Politico: Η Ευρώπη εντείνει τις διπλωματικές προσπάθειες για να αποτρέψει κρίση με τον Τραμπ για τη Γροιλανδία

Οι κυβερνήσεις που μέχρι πρότινος υποβάθμιζαν τις απειλές, πλέον κινητοποιούνται επειγόντως. Οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις έχουν ξεκινήσει μια διπλή διπλωματική επίθεση για να πείσουν τον Ντόναλντ Τραμπ να υπαναχωρήσει από τις διεκδικήσεις του στη Γροιλανδία: αφενός μέσω παρεμβάσεων στην Ουάσιγκτον και αφετέρου μέσω πίεσης στο NATO, ώστε να κατευνάσει τις ανησυχίες του Αμερικανού προέδρου για την ασφάλεια.

Οι τελευταίες κινήσεις σηματοδοτούν μια απότομη αλλαγή στη στάση της Ευρώπης απέναντι στις απειλές του Τραμπ, οι οποίες κλιμακώνονται ταχύτατα σε κρίση και έχουν αναγκάσει αξιωματούχους σε Βρυξέλλες, Βερολίνο και Παρίσι να αναζητούν εσπευσμένα μια διέξοδο. Μέχρι πρότινος, επιχειρούσαν να υποβαθμίσουν τη σοβαρότητα των δηλώσεών του, φοβούμενοι ότι οποιαδήποτε αντίδραση θα έδινε μεγαλύτερη βαρύτητα σε αυτό που ήλπιζαν ότι ήταν απλώς ρητορική. Όμως, σύμφωνα με αξιωματούχους που συμμετέχουν στις συζητήσεις, αυτή η στάση έχει πλέον αλλάξει. Υπογραμμίζοντας αυτή τη στροφή, ο Γάλλος πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν έγινε ο ισχυρότερος Ευρωπαίος ηγέτης μέχρι στιγμής που έθεσε με σαφήνεια τις προκλήσεις που αντιμετωπίζει η ήπειρος.

«Οι Ηνωμένες Πολιτείες είναι μια εδραιωμένη δύναμη που σταδιακά απομακρύνεται από ορισμένους συμμάχους της και αποδεσμεύεται από τους διεθνείς κανόνες που η ίδια προωθούσε», δήλωσε ο Μακρόν στην ετήσια ομιλία του για την εξωτερική πολιτική στο Παρίσι την Πέμπτη.

Ο Τραμπ όξυνε περαιτέρω τη ρητορική του αυτή την εβδομάδα, λέγοντας σε δημοσιογράφους το βράδυ της Κυριακής ότι «χρειαζόμαστε τη Γροιλανδία από την άποψη της εθνικής ασφάλειας». Ο πρόεδρος έχει επανειλημμένα αρνηθεί να αποκλείσει στρατιωτική επέμβαση — κάτι που η Δανία έχει δηλώσει ότι θα σήμαινε το τέλος του ΝΑΤΟ, μιας συμμαχίας 32 χωρών, συμπεριλαμβανομένων των ΗΠΑ, που διαθέτουν τη μεγαλύτερη στρατιωτική δύναμη. Η Γροιλανδία δεν ανήκει στην Ευρωπαϊκή Ένωση, αλλά είναι ημιαυτόνομο έδαφος στο Βασίλειο της Δανίας, το οποίο είναι κράτος-μέλος της ΕΕ. Το μεγαλύτερο μέρος της διπλωματίας διεξάγεται κεκλεισμένων των θυρών. Ο Δανός πρέσβης στις ΗΠΑ, Γέσπερ Μέλερ Σόρενσεν, και ο εκπρόσωπος της Γροιλανδίας στην Ουάσιγκτον, Γιάκομπ Ίσμποετσεν, πραγματοποίησαν εντατικές συνομιλίες με νομοθέτες στο Καπιτώλιο.

Οι δύο απεσταλμένοι προσπαθούν να πείσουν όσο το δυνατόν περισσότερους ότι η Γροιλανδία δεν επιθυμεί να αγοραστεί από τις ΗΠΑ και ότι η Δανία δεν έχει κανένα ενδιαφέρον για μια τέτοια συμφωνία, σύμφωνα με διπλωμάτη της ΕΕ που μίλησε στο POLITICO. Σε μια ασυνήθιστη επίδειξη διαφωνίας, ορισμένοι σύμμαχοι του Τραμπ εξέφρασαν δημόσια αυτή την εβδομάδα αντιρρήσεις στο ενδεχόμενο κατάληψης της Γροιλανδίας με στρατιωτική βία. Οι δανικές Αρχές αναμένεται να παράσχουν επίσημη ενημέρωση για την κατάσταση σε συνεδρίαση των πρέσβεων της ΕΕ την Παρασκευή, σύμφωνα με δύο διπλωμάτες της Ένωσης.

