Πολιτικό και όχι συνταγματικό το πρόβλημα Τσίπρα από ενδεχόμενη απώλεια της «δεδηλωμένης»

Συνταγματικό «κρυφτούλι» ενόψει της πιθανής, όπως φαίνεται, αποχώρησης του Πάνου Καμμένου από την κυβέρνηση και, συνακόλουθα, την πλειοψηφία στη Βουλή παίζει το Μέγαρο Μαξίμου, σε μία εμφανή προσπάθεια εργαλειοποίησης του Συντάγματος και του Κανονισμού της Βουλής.

Επί της ουσίας, ο Πρωθυπουργός είναι έτοιμος να αξιοποιήσει τις πρόνοιες του Συντάγματος και του Κανονισμού προκειμένου, παρά την εμφανή σε όλους μείωση του αριθμού των βουλευτών της συμπολίτευσης σε λιγότερους από 150, να συνεχίσει να κυβερνά έως ότου κρίνει ο ίδιος ότι πρέπει να οδηγήσει τη χώρα στις κάλπες και με απώτατο όριο την ολοκλήρωση της 4ετίας το φθινόπωρο του 2019.

Σύμφωνα με τα άρθρα 84 του Συντάγματος και 141-142 του ΚτΒ, η Κυβέρνηση απολαύει της εμπιστοσύνης της Βουλής αν η πρόταση εμπιστοσύνης εγκριθεί από την απόλυτη πλειοψηφία των παρόντων Βουλευτών, η οποία όμως δεν επιτρέπεται να είναι μικρότερη από τα δύο πέμπτα (2/5) του όλου αριθμού των Βουλευτών. Αντιστοίχως, η Bουλή μπορεί με απόφασή της να απoσύρει την εμπιστοσύνη της από την Κυβέρνηση ή από μέλος της ύστερα από πρόταση δυσπιστίας, η οποία πρέπει να υπογράφεται από τo ένα έκτο (1/6) τουλάχιστον των Βουλευτών (δηλαδή 50 βουλευτές) και να υπερψηφιστεί από το 50% και έναν του συνόλου των βουλευτών. Με άλλα λόγια, ενώ το Σύνταγμα δίνει τη δυνατότητα σε μία κυβέρνηση να συνεχίσει να λειτουργεί ακόμη και με απλή πλειοψηφία 120 βουλευτών επί των παρόντων, για την διαπίστωση της απώλειας της εμπιστοσύνης (αυτό που χαρακτηρίζεται ως «δεδηλωμένη») απαιτεί πλειοψηφία 151 βουλευτών επί της πρότασης δυσπιστίας που θα κατατεθεί. Θα πρέπει να συμπράξει σύσσωμη η αντιπολίτευση, μαζί με τους ΑΝΕΛ, προκειμένου να «πέσει» η κυβέρνηση Τσίπρα.

Πάνω σε αυτή τη συνδυαστική πρόβλεψη εδράζεται και η τακτική του Μαξίμου, ιδίως τα τελευταία 24ώρα όταν, δηλαδή, κατέστη σαφές πως είναι πλέον θέμα χρόνου η υλοποίηση της «απειλής» Καμμένου για αποχώρηση από την κυβέρνηση εξαιτίας της Συμφωνίας των Πρεσπών.

