Politico: Πώς η Ευρώπη θα προσπαθήσει να σώσει τη Γροιλανδία από τον Τραμπ

Οι υπουργοί Εξωτερικών της ΕΕ δήλωσαν την Τετάρτη ότι η Γροιλανδία «δεν είναι προς κατάληψη», καθώς ο Λευκός Οίκος επανέφερε το ενδεχόμενο στρατιωτικής επέμβασης. Αν οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις δεν είχαν καταλάβει νωρίτερα ότι οι απειλές του Ντόναλντ Τραμπ να καταλάβει τη Γροιλανδία ήταν σοβαρές, τώρα το γνωρίζουν. Οι υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής δεν αγνοούν πλέον την κλιμακούμενη ρητορική του Αμερικανού προέδρου —και αναζητούν απεγνωσμένα ένα σχέδιο για να τον σταματήσουν.

«Πρέπει να είμαστε έτοιμοι για άμεση αντιπαράθεση με τον Τραμπ», δήλωσε διπλωμάτης της ΕΕ που έχει ενημερωθεί για τις εν εξελίξει συζητήσεις. «Βρίσκεται σε επιθετική φάση και πρέπει να είμαστε προετοιμασμένοι». Ο Αμερικανός υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο δήλωσε την Τετάρτη ότι σκοπεύει να συζητήσει την απόκτηση της Γροιλανδίας από τις ΗΠΑ με Δανούς αξιωματούχους την επόμενη εβδομάδα. Ο Λευκός Οίκος ανέφερε ότι η προτίμηση του Τραμπ θα ήταν η απόκτηση του εδάφους μέσω διαπραγμάτευσης και ότι εξετάζεται επίσης η αγορά του νησιού — χωρίς να αποκλείεται ωστόσο μια στρατιωτική κατάληψη.

Καθώς οι διπλωματικές προσπάθειες εντείνονταν στην Ευρώπη, ο Γάλλος υπουργός Εξωτερικών Ζαν-Νοέλ Μπαρό δήλωσε ότι συζήτησε με τους ομολόγους του από τη Γερμανία και την Πολωνία μια κοινή ευρωπαϊκή απάντηση στις απειλές του Τραμπ. «Αυτό που διακυβεύεται είναι το πώς η Ευρώπη, η ΕΕ, μπορεί να ενισχυθεί ώστε να αποτρέπει απειλές και επιθέσεις στην ασφάλεια και τα συμφέροντά της», δήλωσε ο Μπαρό στους δημοσιογράφους. «Η Γροιλανδία δεν είναι προς πώληση και δεν είναι προς κατάληψη… επομένως οι απειλές πρέπει να σταματήσουν».

Το POLITICO μίλησε με αξιωματούχους, διπλωμάτες, ειδικούς και ανθρώπους του ΝΑΤΟ για να χαρτογραφήσει πώς η Ευρώπη θα μπορούσε να αποτρέψει τον Αμερικανό πρόεδρο από το να φτάσει τόσο μακριά — και ποιες επιλογές έχει αν τελικά το κάνει. Όλοι μίλησαν ανώνυμα για να εκφραστούν ελεύθερα. «Όλοι είναι σοκαρισμένοι και δεν ξέρουν τι πραγματικά εργαλεία έχουμε στη διάθεσή μας», είπε πρώην Δανός βουλευτής. «Κανείς δεν ξέρει τι να κάνει, γιατί οι Αμερικανοί μπορούν να κάνουν ό,τι θέλουν. Αλλά χρειαζόμαστε απαντήσεις άμεσα. Δεν μπορούν να περιμένουν τρία, πέντε ή επτά χρόνια». Την Τετάρτη, το POLITICO παρουσίασε τα βήματα που θα μπορούσε να κάνει ο Τραμπ για να καταλάβει τη Γροιλανδία. Τώρα, η άλλη όψη: τι μπορεί να κάνει η Ευρώπη για να τον σταματήσει.

Επιλογή 1: Εύρεση συμβιβασμού

Ο Τραμπ λέει ότι η Γροιλανδία είναι ζωτικής σημασίας για τα συμφέροντα ασφαλείας των ΗΠΑ και κατηγορεί τη Δανία ότι δεν κάνει αρκετά για να την προστατεύσει από την αυξανόμενη κινεζική και ρωσική στρατιωτική δραστηριότητα στην Αρκτική. Μια διαπραγματευμένη λύση, που θα επιτρέψει στον Τραμπ να παρουσιάσει ένα «νικηφόρο» αποτέλεσμα και ταυτόχρονα να διασώσει το κύρος της Δανίας και της Γροιλανδίας, ίσως είναι ο ταχύτερος δρόμος εξόδου από την κρίση.

