«Ποιοι λένε τον Τσίπρα άφιλο και καιροσκόπο» – Ευθύνες, υποσχέσεις και επιστροφές: Η Πολιτική ως Déjà Vu” – Το ΠΑΣΟΚ και το συνέδριο χωρίς πισωγυρίσματα ή μήπως Όχι; – Όταν βρυχάται ο…μέγας Δούξ!

Μιλάμε για κείμενο φωτιά και λάβρα εναντίον του Τσίπρα από το Documento του Βαξεβάνη. Κείμενο, που φέρει την υπογραφή «Μπάμπουσκα», από το οποίο δεν περισσεύει ούτε λέξη. Τεκμηριωμένο και καλογραμμένο.

Αφορμή για τα πυρωμένα βέλη ήταν η πρόσφατη εκδήλωση του Ινστιτούτου Τσίπρα για το Κράτος Δικαίου και την Δικαιοσύνη. Στην εκδήλωση αυτή δεν κλήθηκαν να μιλήσουν στελέχη όπως ο Κώστας Αρβανίτης, ο Λευτέρης Κρέτσος, ο Γιάννης Μαντζουράνης κ.α. που είχαν δώσει μάχες-πολιτικές και νομικές- στο πλευρό του Τσίπρα.

Και το κερασάκι στην τούρτα: Ανάλογη εκδήλωση ετοιμάζει στην Θεσσαλονίκη ο Νίκος Μαραντζίδης, συμβουλάτορας του Τσίπρα που τα ΄κανε ρόιδο στις εκλογές του ΄23!. Αντιγράφουμε από το Documento:

«Ανθ υμών Γουλιμής» σχολίασε όταν ρωτήθηκε από φίλους, κάποιος από αυτούς που έπρεπε να είναι, αλλά δεν ήταν στα πάνελ του Ινστιτούτου Τσίπρα. Τώρα για να λέμε την αλήθεια, δεν είπε μόνο αυτό, είπε κι άλλα ,αλλά καλό είναι να μην μεταφέρονται δημόσια πράγματα που λέγονται ιδιωτικά υπό καθεστώς οργής.

Παραθέτουμε κάτι ακόμη από το δηκτικό αυτό σημείωμα, το οποίο τιτλοφορείται «Ποιοι λένε τον Τσίπρα άφιλο και καιροσκόπο»:

«Ο Τσίπρας, έχει τις δικές του εμπειρίες και το δικαίωμα να περάσει από την εποχή της γνώμης στην εποχή της συγγνώμης. Να ονειρεύεται μια άλλη πολιτική προοπτική, πιστεύοντας ότι ο κόσμος και γιατί όχι και το σύμπαν, του χρωστάνε. Είναι δικαίωμά του να ονειρεύεται να πάει στο Χάρβαρντ (όπως γράφτηκε), χωρίς να συμμερίζεται τις κατηγορίες πως όλο αυτό φανερώνει έναν μικροαστικό συμπλεγματισμό και απωθημένα».

Mια σκηνή από το Inception

Το κάλεσμα του Νίκου Ανδρουλάκη για ένα δυναμικό και αυτόνομο ΠΑΣΟΚ, απαλλαγμένο από «πισωγυρίσματα», μοιάζει με μια σκηνή από το Inception: η παράταξη κινείται σε πολλαπλά επίπεδα, αλλά κανείς δεν ξέρει αν προχωρά μπροστά ή αν είναι απλώς παγιδευμένη μέσα στο δικό της όνειρο. Από τη μία, ο Ανδρουλάκης επιτέθηκε μετωπικά στον Μητσοτάκη για το σκάνδαλο των Τεμπών, προσπαθώντας να παρουσιάσει το ΠΑΣΟΚ ως δύναμη θεσμικής αποκατάστασης. Από την άλλη, η ρητορική του δεν συνοδεύεται πάντα από πράξεις που πείθουν ότι η παράταξη έχει όντως ξεφύγει από τις παλιές της αγκυλώσεις. Η έννοια της «αυτονομίας» είναι ωραία στα λόγια, αλλά στην πράξη θυμίζει την κλασική πολιτική παγίδα: όλοι συμφωνούν σε αυτό, αρκεί να μην αμφισβητείται η δική τους θέση.

