Politico: Το σχέδιο του Πούτιν για τη μεγάλη δύναμη αντιμετωπίζει το «τέλος μιας εποχής»

Ο Ρώσος πρόεδρος Πούτιν δεν κατάφερε να προστατεύσει τους συμμάχους του στη Βενεζουέλα και το Ιράν από έναν απροσδόκητα επιθετικό πρόεδρο των ΗΠΑ, τον Ντόναλντ Τραμπ. Όταν ο Βλαντίμιρ Πούτιν εισέβαλε στην Ουκρανία, υποσχέθηκε στους Ρώσους ότι θα «το ξανακάνουν» —ότι θα στείλουν τις ένοπλες δυνάμεις τους προς τα δυτικά και θα σαρώσουν προς τη νίκη, όπως έκανε η Σοβιετική Ένωση εναντίον της Γερμανίας.

Σήμερα, ο Ρώσος πρόεδρος Πούτιν έχει κρατήσει μόνο το μισό αυτής της καυχησιολογίας. Από αυτή την εβδομάδα, ο πόλεμος που ο Πούτιν ήλπιζε ότι θα τελείωνε μέσα σε μόλις τρεις ημέρες έχει διαρκέσει περισσότερο απ’ όσο διήρκεσε η μάχη της Μόσχας κατά των Ναζί. Για να γίνουν τα πράγματα χειρότερα, ακόμη και καθώς η Μόσχα βαλτώνει στην Ουκρανία, το παγκόσμιο δίκτυο συμμάχων που ο Πούτιν έχτιζε επί δύο δεκαετίες φαίνεται να καταρρέει, δοκιμαζόμενο από έναν απροσδόκητα επιθετικό πρόεδρο των ΗΠΑ, τον Ντόναλντ Τραμπ.

Αυτό που υποτίθεται ότι θα ήταν μια γρήγορη επιχείρηση στην Ουκρανία έχει μετατραπεί σε έναν εξαντλητικό πόλεμο φθοράς. Η διάρκεια της σύγκρουσης έχει πλέον ξεπεράσει τις 1.418 ημέρες που οι Σοβιετικοί χρειάστηκαν για να αποκρούσουν τη ναζιστική επίθεση, απωθώντας τελικά τους Γερμανούς από τη Μόσχα μέχρι το Βερολίνο. Κατά τη διάρκεια της σχεδόν τετραετούς εκστρατείας στην Ουκρανία, η Μόσχα έχει καταλάβει μόνο ένα τμήμα της χώρας, με κόστος περίπου 1,1 εκατομμύρια ρωσικές απώλειες και αυξανόμενες αναταράξεις στο εσωτερικό. Αυτόν τον μήνα περίπου 600.000 Ρώσοι έμειναν χωρίς ηλεκτρικό ρεύμα στη συνοριακή περιοχή του Μπέλγκοροντ, έπειτα από ουκρανικό πυραυλικό πλήγμα.

Παράλληλα, σε διεθνές επίπεδο, φαίνεται πως ο Πούτιν μπορεί να κάνει ελάχιστα για να αποτρέψει το να «εξουδετερώνονται» οι σύμμαχοί του ο ένας μετά τον άλλον. Το Κρεμλίνο βρίσκεται σε μειονεκτική θέση στη Μέση Ανατολή από τα τέλη του 2024, όταν η κατάρρευση της κυβέρνησης του Μπασάρ αλ-Άσαντ στη Συρία το στέρησε από έναν αξιόπιστο εταίρο στην περιοχή.

Η Μόσχα φάνηκε επίσης ανίκανη να προστατεύσει τον στενότερο φίλο της στη Νότια Αμερική νωρίτερα αυτόν τον μήνα, όταν οι Ηνωμένες Πολιτείες συνέλαβαν τον πρόεδρο της Βενεζουέλας, Νικολάς Μαδούρο — έναν ηγέτη που είχε ταξιδέψει πειθήνια στη Μόσχα για την Παρέλαση της Ημέρας της Νίκης του Πούτιν τον περασμένο Μάιο. Ταπεινωτικά, η Μόσχα δεν κατάφερε καν να αποτρέψει την πρωτοφανή κατάσχεση από τις ΗΠΑ ενός πετρελαιοφόρου που έφερε ρωσική σημαία.

Μόλις πριν από έναν χρόνο, ο Πούτιν υπέγραψε μια 20ετή συμφωνία στρατηγικής συνεργασίας με την Τεχεράνη. Τώρα το καθεστώς — το οποίο προμήθευσε τη Ρωσία με φονικά drones Shahed για τον πόλεμο στην Ουκρανία — κινδυνεύει να ανατραπεί από διαδηλωτές, τους οποίους ο Τραμπ έχει αφήσει να εννοηθεί ότι θα μπορούσε να υπερασπιστεί ακόμη και με στρατιωτική επέμβαση. Οι Ρώσοι το έχουν προσέξει.

«Μια ολόκληρη εποχή φτάνει στο τέλος της», έγραψε την Κυριακή φιλοπολεμικός στρατιωτικός μπλόγκερ με το ψευδώνυμο Μαξίμ Καλάσνικοφ, αντανακλώντας την αυξανόμενη κριτική προς τη ρωσική ηγεσία. Οι ρωσικές αρχές, υποστήριξε, αφιέρωσαν υπερβολικά πολύ χρόνο στο να δημιουργούν την εικόνα ότι η χώρα είναι μια μεγάλη δύναμη, αντί να λαμβάνουν μέτρα για να γίνει πραγματικά μία. Η υπόσχεση ότι «μπορούμε να το ξανακάνουμε» απέτυχε, κατέληξε ο Καλάσνικοφ.

