Πόλεμος στην Ουκρανία: «Μεταφράζοντας» τις απειλές της Ρωσίας για πυρηνικό Ολοκάυτωμα – Διπλωματικός κατευνασμός ή Αρμαγεδδών;

Από τότε που ο Ρώσος πρόεδρος Βλαντιμίρ Πούτιν ξεκίνησε την επίθεσή του στην Ουκρανία στις αρχές του 2022, έχει εκτοξεύσει κατά καιρούς απειλές για χρήση πυρηνικών όπλων εναντίον οποιουδήποτε θα μπορούσε να παρέμβει. Το αποτέλεσμα είναι ένας αυξημένος κίνδυνος πυρηνικού πολέμου μεταξύ της Ρωσίας και του ΝΑΤΟ με τρόπο που δεν έχει παρατηρηθεί στη μεταψυχροπολεμική εποχή.

Μετά την έντονη διεθνή κριτική για την πυρηνική ρητορική του τις εβδομάδες και τους μήνες που ακολούθησαν την εισβολή, ο Πούτιν μείωσε τις απειλές του το 2023. Αλλά τον περασμένο μήνα, ενέκρινε δημοσίως ασκήσεις πεδίου με σκοπό να επιδείξει την πιθανή χρήση υποστρατηγικών πυρηνικών όπλων από τη Ρωσία εναντίον του ΝΑΤΟ ή της Ουκρανίας. Οι ασκήσεις πραγματοποιήθηκαν στη Νότια Στρατιωτική Περιφέρεια της Ρωσίας, η οποία περιλαμβάνει ρωσικές περιοχές που συνορεύουν με την Ουκρανία και ουκρανικά εδάφη που κατέλαβε η Μόσχα.

Εάν χρησιμοποιηθούν πυρηνικά όπλα σε αυτή ή σε οποιαδήποτε σύγκρουση μεταξύ πυρηνικά εξοπλισμένων αντιπάλων, δεν υπάρχει καμία εγγύηση ότι οι μάχες δεν θα μετατραπούν γρήγορα σε μια ολοκληρωτική «πυρηνική πυρκαγιά». Όπως προειδοποίησε ο πρόεδρος των ΗΠΑ Τζο Μπάιντεν, «δεν νομίζω ότι υπάρχει η δυνατότητα να χρησιμοποιήσουμε εύκολα ένα τακτικό πυρηνικό όπλο και να μην καταλήξουμε σε Αρμαγεδδώνα». Το ΝΑΤΟ υπογράμμισε επίσης τους κινδύνους σε κοινές δηλώσεις το 2022 και το 2023, λέγοντας ότι η χρήση πυρηνικών όπλων και οι απειλές χρήσης είναι «απαράδεκτες».

Οι κολλητοί του Πούτιν ισχυρίζονται ότι οι υποστρατηγικές πυρηνικές ασκήσεις της Ρωσίας αποτελούν απάντηση στις δηλώσεις του Γάλλου προέδρου Εμανουέλ Μακρόν ότι το ΝΑΤΟ δεν πρέπει να αποκλείσει την αποστολή χερσαίων δυνάμεων στην Ουκρανία και του Βρετανού υπουργού Εξωτερικών Ντέιβιντ Κάμερον ότι όπλα που προμηθεύονται από τη Δύση θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν από την Ουκρανία για να πλήξουν στόχους στη Ρωσία. Πόσο μάλλον όταν επισήμως οι ΗΠΑ και η Ολλανδία έχουν δώσει το πράσινο φως για τη χρήση των φονικών όπλων τους στο Χάρκοβο.

«Δεν μπλοφάρουμε»

«Όλος ο στρατιωτικός τους εξοπλισμός και οι ειδικοί που πολεμούν εναντίον μας θα καταστραφούν τόσο στο έδαφος της πρώην Ουκρανίας όσο και στο έδαφος άλλων χωρών, εάν εκτελεστούν χτυπήματα από εκεί κατά του ρωσικού εδάφους».

Ο Ντμίτρι Μεντβέντεφ δηλώνει χαρακτηριστικά ότι η Μόσχα δεν εκφοβίζει ή κάνει «πυρηνική μπλόφα».

«Η τρέχουσα στρατιωτική σύγκρουση με τη Δύση εξελίσσεται σύμφωνα με το χειρότερο δυνατό σενάριο. Επομένως, σήμερα κανείς δεν μπορεί να αποκλείσει τη μετάβαση της σύγκρουσης στο τελικό της στάδιο».

Ο αντιπρόεδρος σήμερα του ρωσικού Συμβουλίου Ασφαλείας έκανε το παραπάνω σχόλιο μετά την χθεσινή δήλωση Αμερικανών αξιωματούχων στο Reuters ότι ο Αμερικανός πρόεδρος Τζο Μπάιντεν επέτρεψε σιωπηρά στο Κίεβο να χρησιμοποιήσει όπλα που του προμήθευσαν οι ΗΠΑ εναντίον στρατιωτικών στόχων εντός της Ρωσίας που υποστηρίζουν μια επίθεση κατά της βορειοανατολικής ουκρανικής πόλης Χάρκοβο.

Αντίστροφη μέτρηση;

Το ένστικτο των Ευρωπαίων ηγετών να κάνουν περισσότερα για να βοηθήσουν την Ουκρανία είναι πάγιο και οι ανανεωμένες ρωσικές προσπάθειες να χρησιμοποιήσουν πυρηνικό εξαναγκασμό για να εμποδίσουν την εν λόγω βοήθεια δεν προκαλούν έκπληξη, αλλά και οι δύο κινδυνεύουν με κλιμάκωση που θα μπορούσε να οδηγήσει σε έναν ευρύτερο ευρωπαϊκό πόλεμο και πιθανή πυρηνική καταστροφή.