“Οι μεγαλύτερες μάχες δίνονται μέσα στα τείχη, όχι έξω από αυτά.” 

Η Κεντρική Επιτροπή μετατράπηκε σε αρένα, όπου η διαφωνία ντύθηκε με όμορφες φράσεις περί ενότητας. Η Άννα Διαμαντοπούλου, πάντα άνετη στο ρόλο του πολιτικού ισορροπιστή, μίλησε για «ευθύνες που βαραίνουν όλους», αλλά – μη γελιόμαστε – η ουσία βρίσκεται στη δεύτερη φράση της: «η μεγάλη ευθύνη βαραίνει τον πρόεδρο». Ο Παύλος Γερουλάνος ζήτησε ένα ΠΑΣΟΚ χωρίς αποκλεισμούς, αλλά το ερώτημα είναι: πόση ενότητα χωράει σε ένα κόμμα όπου η κάθε φράξια έχει τη δική της ατζέντα; Μπορεί η Χαριλάου Τρικούπη να φιλοδοξεί να γίνει η Casa Blanca της σοσιαλδημοκρατίας, αλλά όταν ο μισός κόσμος βλέπει τις εξελίξεις σαν το Reservoir Dogs του Ταραντίνο, τότε υπάρχει πρόβλημα.

“Ο πολιτικός είναι κάποιος που θα σας πει αύριο γιατί αυτό που σας είπε χθες δεν έγινε σήμερα.” 

Ο Χάρης Δούκας, ο μόνιμα αγχωμένος αντιρρησίας της Χαριλάου Τρικούπη, έσπευσε να δηλώσει ότι το ΠΑΣΟΚ άργησε να προτείνει δικό του υποψήφιο για την Προεδρία της Δημοκρατίας. Κατανοητή η ανησυχία του, αλλά το ερώτημα είναι: μήπως τελικά το κόμμα αργεί γενικά; Ζητά εκλογές «εδώ και τώρα», αλλά χωρίς να πείθει ότι είναι έτοιμο να τις διαχειριστεί. Ο Παναγιώτης Δουδωνής προσπάθησε να του απαντήσει λέγοντας ότι το ΠΑΣΟΚ δεν πρέπει να πέσει στην παγίδα του light αντισυστημισμού, αλλά η πραγματικότητα είναι πως η παράταξη δεν έχει βρει ακόμα το βηματισμό της μεταξύ σοβαρότητας και δυναμισμού. Το αποτέλεσμα; Μια διαρκής εσωκομματική τριβή, η οποία θυμίζει πολιτική εκδοχή του Waiting for Godot – όλοι περιμένουν μια στιγμή που ίσως να μην έρθει ποτέ.

ΠΑΣΟΚ: Με τις κεραίες ψηλά, aλλά με τα πόδια Δεμένα

“Η πολιτική είναι η τέχνη του να ψάχνεις προβλήματα, να τα βρίσκεις παντού, να τα διαγνώσεις λάθος και να εφαρμόζεις λανθασμένες λύσεις.”

Αν κάτι δεν λείπει ποτέ από το ΠΑΣΟΚ, αυτό είναι η εγρήγορση για το τι συμβαίνει στο αριστερό ταμπλό – ακόμα κι αν η ίδια του η πορεία δεν είναι ακριβώς ξεκάθαρη. Οι κεραίες της Χαριλάου Τρικούπη είναι διαρκώς στραμμένες προς τον ΣΥΡΙΖΑ και την περιβόητη Νέα Αριστερά, σαν κατασκοπευτικός μηχανισμός που ανιχνεύει κάθε μικρή ταλάντωση στην άλλη πλευρά του πολιτικού φάσματος. Αν στο επικείμενο συνέδριο του ΣΥΡΙΖΑ υπάρξει σύσφιξη σχέσεων ή (ακόμα πιο τολμηρά) συζήτηση περί κοινής εκλογικής καθόδου, τότε η κοινοβουλευτική εξίσωση θα αλλάξει. Το ΠΑΣΟΚ γνωρίζει ότι μια πιθανή επανένωση δυνάμεων στον ΣΥΡΙΖΑ θα μπορούσε να αλλάξει τις ισορροπίες, άρα το ζητούμενο δεν είναι πώς θα κινηθεί το κόμμα του Ανδρουλάκη, αλλά πώς θα αποφύγει να βρεθεί εκτός κάδρου. Το πρόβλημα είναι ότι μέχρι στιγμής, αυτή η στρατηγική θυμίζει σκηνή από το Matrix: κοιτάζει τα δεδομένα, αλλά αδυνατεί να κάνει το αποφασιστικό άλμα.