Δημοσιογράφοι φιλικοί προς το ιρανικό καθεστώς ανέφεραν ότι η Μόσχα προμήθευσε το Ιράν τις τελευταίες εβδομάδες με ρωσικής κατασκευής τεθωρακισμένα οχήματα Spartak και επιθετικά ελικόπτερα, προφανώς για να βοηθήσει στην καταστολή των διαδηλωτών, δήλωσε ο Νικίτα Σμάγκιν, ειδικός στις σχέσεις Ρωσίας–Ιράν και συνεργάτης του Carnegie Endowment for International Peace. «Όμως, φυσικά, οι Ιρανοί δεν έχουν αυταπάτες ότι αν η κατάσταση γινόταν πραγματικά κρίσιμη, η Ρωσία θα έκανε απλώς στην άκρη, όπως έκανε στην περίπτωση του Μπασάρ αλ-Άσαντ», είπε, αναφερόμενος στην πτώση του συριακού καθεστώτος το 2024 και τη μετέπειτα εξορία του στη Ρωσία.

Η πραγματικότητα είναι ότι η συμμαχία εμπνευσμένη από τη Μόσχα ήταν πάντα σε μεγάλο βαθμό μια μυθοπλασία, δήλωσε ο πρώην Ρώσος διπλωμάτης Μπόρις Μποντάρεφ. «Ούτε η Βενεζουέλα ούτε το Ιράν αποτελούν μέρος κάποιας ρωσικής αυτοκρατορίας», είπε. Μετά την εισβολή στην Ουκρανία, «ήταν σημαντικό [για τη Ρωσία] να δείξει ότι δεν είναι μόνη, αλλά αυτό είναι προπαγάνδα».

Ο Σμάγκιν επισήμανε ότι η συμφωνία συνεργασίας μεταξύ Ιράν και Ρωσίας άφηνε σκόπιμα εκτός μια ρήτρα αμοιβαίας άμυνας, περιγράφοντας τη σχέση τους ως «σταθερή», με έναν υπόκωφο τόνο «σοβαρής δυσπιστίας». «Οι δύο χώρες δεν είναι πραγματικοί σύμμαχοι· είναι στρατηγικοί εταίροι από ανάγκη, επειδή και οι δύο πλευρές έχουν ελάχιστες άλλες επιλογές», είπε. Τα φερέφωνα του Κρεμλίνου προσπάθησαν να δώσουν μια θετική χροιά στα γεγονότα, υποστηρίζοντας ότι η φαινομενική περιφρόνηση της Ουάσιγκτον για το διεθνές δίκαιο αποδεικνύει πως η Ρωσία είχε δίκιο να εισβάλει στην Ουκρανία. Άλλοι σχολιαστές προσπάθησαν να υποβαθμίσουν τη σχέση της Ρωσίας με τους συμμάχους της ή τόνισαν τις διαφορές μεταξύ του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου και του πολέμου στην Ουκρανία για να δικαιολογήσουν την έλλειψη προόδου. Δεν είναι ότι ο στρατός της χώρας είναι αδύναμος, υποστηρίζουν· απλώς οι Ρώσοι είναι λιγότερο αφοσιωμένοι απ’ ό,τι τότε.

«Στην πρώτη περίπτωση πολέμησε ολόκληρη η χώρα [τους Ναζί], τώρα μόνο το 5% περίπου ενδιαφέρεται», ανέφερε ένα κανάλι στο Telegram με το εύγλωττο όνομα «Don’t Stop War». Ο ίδιος ο Πούτιν δεν έχει ακόμη σχολιάσει τα γεγονότα ούτε στη Βενεζουέλα ούτε στο Ιράν, πιστός στη συνήθειά του να αφήνει τους υφισταμένους του να μιλούν για τα άσχημα νέα, δήλωσε ο Μποντάρεφ. Σημείωσε, ωστόσο, ότι το Κρεμλίνο πιθανότατα βλέπει τις ενέργειες των ΗΠΑ στη Βενεζουέλα και κατά του πετρελαιοφόρου ως προσπάθειες να στριμώξουν τη Ρωσία σε μια γωνία.

Για να δείξει ότι δεν υποκύπτει στην πίεση, η Ρωσία θα αναζητήσει τρόπους να επιδείξει τη δική της κυριαρχία, κυρίως στην Ουκρανία, είπε ο Μποντάρεφ, παραπέμποντας στην εκτόξευση από τη Μόσχα ενός υπερηχητικού πυραύλου Oreshnik προς την Ουκρανία την περασμένη εβδομάδα. Ταπεινωμένο ή όχι, προειδοποίησε ο Μποντάρεφ, δεν πρέπει να αναμένεται «ήπια στάση» από τη ρωσική πλευρά. «Ακόμη κι αν είναι αδύναμο, το Κρεμλίνο θα επιδιώξει να δείξει ότι είναι ισχυρό».

• Βλαντιμίρ Πούτιν
• Νικολάς Μαδούρο
• Ντόναλντ Τραμπ