Πετρολούκας Χαλκιάς: Έργα και ημέρες του «μεγάλου δασκάλου» – «Το κλαρίνο του ήταν η προέκταση της Ηπείρου»

Ο Πετρολούκας Χαλκιάς γεννήθηκε το 1934 στο Δελβινάκι Ιωαννίνων, μέσα σε μια οικογένεια με βαθιά μουσική παράδοση. Ο πατέρας του, Λούκας Χαλκιάς, ήταν επίσης δεξιοτέχνης του κλαρίνου, και ο μικρός Πέτρος (ο Πετρο-Λούκας, όπως τον φώναζαν στο χωριό) μυήθηκε από πολύ νωρίς στην τέχνη του ήχου, της μελωδίας και του πένθιμου ηπειρώτικου λυγμού.

Από τα πανηγύρια της Ηπείρου στις σκηνές του κόσμου

Ο Πετρολούκας δεν περιορίστηκε στα όρια της Ελλάδας. Μεταναστεύει στις ΗΠΑ στα τέλη της δεκαετίας του ’50, φέρνοντας μαζί του τον ήχο της Ηπείρου σε ένα νέο ακροατήριο — μετανάστες, φοιτητές, ερευνητές, αλλά και μουσικούς που μαγεύτηκαν από το “μοιρολόι” του. Η φήμη του απλώνεται και στην Ευρώπη, ενώ οι συνεργασίες του με διεθνείς μουσικούς και εθνομουσικολόγους φέρνουν το ηπειρώτικο κλαρίνο στα πανεπιστήμια και τις δισκογραφικές συλλογές του εξωτερικού.

Το στυλ του: αρχέγονο, βαθύ, ατόφιο

Ο ήχος του Πετρολούκα ήταν κάτι παραπάνω από τεχνική. Ήταν μια προέκταση της φωνής της φύσης της Ηπείρου — της σιωπής των βουνών, του καημού της ξενιτιάς, του μοιρολογιού και της περηφάνιας. Το παίξιμό του συνδύαζε απλότητα με καθαρότητα, τεχνική δεξιοτεχνία με βαθύ συναισθηματικό φορτίο.

Πέθανε ο Πετρολούκας Χαλκιάς

Συνεργασίες και αναγνώριση

Συνεργάστηκε με σημαντικούς μουσικούς όπως ο Χρόνης Αηδονίδης, ο Νίκος Φιλιππίδης, ο Βασίλης Σαλέας, αλλά και νεότερους όπως ο Γιάννης Καψάλης, τον οποίο στήριξε και καθοδήγησε. Οι εμφανίσεις του στα φεστιβάλ, σε παραδοσιακές γιορτές, αλλά και σε διεθνείς μουσικές διοργανώσεις, τον καθιέρωσαν ως πρεσβευτή της παραδοσιακής μουσικής.

Η τελευταία περίοδος

Μέχρι και τα βαθιά του γεράματα, ο Πετρολούκας δεν σταμάτησε να παίζει. Παρέδωσε μαθήματα, έκανε αφιερώματα, συνόδευσε νέους μουσικούς και εμφανίστηκε σε ντοκιμαντέρ και τηλεοπτικά αφιερώματα. Η ζωή του ήταν συνυφασμένη με το κλαρίνο, και το κλαρίνο ήταν το μέσο του για να μεταφέρει κάτι πολύ παλιότερο από τον ίδιο: τη φωνή της Ηπείρου.

Αποχαιρετισμός σε έναν “Αθάνατο”

Η απώλειά του αφήνει τεράστιο κενό. Όχι μόνο γιατί φεύγει ένας μεγάλος δεξιοτέχνης, αλλά γιατί μαζί του σιγεί και ένα κομμάτι του αυθεντικού ηπειρώτικου ήχου. Όμως το αποτύπωμά του — μέσα από δεκάδες ηχογραφήσεις, ζωντανές εμφανίσεις και το πνεύμα που ενέπνευσε στους νεότερους — θα μείνει ζωντανό.

• ιωάννινα
• κλαρίνο
• Πετρολούκας Χαλκιάς