“Η εξουσία δεν καταλαμβάνεται, κερδίζεται με τρόπο που να φαίνεται φυσικός.” 

Η Χαριλάου Τρικούπη προσπαθεί να κρατήσει την ψυχραιμία της και να παίξει το παιχνίδι της στρατηγικής αναμονής, αλλά η στασιμότητα είναι επικίνδυνη. Ο Νίκος Ανδρουλάκης εξακολουθεί να μην έχει μετακομίσει στο κάτω γραφείο του αρχηγού της αξιωματικής αντιπολίτευσης – σαν να προσπαθεί να μην προκαλέσει υπερβολικές προσδοκίες ή, πιο απλά, σαν να αμφιβάλλει και ο ίδιος για το πόσο στέρεη είναι η θέση του. Επιπλέον, δεν έχει καν ορίσει τρίτο κοινοβουλευτικό εκπρόσωπο, παρότι το δικαιούται. Αυτές οι μικρές, αλλά σημασιολογικά ισχυρές λεπτομέρειες, δείχνουν ότι το κόμμα μοιάζει να φοβάται πως κάθε λάθος βήμα θα μετατρέψει την προσωρινή του άνοδο σε πολιτικό εγκλωβισμό. Αν η στρατηγική του είναι να περιμένει τη φθορά των άλλων, ίσως να ξέχασε τη χολιγουντιανή αλήθεια του The Godfather: “Either you take control, or you wait to be replaced.” Και η δεύτερη επιλογή ποτέ δεν ήταν καλή πολιτική.

Όταν βρυχάται ο…μέγας Δούξ!

Τελικά, το ΠΑΣΟΚ για λίγο καιρό ξαποσταίνει και ξανά προς τη γκρίνια τραβά! Και πώς να γίνει αλλιώς όταν έχει στα σπλάχνα του κάτι τύπους που δεν μπορούν να χωνέψουν ακόμη την ήττα τους από τον Ανδρουλάκη.

Παράδειγμα, ο μέγας Δούξ, ο δήμαρχος ντε, ο Δούκας.

Που βγήκε στην πρόσφατη Κεντρική Επιτροπή και άρχισε να πυροβολεί τον Ανδρουλάκη λέγοντας ότι καθυστέρησε να υποβάλει την πρόταση για υποψήφιο Πρόεδρο της Δημοκρατίας, ότι δεν συνεδριάζουν τα όργανα, ότι δεν νοιάζεται για συνεργασία με τις προοδευτικές δυνάμεις και ότι δεν αξιοποιούνται όλα τα ικανά στελέχη.

Πάλι καλά που δεν είπε ότι ο Ανδρουλάκης φταίει για την ήττα του Παναθηναικού από τον Ολυμπιακό και τον αποκλεισμό του από την συνέχεια στο Κύπελλο…

Πληρωμένη απάντηση έδωσε στον Δούκα ο Γλαβίνας, λέγοντας ότι ήταν παρών ο δήμαρχος στη συνεδρίαση κατά την οποία διαμορφώθηκε αυτή η στρατηγική για την υποψηφιότητα. Και δεν είχε πεί απολύτως τίποτε τότε.

Φυσικά, δεν θα μπορούσε να λείψει από την χορωδία των αντιηγετικών και ο Οδυσσέας Κωνσταντινόπουλος. Που πάνω κάτω είπε τα ίδια με τον Δούκα. Κι από τη στιγμή που τα είπε, ο κόσμος του ΠΑΣΟΚ…συγκλονίζεται από τις κουβέντες του Οδυσσέα…

Εμείς σας τα λέγαμε πάντως: Ότι είναι θέμα χρόνου να εμφανιστούν οι γνωστές φωνούλες και να αρχίσουν τις βολές εναντίον του Ανδρουλάκη. Περιμένετε λίγο και θα δείτε ότι οι φωνούλες θα γίνουν κραυγές, ειδικά αν οι δημοσκοπήσεις δείχνουν στάσιμο το ΠΑΣΟΚ.

