Politico: Η Ευρώπη κηρύσσει «εμπορικό πόλεμο» στον Τραμπ – Φον ντερ Λάιεν και CPTPP ετοιμάζουν νέο μπλοκ χωρίς τις ΗΠΑ

Σε ένα σκηνικό που περισσότερο θύμιζε επεισόδιο από γεωπολιτικό θρίλερ, παρά σύνοδο κορυφής, η πρόεδρος της Κομισιόν Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν έριξε τη «βόμβα»: η Ε.Ε. εξετάζει σοβαρά το ενδεχόμενο να ενώσει τις δυνάμεις της με το ασιατικό εμπορικό μπλοκ CPTPP, δημιουργώντας ένα νέο παγκόσμιο σύστημα εμπορίου –χωρίς τις ΗΠΑ στο τραπέζι, σύμφωνα με ρεπορτάζ του Politico.

Με τον χρόνο να μετρά αντίστροφα για την εκπνοή της διορίας που έχει θέσει ο Ντόναλντ Τραμπ για συμφωνία με την Ευρώπη (μέχρι τις 9 Ιουλίου), οι Ευρωπαίοι εγκαταλείπουν τις παραδοσιακές τακτικές διαπραγμάτευσης και ετοιμάζονται να παίξουν με τους κανόνες του ίδιου του Αμερικανού Προέδρου: πιέσεις, αιφνιδιασμοί, συμμαχίες-έκπληξη.

«Το CPTPP και η Ευρωπαϊκή Ένωση είναι πανίσχυρα μαζί», δήλωσε η φον ντερ Λάιεν, αφήνοντας ανοιχτό το ενδεχόμενο ακόμα και αναθεώρησης – ή αντικατάστασης – του απονευρωμένου Παγκόσμιου Οργανισμού Εμπορίου (ΠΟΕ).

Η Ε.Ε. θα μπορούσε έτσι να δείξει στον κόσμο ότι το ελεύθερο εμπόριο μπορεί να επιβιώσει με βάση κοινούς κανόνες, ακόμα και χωρίς τη συμμετοχή των ΗΠΑ. «Όσο για τους Αμερικανούς, αυτοί επέλεξαν να φύγουν κάποια στιγμή», είπε με νόημα η πρόεδρος της Κομισιόν.

Τραμπικό παίγνιο, ευρωπαϊκή εκδοχή

Το αφήγημα είναι ξεκάθαρο: οι Ευρωπαίοι ηγέτες δεν θα ανεχτούν πλέον τις εκβιαστικές τακτικές του Τραμπ. Ο Πολωνός πρωθυπουργός και νυν προεδρεύων του Συμβουλίου της Ε.Ε., Ντόναλντ Τουσκ, το είπε χωρίς περιστροφές: «Πρέπει να είμαστε δημιουργικοί… ίσως και απρόβλεπτοι – όπως οι φίλοι μας από την άλλη πλευρά του Ατλαντικού».

Με φόντο την προοπτική νέων δασμών έως και 50% από τις ΗΠΑ, οι ηγέτες της Ε.Ε. άρχισαν να συζητούν όχι πόσο καλό deal μπορούν να πετύχουν, αλλά πόσο κακό deal είναι διατεθειμένοι να δεχτούν για να αποφύγουν τα χειρότερα. Ο πρόεδρος της Γαλλίας Εμανουέλ Μακρόν ήταν ξεκάθαρος: «Το ιδανικό θα ήταν 0% δασμοί. Αλλά αν είναι να είναι 10%, θα το αποδεχτούμε».

Ο Λιθουανός πρόεδρος Γκιτάνας Ναουσέντα πρόσθεσε πως το καλύτερο σενάριο θα ήταν η Ευρώπη να αντιμετωπιστεί από τις ΗΠΑ όπως η Βρετανία — όχι ως εταίρος πρώτης γραμμής, αλλά τουλάχιστον με σεβασμό.

Πίεση για «fast deal» –ακόμη κι αν είναι πρόχειρο

Η γερμανική πλευρά, μέσω του καγκελάριου Φρίντριχ Μερτς, πιέζει για γρήγορη συμφωνία, έστω και πρόχειρη: «Έχουμε λιγότερες από δύο εβδομάδες. Δεν μπορούμε να πετύχουμε κάτι πολύπλοκο σε τόσο λίγο χρόνο. Ας βρούμε μία λύση, έστω και γενική».

Οι ευρωπαϊκές βιομηχανίες –από χημικά μέχρι αυτοκινητοβιομηχανία– ήδη υποφέρουν από την αβεβαιότητα και τις δασμολογικές απειλές, υπογραμμίζουν διπλωμάτες. Ωστόσο, το ενδεχόμενο να παραταθούν οι διαπραγματεύσεις συνοδεύεται από έναν ακόμα μεγαλύτερο φόβο: ότι ο Τραμπ θα «χτυπήσει» και αλλού –στη ΝΑΤΟϊκή άμυνα.

«Γιατί να πληρώνουν οι Αμερικανοί για την άμυνα χωρών που τους πολεμούν στο εμπόριο;» αναρωτήθηκε ένας Ευρωπαίος διπλωμάτης, υπό καθεστώς ανωνυμίας.

Νέα παγκόσμια συμμαχία ή διπλωματικός αντιπερισπασμός;

Η πρόταση της φον ντερ Λάιεν να συνεργαστεί η Ε.Ε. με το CPTPP (όπου συμμετέχουν ήδη Ιαπωνία, Καναδάς, Αυστραλία, και πλέον και το Ηνωμένο Βασίλειο) δεν είναι εντελώς καινούργια. Όμως τώρα παρουσιάζεται ως εργαλείο ευθείας πίεσης στον Τραμπ – ένα διπλωματικό αντεπιχείρημα σε ένα παιχνίδι που μέχρι τώρα παιζόταν με αμερικανικούς όρους.

Το ερώτημα είναι αν αυτή η συμμαχία θα γίνει πραγματικότητα – ή αν αποτελεί απλώς αντιπερισπασμό ενόψει μίας δύσκολης συμφωνίας με τις ΗΠΑ. Γιατί όταν το ρολόι χτυπήσει 9 Ιουλίου, η Ευρώπη ίσως χρειαστεί να διαλέξει ανάμεσα σε μία κακή συμφωνία… και σε έναν εμπορικό πόλεμο πλήρους κλίμακας.

Πηγή: Politico

• εμπόριο
• ΗΠΑ
• Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν