Πέτρος Μολυβιάτης: Ο ευπατρίδης της ελληνικής διπλωματίας – Από τη διπλωματία στους χειρισμούς των μεγάλων θεμάτων

Η είδηση του θανάτου του Πέτρου Μολυβιάτη, σε ηλικία 97 ετών, σκόρπισε θλίψη στον πολιτικό και διπλωματικό κόσμο της χώρας. Εμβληματική μορφή της μεταπολιτευτικής Ελλάδας, ο Μολυβιάτης υπήρξε για δεκαετίες ο εξ απορρήτων του Κωνσταντίνου Καραμανλή, σοβαρός, συγκρατημένος, απόλυτα έμπιστος και βαθιά πατριώτης.

Από τη διπλωματία στην πολιτική

Γεννήθηκε στη Χίο το 1928 και σπούδασε νομικά στο Πανεπιστήμιο Αθηνών. Εντάχθηκε νωρίς στο Διπλωματικό Σώμα, με σημαντική θητεία στις ελληνικές πρεσβείες Μόσχας, Άγκυρας και Πρετόριας, αλλά και σε κρίσιμες θέσεις όπως οι Μόνιμες Αντιπροσωπείες στον ΟΗΕ και το ΝΑΤΟ.

Από το 1974 μέχρι και το 1980 υπήρξε διευθυντής του Πολιτικού Γραφείου του Πρωθυπουργού Καραμανλή, ενώ αργότερα, ως Γενικός Γραμματέας της Προεδρίας της Δημοκρατίας, συμμετείχε ενεργά σε όλες τις μείζονες διπλωματικές διεργασίες της περιόδου. Η παρουσία του στη σκιά του Καραμανλή ήταν κομβική – από την ομαλή μετάβαση στη Μεταπολίτευση μέχρι και τα πρώτα βήματα της Ελλάδας στην ΕΟΚ.

Ύστατο «χαίρε» του πολιτικού κόσμου στον Πέτρο Μολυβιάτη: «Ανεξίτηλη σφραγίδα στην πολιτική και κοινωνική ζωή του τόπου»

Στους χειρισμούς των μεγάλων θεμάτων

Ο Πέτρος Μολυβιάτης έπαιξε σημαντικό ρόλο σε τρία μείζονα εθνικά ζητήματα:

1. Κυπριακό: Ήταν παρών πριν και μετά την τουρκική εισβολή, συμμετέχοντας στις συζητήσεις και τις αποστολές για ειρηνική επίλυση, με βαθιά γνώση του θέματος και προσήλωση στη δικαιοσύνη και το διεθνές δίκαιο. Παρέμεινε υπέρμαχος της ενιαίας Κύπρου, με σαφείς ελληνικές κόκκινες γραμμές.
2. Ελληνοτουρκικά: Θεμελίωσε τη στρατηγική της ήρεμης δύναμης, υποστηρίζοντας σταθερά τον διάλογο αλλά πάντα με νηφαλιότητα και εθνική γραμμή. Ο ίδιος είχε συγγράψει το προσχέδιο της κοινής ελληνοτουρκικής διακήρυξης του 1975, σε μια χαρτοπετσέτα του ΝΑΤΟ, στις Βρυξέλλες.
3. Μακεδονικό: Το 1993 συμμετείχε εκ των έσω στη διαχείριση του ζητήματος της ονομασίας της ΠΓΔΜ. Πίστευε ότι το όνομα «Μακεδονία» δεν έπρεπε να παραχωρηθεί με καμία μορφή και διαχειρίστηκε τις ενδοπολιτικές εντάσεις με ψυχραιμία και θεσμική ευθύνη. Ήταν από τους λίγους που κατέγραψαν συστηματικά τα γεγονότα εκείνης της κρίσιμης περιόδου.

Η επιστροφή του ως ΥΠΕΞ

Ο Πέτρος Μολυβιάτης διετέλεσε τρεις φορές υπουργός Εξωτερικών: το 2004–2006 στην κυβέρνηση του Κώστα Καραμανλή, και δύο φορές σε υπηρεσιακές κυβερνήσεις (2012 και 2015). Κατά την πρώτη του θητεία:

• Ολοκλήρωσε τις διαπραγματεύσεις για την Ευρωπαϊκή Συνταγματική Συνθήκη.
• Ανέπτυξε ισχυρούς δεσμούς με τις ΗΠΑ, τη Ρωσία και τα κράτη της ΕΕ, εδραιώνοντας την Ελλάδα ως πυλώνα σταθερότητας στα Βαλκάνια.
• Έθεσε τις βάσεις για την ελληνοσερβική προσέγγιση μετά την κρίση της Γιουγκοσλαβίας.

Οι χαρακτηρισμοί των ηγετών

• Ο Κυριάκος Μητσοτάκης τον αποχαιρέτησε λέγοντας: «Ένας άξιος Έλληνας περνά στην Ιστορία. Σφράγισε με τη δράση του την ελληνική διπλωματία».
• Ο Κώστας Καραμανλής δήλωσε: «Χάνουμε έναν σπουδαίο άνδρα. Εγώ χάνω έναν πολύ δικό μου άνθρωπο».
• Ο Προκόπης Παυλόπουλος τον χαρακτήρισε «ευπατρίδη και θεματοφύλακα του εθνικού μέτρου και της συνέχειας του κράτους».

Ο τελευταίος των παλαιών

Ήταν πάντα σεμνός, διακριτικός, με δημόσιο ήθος. Δεν επεδίωξε ποτέ τα φώτα της δημοσιότητας, παρότι μπορούσε επάξια να σταθεί ως πολιτικός πρώτης γραμμής. Προτίμησε να μείνει δεύτερο βιολί – αλλά σταθερό, αθόρυβο και καθοριστικό. Ήταν ο τελευταίος αυθεντικός εκπρόσωπος μιας εποχής όπου η πολιτική ήταν πράξη ευθύνης και καθήκοντος.

Η Ελλάδα τον αποχαιρετά με σεβασμό. Ένας άνθρωπος της σιωπής, της πράξης και της εθνικής συνέπειας περνά στην Ιστορία.

• Διπλωματία
• Πέτρος Μολυβιάτης
• υπουργείο Εξωτερικών