Και κάτι τελευταίο. Στην ομάδα του Δούκα βρίσκεται κι ένα ταλαντούχο παιδί, ο Χριστοδουλάκης, που θα μπορούσε να έχει μεγάλη εξέλιξη, καθώς διαθέτει πολλά προσόντα.

Αλήθεια, τι περιμένει από την συμμετοχή του στο…Δουκάτο; Να γίνει υπαρχηγός του Δούκα αν χάσει ο Ανδρουλάκης στις επόμενες εκλογές και γίνει αρχηγός ο Δούξ; Αν έτσι σκέφτεται, μάλλον θα πάει χαμένος. Και είναι κρίμα, γιατί αξίζει…

“Η διπλωματία είναι η τέχνη να λες στον άλλο να πάει στην κόλαση, με τρόπο που να σε ευχαριστεί.” 

Η Ρόζμαρι Ντι Κάρλο προσγειώθηκε στη Λευκωσία με την ελπίδα να ξαναβάλει το Κυπριακό σε κίνηση. Σαν άλλο Groundhog Day, όμως, η ιστορία επαναλαμβάνεται, με το ΟΗΕ να επιχειρεί να κρατήσει ζωντανή μια διαδικασία που αρνείται πεισματικά να αποδώσει καρπούς. Οι συνομιλίες για τα οδοφράγματα θυμίζουν σκηνικό από το Inception: μια διαπραγμάτευση μέσα σε μια άλλη διαπραγμάτευση, όπου κανείς δεν ξέρει αν το τέλος θα είναι πραγματικότητα ή μια ακόμη διπλωματική οφθαλμαπάτη. Ο Νίκος Χριστοδουλίδης και ο Ερσίν Τατάρ μπορεί να είναι οι βασικοί παίκτες, αλλά το πραγματικό παιχνίδι παίζεται στην Άγκυρα, η οποία τραβά τα νήματα, αποφασίζοντας πότε και πώς θα προχωρήσει η όποια κίνηση στη σκακιέρα.

“Η ιστορία γράφεται από τους νικητές, αλλά τα γεγονότα σπάνια αλλάζουν.” 

Την ίδια στιγμή, το τουρκικό υπουργείο Εξωτερικών αλλάζει στρατηγική στα Κατεχόμενα, αντικαθιστώντας έναν «φιλικό προς τον Ερντογάν» αξιωματούχο με έναν έμπειρο διπλωμάτη, τον Αλί Μουράτ Μπαστσερί. Αυτή η κίνηση υποδηλώνει ότι η Άγκυρα ετοιμάζεται για έναν πιο τεχνοκρατικό χειρισμό του Κυπριακού, ειδικά ενόψει των εκλογών στο ψευδοκράτος. Η προσπάθεια να παρουσιαστεί ένα πιο «σοβαρό» προφίλ στις συνομιλίες έχει συγκεκριμένο σκοπό: να παρατείνει τη διαπραγμάτευση χωρίς ουσιαστική πρόοδο, διατηρώντας την Κυπριακή Δημοκρατία σε κατάσταση διπλωματικής ομηρίας. Όπως θα έλεγε και ο Μακιαβέλι, “πολλοί βλέπουν τι φαίνεται, λίγοι καταλαβαίνουν τι συμβαίνει.”

“Η πολιτική δεν είναι η τέχνη του εφικτού, αλλά η τέχνη του να καθυστερείς το αναπόφευκτο.”

Και ενώ η διπλωματική σκηνή εξελίσσεται με αργές κινήσεις, η πραγματική δράση λαμβάνει χώρα αλλού. Από τις δικαστικές διαμάχες για τις υποκλοπές μέχρι τις σκοτεινές διασυνδέσεις του ακροδεξιού λόγου με τα διεθνή δίκτυα, φαίνεται πως το πολιτικό παρασκήνιο δεν ησυχάζει ποτέ. Η Λευκωσία ελπίζει σε μια νέα πενταμερή, αλλά το ερώτημα παραμένει: θα είναι μια επανεκκίνηση ή απλώς ένα ακόμη επεισόδιο του ίδιου κουρασμένου σεναρίου; Όπως έλεγε και ο Σάμιουελ Μπέκετ: “Περιμένοντας τον Γκοντό.” Μόνο που εδώ, ο Γκοντό δεν έρχεται ποτέ.