Καθώς οι Αμερικανοί και οι Ευρωπαίοι ηγέτες συνεχίζουν να προμηθεύουν την Ουκρανία με τα όπλα που χρειάζεται για να αποκρούσει τη Ρωσία, πρέπει να βαθμολογήσουν προσεκτικά και να συντονίσουν τη στρατιωτική τους υποστήριξη για να αποφύγουν την κλιμάκωση. Μέχρι στιγμής, η κυβέρνηση Μπάιντεν έχει σχεδιάσει τα πακέτα στρατιωτικής βοήθειας με σύνεση και έχει παραδώσει όλο και πιο προηγμένα όπλα για να βοηθήσει την Ουκρανία να αμυνθεί με τρόπο που να μην προκαλεί ρωσικές επιθέσεις σε δυνάμεις ή έδαφος των ΗΠΑ ή του ΝΑΤΟ.

Οι Ηνωμένες Πολιτείες θα μπορούσαν να συμβάλουν στην ενίσχυση των νομικά δεσμευτικών αρνητικών εγγυήσεων ασφαλείας για πολλά κράτη που δεν διαθέτουν πυρηνικά όπλα έναντι πυρηνικών επιθέσεων, επικυρώνοντας επιτέλους τα πρωτόκολλα τριών συνθηκών για ζώνες απαλλαγμένες από πυρηνικά όπλα που καλύπτουν τον Νότιο Ειρηνικό, την Αφρική και την Κεντρική Ασία και τα οποία παραμένουν στη Γερουσία για περισσότερο από μια δεκαετία. Δουλεύοντας μέσω της Διάσκεψης για τον Αφοπλισμό, οι Ηνωμένες Πολιτείες θα μπορούσαν επίσης να συνεργαστούν με την Κίνα για την έναρξη διαπραγματεύσεων σχετικά με μια παγκόσμια συνθήκη που θα παρέχει αρνητικές εγγυήσεις πυρηνικής ασφάλειας σε όλα τα κράτη που δεν διαθέτουν πυρηνικά όπλα.

Εξίσου σημαντικό είναι ότι η μη πυρηνική πλειοψηφία του κόσμου πρέπει να αντιδράσει πιο έντονα στις πυρηνικές απειλές της Ρωσίας ή οποιουδήποτε άλλου κράτους. Το 2022, τα κράτη-μέλη της Συνθήκης για την απαγόρευση των πυρηνικών όπλων εξέδωσαν μια σημαντική δήλωση στην οποία σημειώνεται ότι «οποιαδήποτε χρήση ή απειλή χρήσης πυρηνικών όπλων αποτελεί παραβίαση του διεθνούς δικαίου». Καταδίκασαν επίσης «απερίφραστα κάθε πυρηνική απειλή, είτε είναι ρητή είτε σιωπηρή και ανεξάρτητα από τις περιστάσεις». Η Ρωσία δεν κατονομάστηκε στη δήλωση, αλλά το μήνυμα ήταν σαφές.

Μια κοινή δήλωση δεν είναι αρκετή. Κάθε φορά που οποιοδήποτε πυρηνικά εξοπλισμένο κράτος επιχειρεί να εμπλακεί σε πυρηνικό εξαναγκασμό, όπως κάνει η Ρωσία, είναι προς το συμφέρον όλων των κρατών να καταδικάσουν τέτοιες απειλές και να απαιτήσουν από τους παραβάτες να απέχουν από προκλητικές ενέργειες.

Η επανέναρξη του ανασταλμένου διαλόγου Ρωσίας-ΗΠΑ για τη μείωση του πυρηνικού κινδύνου και τον έλεγχο των εξοπλισμών είναι ζωτικής σημασίας για την αποφυγή πυρηνικού λανθασμένου υπολογισμού και ανταγωνισμού. Τα κράτη που δεν διαθέτουν πυρηνικά όπλα θα μπορούσαν να βοηθήσουν προτρέποντας τη Μόσχα και την Ουάσιγκτον να εκπληρώσουν τις δεσμεύσεις τους για αφοπλισμό βάσει του άρθρου VI της Συνθήκης για τη Μη Διάδοση των Πυρηνικών Όπλων (NPT), ξεκινώντας συνομιλίες για μια νέα συμφωνία-πλαίσιο ελέγχου των πυρηνικών όπλων πριν λήξει η Νέα Συνθήκη για τη Μείωση των Στρατηγικών Όπλων (New Strategic Arms Reduction Treaty).

Ο πυρηνικός πόλεμος θα σκότωνε 5 δισεκατομμύρια ανθρώπους μέσα σε 72 ώρες

Οι δύο χώρες που μπορεί ο άνθρωπος να επιβιώσει

Σύμφωνα με την Jacobsen ο καθηγητής Brian Toon, που είναι κορυφαίος ειδικός στην επιστήμη του κλίματος και της ατμόσφαιρας, ανέφερε υπάρχουν μόνο δύο χώρες όπου κάποιος θα μπορούσε να επιβιώσει με ασφάλεια όταν ξεκινήσουν να πέφτουν οι πυρηνικές βόμβες.

Αυτές είναι η Νέα Ζηλανδία και η Αυστραλία, καθώς μπορούν «να διατηρήσουν τη γεωργία».

Όπως σημείωσε, ο λόγος που οι δύο χώρες θα συνιστούσαν τα ιδανικά καταφύγια, είναι η γεωγραφική και πολιτική τους απόστασή τους από τους ηπειρωτικούς όγκους του πλανήτη.

• Ουκρανία
• ΠΥΡΗΝΙΚΆ
• πυρηνικός πόλεμος
• Ρωσία