Δημοσίευση: ’
Ποια αντιβιοτικά εξοντώνουν πραγματικά τις λοιμώξεις και ποια καθυστερούν τα βακτήρια
Ακόμη και βακτήρια που δεν θεωρούνται ανθεκτικά μπορούν να επιβιώσουν από τα αντιβιοτικά.
Επιμέλεια: Λαμπριάνα Κυριακού 
Ακόμη και βακτήρια που δεν θεωρούνται ανθεκτικά μπορούν να επιβιώσουν από τα αντιβιοτικά.
Ορισμένα αντιβιοτικά δεν εξοντώνουν τα βακτήρια, αλλά απλώς αναστέλλουν την ανάπτυξή τους. Αυτό σημαίνει ότι, παρότι τα συμπτώματα υποχωρούν, η λοίμωξη μπορεί να επανεμφανιστεί όταν η θεραπεία ολοκληρωθεί. Το πρόβλημα έγκειται στο γεγονός ότι οι περισσότερες εργαστηριακές δοκιμές αξιολογούν τα αντιβιοτικά με βάση την ικανότητά τους να σταματούν τον πολλαπλασιασμό των βακτηρίων — όχι να τα σκοτώνουν μέσα στον ανθρώπινο οργανισμό. Ερευνητές από το Πανεπιστήμιο της Βασιλείας στην Ελβετία ανέπτυξαν τώρα μια καινοτόμο τεχνική που παρακολουθεί μεμονωμένα βακτήρια, επιτρέποντας να διαπιστωθεί ποια φάρμακα τα εξαλείφουν πραγματικά.
Ανθεκτικά και «αδρανή» βακτήρια: μια κρυφή απειλή
Ακόμη και βακτήρια που δεν θεωρούνται ανθεκτικά μπορούν να επιβιώσουν από την αντιβιοτική αγωγή, ιδιαίτερα όταν εισέρχονται σε κατάσταση αδράνειας. Σε αυτή τη φάση σταματούν να πολλαπλασιάζονται, γεγονός που τα καθιστά λιγότερο ευάλωτα στα αντιβιοτικά.
Όταν η θεραπεία διακοπεί, τα αδρανή βακτήρια μπορούν να «ξυπνήσουν» και να προκαλέσουν νέα λοίμωξη. Το φαινόμενο αυτό είναι ιδιαίτερα επικίνδυνο σε παθήσεις όπως η φυματίωση, όπου απαιτούνται πολύμηνες θεραπείες και η πλήρης εξάλειψη του παθογόνου είναι κρίσιμη.
Γιατί οι κλασικές δοκιμές δεν αρκούν
Οι συνήθεις εργαστηριακές μέθοδοι δείχνουν αν ένα αντιβιοτικό αναστέλλει την ανάπτυξη των βακτηρίων, χωρίς να αποκαλύπτουν αν αυτά πεθαίνουν πραγματικά. Αυτό δημιουργεί ένα σημαντικό κενό στην πρόβλεψη της επιτυχίας μιας θεραπείας στον άνθρωπο.
Για να καλύψουν αυτό το κενό, οι ερευνητές υπό τον Δρ. Λούκας Μπεκ, από το Τμήμα Βιοϊατρικής του Πανεπιστημίου και το Πανεπιστημιακό Νοσοκομείο Βασιλείας, ανέπτυξαν μια νέα, πιο ακριβή μέθοδο αξιολόγησης.
Δοκιμή αντιμικροβιακής δράσης σε μονοκύτταρα
Η νέα προσέγγιση, γνωστή ως antimicrobial single-cell testing (δοκιμή αντιμικροβιακής δράσης σε μονοκύτταρα), βασίζεται σε προηγμένη μικροσκοπία και επιτρέπει την παρακολούθηση εκατομμυρίων μεμονωμένων βακτηρίων υπό χιλιάδες διαφορετικές συνθήκες.
«Παρακολουθούμε κάθε βακτήριο ξεχωριστά επί ημέρες και βλέπουμε αν και πόσο γρήγορα ένα φάρμακο το σκοτώνει», εξηγεί ο Δρ. Μπεκ.
Με αυτόν τον τρόπο, οι επιστήμονες μπορούν να μετρήσουν με ακρίβεια πόσα βακτήρια εξαλείφονται από μια θεραπεία και πόσο αποτελεσματική είναι συνολικά.
Δοκιμές σε φυματίωση και σοβαρές πνευμονικές λοιμώξεις
Για να αποδείξει την αξία της μεθόδου, η ομάδα δοκίμασε 65 διαφορετικούς συνδυασμούς φαρμάκων στο Mycobacterium tuberculosis, το βακτήριο της φυματίωσης. Παράλληλα, η τεχνική εφαρμόστηκε σε βακτηριακά δείγματα από 400 ασθενείς με σοβαρή πνευμονική λοίμωξη που προκαλείται από το συγγενικό Mycobacterium abscessus. Τα αποτελέσματα αποκάλυψαν μεγάλες διαφορές τόσο μεταξύ των φαρμακευτικών συνδυασμών όσο και μεταξύ βακτηριακών στελεχών διαφορετικών ασθενών. Επιπλέον, διαπιστώθηκε ότι συγκεκριμένα γενετικά χαρακτηριστικά παίζουν καθοριστικό ρόλο στο επίπεδο ανθεκτικότητας των βακτηρίων.
Προοπτικές για εξατομικευμένη θεραπεία
Αν και προς το παρόν η μέθοδος χρησιμοποιείται κυρίως στην έρευνα, στο μέλλον θα μπορούσε να ενσωματωθεί στην κλινική πράξη και στη φαρμακοβιομηχανία. Σύμφωνα με τον Μπεκ, μπορεί να βοηθήσει τους γιατρούς να επιλέγουν το καταλληλότερο αντιβιοτικό για το συγκεκριμένο βακτηριακό στέλεχος κάθε ασθενούς.
«Μας δίνει τη δυνατότητα να προσαρμόζουμε με ακρίβεια τις αντιβιοτικές θεραπείες», σημειώνει. Παράλληλα, η καλύτερη κατανόηση των γενετικών μηχανισμών ανθεκτικότητας μπορεί να επιταχύνει την ανάπτυξη νέων φαρμάκων και να βελτιώσει την πρόβλεψη της αποτελεσματικότητάς τους.
Βάσεις για νέες θεραπευτικές στρατηγικές
Τα δεδομένα που προκύπτουν από τη νέα τεχνική βοηθούν τους επιστήμονες να κατανοήσουν βαθύτερα τις στρατηγικές επιβίωσης των παθογόνων βακτηρίων. Όπως τονίζει ο Μπεκ, αυτό θα μπορούσε να αποτελέσει το θεμέλιο για νέες, πιο αποτελεσματικές θεραπείες απέναντι σε επίμονες και δύσκολες λοιμώξεις.
Τα ευρήματα της έρευνας δημοσιεύθηκαν στο επιστημονικό περιοδικό Nature Microbiology.
Πηγή: Science Daily
ολες οι ειδησεις
Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, στο Newpost.gr