“Η ευθύνη βαραίνει πάντα τους ώμους των ισχυρών – ή τουλάχιστον έτσι λένε.” 

Από το βήμα της Κεντρικής Επιτροπής, η Άννα Διαμαντοπούλου έριξε το μπαλάκι των ευθυνών για την πορεία του ΠΑΣΟΚ σε όλους, αλλά με μια σαφή υποσημείωση: «η μεγάλη ευθύνη και το βάρος ανήκουν στον πρόεδρο». Ένα ωραίο πολιτικό παιχνίδι, που θυμίζει το “Ο Γάμος του Καλύτερού μου Φίλου”: όλοι συμμετέχουν στον χορό, αλλά στο τέλος ο πρωταγωνιστής είναι ένας. Και αν η ιστορία μάς έχει διδάξει κάτι, είναι πως το ΠΑΣΟΚ έχει ιδιαίτερη ικανότητα να επαναλαμβάνει τα λάθη του, ελπίζοντας σε διαφορετικά αποτελέσματα – κάπως σαν τον ορισμό της παράνοιας που αποδίδεται στον Αϊνστάιν. Όπως και να ‘χει, το βάθος του πηγαδιού παραμένει το ίδιο, όση αισιοδοξία κι αν προσπαθεί να μεταφέρει η πρώην υπουργός.

“Η εξουσία ανήκει σε αυτούς που ξέρουν να υπόσχονται χωρίς να δεσμεύονται.” 

Η πολιτική είναι η τέχνη των υποσχέσεων και, όπως φάνηκε στα Χανιά, ο ΣΥΡΙΖΑ την κατέχει καλά. Ο τομεάρχης Υποδομών ξεκαθάρισε ότι δεν πρέπει να μπουν διόδια στον νέο ΒΟΑΚ, γιατί τον χειμώνα η κίνηση θα είναι λιγότερη. Το ενδιαφέρον δεν είναι το επιχείρημα, αλλά το ότι ο Παύλος Πολάκης, καθισμένος δίπλα του, κέρδισε πόντους χωρίς καν να χρειαστεί να μιλήσει. Κι έτσι εξηγείται γιατί ο Κρητικός πολιτικός, παρά τις κατά καιρούς εκρήξεις του, συνεχίζει να κυριαρχεί στο συριζαϊκό στερέωμα – ο άνθρωπος ξέρει ότι μερικές φορές, το καλύτερο που έχεις να κάνεις είναι να αφήσεις τους άλλους να δουλεύουν για εσένα.

“Η πολιτική είναι το μόνο επάγγελμα όπου ένας άνθρωπος μπορεί να παραμείνει ανίκανος και να επιβιώσει.” 

Και μιλώντας για πολιτικούς που δεν λένε να αποσυρθούν, ο Πάνος Καμμένος ανακοίνωσε ότι θα επιστρέψει αν το επιβάλλουν «εθνικοί λόγοι ή λόγοι δημοκρατίας». Ένα comeback που μοιάζει βγαλμένο από “Ο Νονός 3”: κανείς δεν το ζήτησε, αλλά ο ίδιος πιστεύει ότι ο κόσμος το περιμένει με ανυπομονησία. Στην πραγματικότητα, η πολιτική συγκυρία όντως ευνοεί φιγούρες σαν τη δική του – ένας Καμμένος μπορεί πάντα να βρει χώρο ανάμεσα στην άνοδο της ακροδεξιάς και τη θολή στρατηγική του ΠΑΣΟΚ. Αν μη τι άλλο, η Λατινοπούλου χρειάζεται έναν αντίπαλο στο θέαμα, και οι παραπολιτικές στήλες λίγο ακόμα υλικό.

• Hard Talks
• Αλέξης Τσίπρας
• Κώστας Αρβανίτης
• Πάνος Καμμένος