Πρώην ανώτατος αξιωματούχος του ΝΑΤΟ πρότεινε ότι η Συμμαχία θα μπορούσε να μεσολαβήσει μεταξύ Γροιλανδίας, Δανίας και ΗΠΑ, όπως έχει κάνει στο παρελθόν μεταξύ της Τουρκίας και της Ελλάδας. Ο πρέσβης των ΗΠΑ στο ΝΑΤΟ, Μάθιου Γουίτακερ, δήλωσε ότι ο Τραμπ και οι σύμβουλοί του θεωρούν πως η Γροιλανδία δεν είναι επαρκώς ασφαλής. «Καθώς οι πάγοι λιώνουν και ανοίγουν οι αρκτικές διαδρομές… η Γροιλανδία γίνεται σοβαρός κίνδυνος για την ασφάλεια της αμερικανικής ενδοχώρας».

Οι σύμμαχοι του ΝΑΤΟ εξετάζουν επίσης νέες προτάσεις προς τον Τραμπ για την ενίσχυση της ασφάλειας της Γροιλανδίας, παρά την ευρέως διαδεδομένη άποψη ότι η άμεση απειλή από ρωσικά και κινεζικά πλοία είναι υπερβολική. Μεταξύ άλλων, εξετάζεται η αύξηση των αμυντικών δαπανών στην Αρκτική, περισσότερες στρατιωτικές ασκήσεις και η αποστολή στρατευμάτων για την ασφάλεια της Γροιλανδίας και την καθησύχαση των ΗΠΑ.

Επιλογή 2: Πολύ χρήμα στη Γροιλανδία

Η κυβέρνηση Τραμπ έχει στηρίξει το κίνημα ανεξαρτησίας της Γροιλανδίας, υποσχόμενη ότι αν αποχωρήσει από το Βασίλειο της Δανίας και συνάψει συμφωνία με τις ΗΠΑ, θα πλημμυρίσει με αμερικανικά κεφάλαια. Η ΕΕ και η Δανία προσπαθούν να πείσουν τους Γροιλανδούς ότι μπορούν να τους προσφέρουν καλύτερη συμφωνία. Η Κομισιόν σχεδιάζει να υπερδιπλασιάσει τη χρηματοδότηση προς τη Γροιλανδία από το 2028, φτάνοντας τα 530 εκατ. ευρώ για επτά χρόνια, πέρα από τα χρήματα που ήδη δίνει η Δανία.

Η στήριξη μέχρι σήμερα εστιάζει κυρίως στην κοινωνική πρόνοια, την υγεία, την εκπαίδευση και την πράσινη μετάβαση, αλλά πλέον θα επεκταθεί και στην ανάπτυξη της εξόρυξης ορυκτών πόρων. «Έχουμε πολλούς ανθρώπους κάτω από το όριο της φτώχειας και υποδομές που υστερούν», δήλωσε ο Κούνο Φένκερ, βουλευτής της αντιπολίτευσης υπέρ της ανεξαρτησίας.

Επιλογή 3: Οικονομικά αντίποινα

Η ΕΕ διαθέτει ένα ισχυρό πολιτικό εργαλείο: τον Μηχανισμό Αντι-Εξαναγκασμού, το λεγόμενο «εμπορικό μπαζούκα», που επιτρέπει αντίποινα σε περιπτώσεις εμπορικών διακρίσεων. Με τις ΗΠΑ να συνεχίζουν να επιβάλλουν δασμούς, οι Βρυξέλλες θα μπορούσαν να τον ενεργοποιήσουν ξανά. Ωστόσο, ο Τραμπ θα πρέπει να πιστέψει ότι η ΕΕ μιλά σοβαρά, καθώς στο παρελθόν οι απειλές δεν συνοδεύτηκαν από πράξεις.

Επιλογή 4: Στρατεύματα στο έδαφος

Αν οι ΗΠΑ αποφασίσουν να καταλάβουν τη Γροιλανδία στρατιωτικά, οι Ευρωπαίοι δύσκολα θα μπορέσουν να το αποτρέψουν. Νομικά, η Δανία ίσως υποχρεωθεί να απαντήσει στρατιωτικά. Ευρωπαϊκές χώρες θα μπορούσαν να στείλουν στρατεύματα — εφόσον το ζητήσει η Δανία — ώστε να αυξηθεί το κόστος μιας αμερικανικής επέμβασης. Αν και αυτές οι δυνάμεις δεν θα μπορούσαν να αντέξουν μια αμερικανική εισβολή, θα λειτουργούσαν αποτρεπτικά. «Είναι εντελώς αχαρτογράφητο έδαφος», προειδοποίησε ειδικός. «Και είναι πολύ πιθανό να χαθούν ανθρώπινες ζωές στην προσπάθεια απόρριψης της αμερικανικής διεκδίκησης στη Γροιλανδία».

• Γροιλανδία
• Ευρωπαϊκή Ένωση
• Ντόναλντ Τραμπ