Ο κ. Καμμένος είχε επενδύσει, εμφανώς, στην ελπίδα οι Πρέσπες να μην φτάσουν ποτέ στην ελληνική Βουλή. Αυτό ήταν εμφανές στην πρώτη του αντίδραση μετά το υψηλό ποσοστό αποχής κατά το δημοψήφισμα στα Σκόπια αλλά και στον τρόπο αντίδρασής του κατά το μπαράζ πιέσεων και παρασκηνιακών διαβουλεύσεων με στόχο την επίτευξη των 80 βουλευτών που αναζητούσε ο Ζάεφ για να προχωρήσει η αναθεώρηση του Συντάγματος στη γείτονα. Σύμφωνα με στελέχη των ΑΝΕΛ, που συμμετείχαν σε προηγούμενες κλειστές συσκέψεις του κόμματος, ο κ. Καμμένος ισχυρίστηκε ότι υπήρχε μέχρι και συμφωνία με τον κ. Τσίπρα (κατ’ άλλους με τον κ. Κοτζιά, εξ ου και η μεταξύ τους ένταση) προκειμένου η Συμφωνία να μην έρθει ποτέ στη Βουλή αλλά να προηγηθούν εκλογές με τους δύο κυβερνητικούς εταίρους να προβάλλουν το δικό τους αφήγημα, ο μεν Αλ. Τσίπρας ως προοδευτικός πολιτικός που κλείνει ανοικτά μέτωπα δεκαετιών, ο δε Π. Καμμένος ως συνεπής δεξιός που υπερασπίζεται τα «ιερά και όσια του έθνους».

Πλέον, με τις Πρέσπες να έρχονται στην ελληνική Βουλή, πιθανότατα εντός Ιανουαρίου και τον Π. Καμμένο ένα βήμα πριν την αποχώρηση από την κυβερνητική πλειοψηφία, η συζήτηση δεν αφορά μόνον στη Συμφωνία των Πρεσπών αλλά, πλέον, και στον τρόπο που θα πορευθεί εφεξής ο κ. Τσίπρας ως Πρωθυπουργός.

Όπως κατέστη σαφές από την ανάλυση των συνταγματικών προβλέψεων, ο κ. Τσίπρας μόνον εάν συγκεντρωθούν 151 αρνητικές ψήφοι θα απολέσει την εμπιστοσύνη της Βουλής. Κάτι μάλλον δύσκολο όχι μόνον γιατί ο κ. Καμμένος έχει δεσμευτεί να μην υπερψηφίσει μία πρόταση μομφής αλλά και γιατί η επίτευξη των 151 επηρεάζεται ακόμη και από την πιθανή απόφαση πχ του ΚΚΕ να απέχει από την ψηφοφορία.

Πρόκειται, όμως, για ένα τεχνικής φύσης θέμα. Διότι το πολιτικό ζήτημα που εγείρεται, ανεξαρτήτως της συνταγματικών προβλέψεων, είναι το καίριο. Ουδέποτε στη μεταπολιτευτική ιστορία της Ελλάδας κυβέρνηση που δεν συγκέντρωνε τη «δεδηλωμένη», παρέμεινε στην εξουσία. Ο Κωνσταντίνος Μητσοτάκης, με την αποχώρηση Συμπιλίδη, αμέσως προχώρησε σε εκλογές. Ο Γιώργος Παπανδρέου, το 2011, όταν βρέθηκε αντιμέτωπος με την «ανταρσία» του κόμμα του για τα μνημόνια, ζήτησε και έλαβε μία «τιμητική» ψήφο εμπιστοσύνης πριν παραδώσει, 6 ημέρες αργότερα, στην κυβέρνηση Παπαδήμου.

Θα μπορούσε η κυβέρνηση του κ. Τσίπρα να βρει στήριξη από άλλους βουλευτές προκειμένου να διασφαλίσει την πλειοψηφία των 151 στη Βουλή και να συνεχίσει να λειτουργεί; Μοιάζει αμφίβολο, δεδομένου ότι ακόμη και οι βουλευτές που σκέφτονται να υπερψηφίσουν τη Συμφωνία των Πρεσπών, σημειώνουν ότι η ψήφος τους δεν συνιστά και ψήφο εμπιστοσύνης προς την κυβέρνηση. Εφόσον αυτή η εκτίμηση επαληθευτεί, οι περισσότεροι πολιτικοί αλλά και Συνταγματολόγοι συμφωνούν πως η ομαλή λειτουργία του πολιτεύματος συνεπάγεται την άμεση προσφυγή στις κάλπες.