλία απλώς για να μην ενισχύσουν οικονομικά έναν συγκεκριμένο διοργανωτή.

Μια μικρή αγορά

Η γεωγραφική θέση της Ελλάδας, αν και συχνά αναφέρεται, ίσως να μην είναι ο πρωταρχικός ανασταλτικός παράγοντας. Αυτό που σίγουρα παίζει καθοριστικό ρόλο είναι η οικονομική δυνατότητα του μέσου Έλληνα. Το κόστος ενός εισιτηρίου που για έναν κάτοικο του εξωτερικού μπορεί να φαντάζει λογικό (π.χ. 12ο λίρες Αγγλίας), για την ελληνική τσέπη μεταφράζεται σε ένα σημαντικό ποσό της τάξης των 100-120 ευρώ. Παράλληλα, η Ελλάδα αποτελεί ένα συγκριτικά μικρό «pool» κοινού για ορισμένα είδη μουσικής, όπως το ροκ, ειδικά αν συγκριθεί με χώρες όπως η Ιταλία ή η Ισπανία. Αυτό αυξάνει το επιχειρηματικό ρίσκο για τους διοργανωτές, σε μια χώρα που αγαπά περισσότερο το μπουζούκι και λιγότερο την κιθάρα, το μπάσο και τα τύμπανα.

«Μία πρόσκληση ρε αδερφέ»

Δεν μπορούμε όμως να παραβλέψουμε και τη στάση του ίδιου του κοινού. Υπάρχει μια μερίδα θεατών που λειτουργεί με τη λογική του «τους είδα το 1992, γιατί να τους ξαναδώ;». Ταυτόχρονα, παρατηρείται μια τάση από διάφορους «παράγοντες» του χώρου (φωτογράφους, δημοσιογράφους, διαχειριστές διαδικτυακών κοινοτήτων) να θεωρούν αυτονόητη τη δωρεάν είσοδο και επιπλέον προνόμια, δημιουργώντας μια στρεβλή εικόνα.

Η νέα γενιά, από την άλλη, φαίνεται να μεγαλώνει σε μεγάλο βαθμό άφραγκη και με διαφορετικά μουσικά ακούσματα, όπως η trap, ενώ οι μεγαλύτεροι βρίσκονται συχνά εγκλωβισμένοι στις απαιτήσεις μιας πιεστικής καθημερινότητας και των ατελείωτων εξόδων. Πολλοί επίσης, σιχαίνονται την ατμόσφαιρα των μεγάλων συναυλιακών χώρων (arena rock) και προτιμούν την οικειότητα των clubs. Kι εγώ αυτό προτιμώ, αλλά τι να κάνουμε, δεν είναι το πιο εύκολο πράγμα του κόσμου να δεις σε μια παμπ τον Μπρους Σπρίνγκστιν.

Ένας επιπλέον παράγοντας είναι η ευκολία της δωρεάν πρόσβασης στη μουσική μέσω πλατφορμών όπως το YouTube. Αυτό, για πολλούς νέους, σημαίνει περιορισμένη τριβή με την ευρύτερη μουσική κουλτούρα και την αγορά δίσκων, με αποτέλεσμα η μουσική να υποχωρεί στις προτεραιότητές τους. Έτσι, το δίλημμα «γιατί να δώσω X ευρώ για να τους δω ζωντανά, αφού τους βλέπω στο YouTube;» γίνεται όλο και πιο συχνό.

Καλή μας τύχη

Τελικά, η απάντηση στο γιατί η Ελλάδα χάνει τόσες μεγάλες συναυλίες δεν είναι μονοδιάστατη. Φαίνεται να είναι ένας συνδυασμός οικονομικών δυσκολιών, ιδιαιτεροτήτων της τοπικής αγοράς και των διοργανωτών, αλλά και μιας μεταβαλλόμενης νοοτροπίας του κοινού. Η επικείμενη συναυλία των Metallica αποτελεί μια ευχάριστη, πλην όμως σπάνια, εξαίρεση που απλώς υπογραμμίζει το μέγεθος της απορίας. Μέχρι την επόμενη φορά, η αναμονή και η ελπίδα παραμένουν, μαζί με την αιώνια απορία για το πότε επιτέλους η Ελλάδα θα γίνει σταθερός σταθμός για τα αγαπημένα μας συγκροτήματα.

• Metallica