Politico: Σχέδιο φόρου της Φον ντερ Λάιεν στις επιχειρήσεις της ΕΕ – «Νεκρό με το καλημέρα»

Κυβερνήσεις σε όλη την ήπειρο αλλά και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο – των οποίων η έγκριση απαιτείται – έχουν ήδη αρχίσει να το απορρίπτουν. Ο φόρος, που ανακοίνωσε την Τετάρτη η Πρόεδρος της Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν στο πλαίσιο του επόμενου πολυετούς προϋπολογισμού της ΕΕ, θα απέφερε 6,8 δισ. ευρώ ετησίως.

Η ιδέα είναι να δημιουργηθεί μια νέα πηγή εσόδων για τη χρηματοδότηση προγραμμάτων της ΕΕ και την αποπληρωμή χρεών από την περίοδο της πανδημίας. Ωστόσο, προτού καν στεγνώσει το μελάνι της πρότασης, η Γερμανία και η Ολλανδία έσπευσαν να της δώσουν τη χαριστική βολή.

«Δεν τίθεται θέμα η Ευρωπαϊκή Ένωση να φορολογήσει επιχειρήσεις, καθώς δεν έχει νομική βάση γι’ αυτό», δήλωσε ο Φρίντριχ Μερτς σε κοινή συνέντευξη Τύπου με τον Βρετανό πρωθυπουργό Κιρ Στάρμερ στο Λονδίνο. «Δεν πρόκειται να το κάνουμε». Η ειρωνεία είναι ότι ο Μερτς και η Φον ντερ Λάιεν ανήκουν στο ίδιο κόμμα, τους Γερμανούς Χριστιανοδημοκράτες.

Παράλληλα, εκπρόσωπος της ολλανδικής κυβέρνησης είπε στο Politico ότι «για την Ολλανδία, αυτό δεν τίθεται καν προς συζήτηση», επιμένοντας στην ανάγκη η ΕΕ να μειώσει τον προϋπολογισμό της αντί να τον αυξήσει.

Και δεν είναι μόνο οι χώρες του Βορρά – που παραδοσιακά αντιτίθενται στην αύξηση δαπανών της ΕΕ – που διαφωνούν. Ένας διπλωμάτης από χώρα του Νότου, λιγότερο αυστηρή δημοσιονομικά, δήλωσε ότι το σχέδιο θα είναι «δύσκολο» να επιβιώσει.

Απογοητευμένοι εμφανίστηκαν και οι ευρωβουλευτές, των οποίων η έγκριση είναι επίσης απαραίτητη. Η Μόνικα Χολμάιερ, ευρωβουλευτής του Ευρωπαϊκού Λαϊκού Κόμματος και αντιπρόεδρος της Επιτροπής Προϋπολογισμών, δήλωσε ότι ο φόρος «έρχεται σε πλήρη αντίθεση με τις προσπάθειές μας να ενισχύσουμε την ανταγωνιστικότητα των ευρωπαϊκών επιχειρήσεων, ειδικά των μεσαίων».

«Αυτές είναι ακριβώς οι επιχειρήσεις που στηρίζουμε ενεργά μέσω του Ταμείου Ανταγωνιστικότητας, το οποίο στοχεύει στην τόνωση της καινοτομίας, της παραγωγικότητας και στην ενίσχυση της ΕΕ ως ελκυστικού επενδυτικού κόμβου παγκοσμίως», πρόσθεσε.

Η θέση της έχει ιδιαίτερη βαρύτητα, καθώς το ΕΛΚ είναι το μεγαλύτερο κόμμα του Κοινοβουλίου και η ισχυρότερη πολιτική ομάδα στις Βρυξέλλες, ενώ κυριαρχεί και στο Κολέγιο των Επιτρόπων – με την ίδια τη Φον ντερ Λάιεν μέλος του.

Πώς θα λειτουργούσε ο φόρος

Η πρόταση προβλέπει φόρο σε επιχειρήσεις με έσοδα άνω των 100 εκατ. ευρώ, ανεξαρτήτως κερδοφορίας. Το όριο των 100 εκατ. ευρώ δεν είναι τόσο υψηλό όσο ακούγεται – οι μεγάλες τράπεζες, για παράδειγμα, έχουν κύκλο εργασιών 500 φορές μεγαλύτερο ετησίως.

Ο φόρος δεν θα ήταν ποσοστιαίος αλλά κατ’ αποκοπήν. Συγκεκριμένα:
-Εταιρείες με τζίρο από 100 έως 250 εκατ. ευρώ θα πλήρωναν 100.000 ευρώ.
-Για τζίρο άνω των 750 εκατ. ευρώ, το ποσό θα έφτανε τα 750.000 ευρώ.