Ρωσική και κινεζική επιρροή

Σε κλειστή συνεδρίαση στις Βρυξέλλες την Πέμπτη, οι πρέσβεις του ΝΑΤΟ συμφώνησαν ότι ο οργανισμός θα πρέπει να ενισχύσει την παρουσία του στην Αρκτική, σύμφωνα με τρεις διπλωμάτες του ΝΑΤΟ που μίλησαν ανώνυμα λόγω της ευαισθησίας των συζητήσεων. Ο Τραμπ υποστήριξε ότι το δανικό έδαφος είναι εκτεθειμένο σε ρωσική και κινεζική επιρροή και επικαλέστηκε την υποτιθέμενη παρουσία απειλητικών πλοίων κοντά στη Γροιλανδία ως λόγο για την εκστρατεία της Ουάσιγκτον να ελέγξει την περιοχή. Ωστόσο, ειδικοί αμφισβητούν σε μεγάλο βαθμό αυτούς τους ισχυρισμούς, σημειώνοντας ότι η Μόσχα και το Πεκίνο επικεντρώνουν κυρίως τις αμυντικές τους προσπάθειες — συμπεριλαμβανομένων κοινών περιπολιών και στρατιωτικών επενδύσεων — στην ανατολική Αρκτική.

Παράλληλα, ο αντιπρόεδρος των ΗΠΑ Τζ. Ντ. Βανς δήλωσε την Πέμπτη ότι ο Τραμπ θέλει η Ευρώπη να αντιμετωπίσει την ασφάλεια της Γροιλανδίας «πιο σοβαρά», διαφορετικά «οι Ηνωμένες Πολιτείες θα πρέπει να κάνουν κάτι γι’ αυτό». Οι Ευρωπαίοι θεωρούν ότι η εξεύρεση συμβιβασμού με τον Τραμπ είναι η πρώτη και προτιμώμενη επιλογή. Μια ενισχυμένη παρουσία του ΝΑΤΟ στο αρκτικό νησί θα μπορούσε να πείσει τον Αμερικανό πρόεδρο ότι δεν υπάρχει ανάγκη ιδιοκτησίας της Γροιλανδίας για λόγους ασφαλείας.

Στη συνάντηση των πρέσβεων του ΝΑΤΟ την Πέμπτη, εξετάστηκε η αξιοποίηση δυνατοτήτων πληροφοριών για καλύτερη επιτήρηση της περιοχής, η αύξηση των αμυντικών δαπανών στην Αρκτική, η μεταφορά περισσότερου στρατιωτικού εξοπλισμού και η διεξαγωγή περισσότερων στρατιωτικών ασκήσεων στην περιοχή. Το αίτημα για προτάσεις, μόλις λίγες ημέρες μετά την τελευταία σκληρή τοποθέτηση του Λευκού Οίκου, αντανακλά το πόσο σοβαρά αντιμετωπίζει η Ευρώπη το τελεσίγραφο και τον υπαρξιακό κίνδυνο που θα είχε οποιαδήποτε εισβολή στη Γροιλανδία για τη συμμαχία και τις διατλαντικές σχέσεις. Οι υπηρεσίες του ΝΑΤΟ αναμένεται πλέον να καταρτίσουν επιλογές προς τους πρέσβεις.

Η συνεδρίαση των 32 πρέσβεων την Πέμπτη απέφυγε την άμεση αντιπαράθεση, με έναν από τους διπλωμάτες να περιγράφει το κλίμα ως «παραγωγικό» και «εποικοδομητικό». Ο πρέσβης της Δανίας, που μίλησε πρώτος, χαρακτήρισε τη διαμάχη διμερές ζήτημα και επικεντρώθηκε στις πρόσφατες επιτυχίες της στρατηγικής του ΝΑΤΟ για την Αρκτική και στην ανάγκη περαιτέρω δράσης — τοποθέτηση που έτυχε ευρείας στήριξης. Το ζήτημα της Γροιλανδίας τέθηκε επίσης σε κλειστή συνεδρίαση των πρέσβεων άμυνας και εξωτερικής πολιτικής της ΕΕ την Πέμπτη, παρότι δεν βρισκόταν στην επίσημη ατζέντα. Οι πρωτεύουσες των κρατών-μελών εξέφρασαν την αλληλεγγύη τους προς τη Δανία.

• Γροιλανδία
• Ντόναλντ Τραμπ