Αυτό σημαίνει ότι μια εταιρεία με έσοδα 750 εκατ. ευρώ θα πλήρωνε το ίδιο ποσό φόρου με μια άλλη που έχει 75 δισ. ευρώ έσοδα. Ο φόρος αναμενόταν να αποφέρει 6,8 δισ. ευρώ τον χρόνο, συμβάλλοντας σημαντικά στον στόχο της ΕΕ για σχεδόν 60 δισ. ευρώ ετήσια έσοδα από φόρους από το 2028.

Πολιτικές αντιδράσεις

Ο Αλεσάντρο Τσιριάνι, πρώην υπουργός στην ιταλική κυβέρνηση Μελόνι και νυν ευρωβουλευτής των Αδελφών της Ιταλίας, χαρακτήρισε την πρόταση «αντίθετη προς τη βούληση της πλειοψηφίας του Κοινοβουλίου». «Είναι προφανές παράδοξο να μιλάμε για στήριξη του παραγωγικού μας τομέα και μετά να τον αποδεκατίζουμε με το φορολογικό δρεπάνι», είπε.

Οι επιχειρήσεις επίσης αντιδρούν

Ο Μάρκους Μπέιρερ, γενικός διευθυντής της εργοδοτικής οργάνωσης BusinessEurope, χαρακτήρισε την πρόταση «εντελώς αντιπαραγωγική». Ο Στέφαν Παν, αντιπρόεδρος της ιταλικής Confindustria, είπε ότι το όριο των 100 εκατ. ευρώ «κινδυνεύει να ανακόψει την ανάπτυξη καινοτόμων επιχειρήσεων».

Η Τάνια Γκέννερ, γενική διευθύντρια της Ομοσπονδίας Γερμανικών Βιομηχανιών, κάλεσε το Βερολίνο να πάρει σαφή θέση εναντίον της πρότασης, υποστηρίζοντας ότι «αντιβαίνει στους στρατηγικούς στόχους της ΕΕ».

«Πολύ κακή» ιδέα

Ο Ζολτ Ντάρβας, ανώτερος ερευνητής στο think tank Bruegel, δήλωσε ότι η φορολόγηση του τζίρου αντί των κερδών είναι «πολύ κακή» ιδέα.

Το μέτρο πλήττει διαφορετικά τους κλάδους, ανάλογα με τα περιθώρια κέρδους τους, ενώ έχει και αντιστρόφως προοδευτικό χαρακτήρα, αφού επιβάλλει το ίδιο ποσό σε εταιρείες με πολύ διαφορετική οικονομική κατάσταση. «Δεν είναι σωστό, απλώς δεν είναι δίκαιο», είπε. «Είναι πιθανώς η χειρότερη επιλογή».

Πολλοί τονίζουν επίσης ότι το μέτρο έρχεται σε πλήρη αντίθεση με τον στόχο ενίσχυσης της βιομηχανικής ανταγωνιστικότητας της ΕΕ, την οποία η Φον ντερ Λάιεν έχει θέσει ως προτεραιότητα της δεύτερης θητείας της.

Οικονομικά δεδομένα

Η Γερμανία διανύει περίοδο οικονομικής στασιμότητας, μετά από διετή ύφεση, και η κυβέρνησή της αναγκάζεται να επανεξετάσει πλήρως τη δημοσιονομική της στάση, την ώρα που βρίσκεται και εν μέσω εμπορικού πολέμου με τις ΗΠΑ. Το εξαγωγικό της μοντέλο βρίσκεται πλέον υπό πίεση.

Στελέχη του υπουργείου Οικονομικών της Γερμανίας είχαν ήδη προειδοποιήσει ότι η στάση τους απέναντι στα έσοδα του προϋπολογισμού της ΕΕ θα εξαρτηθεί από το πώς θα αντιμετωπιστεί η ανταγωνιστικότητα της ευρωπαϊκής οικονομίας.

Υπάρχει πάντως και λογική στο μέτρο

Όπως υπογράμμισε ο Γάλλος ευρωβουλευτής Φαμπιάν Κέλερ από την ομάδα Renew, επιχειρήσεις εντός και εκτός ΕΕ επωφελούνται από την ενιαία αγορά: «Αυτό συνδέεται άμεσα με ένα ευρωπαϊκό δημόσιο αγαθό: την ενιαία αγορά. Χωρίς την ΕΕ, δεν θα υπήρχε απρόσκοπτο εμπόριο στη μεγαλύτερη ενιαία αγορά του κόσμου».

Ωστόσο, με την τόσο σφοδρή αντίδραση κρατών μελών και ευρωβουλευτών, η πρόταση της Φον ντερ Λάιεν για νέο φόρο στις επιχειρήσεις δεν φαίνεται να έχει πολλές ελπίδες επιβίωσης με την παρούσα μορφή της.

• επιχειρήσεις
• Οικονομία
• Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν