PolyPala: «Σε ετοιμότητα για όλα και ανοιχτοί στο άγνωστο» – Μια μουσική διαδρομή μέσα από τη φύση στη σκηνή του Theatre of the NO – Συνέντευξη με τους συντελεστές

Το Θέατρο του NO, το πρώτο αγγλόφωνο θέατρο της Αθήνας, παρουσιάζει με υπερηφάνεια το μουσικό δίδυμο «Polypala», αποτελούμενο από τον Ανδρέα Πολυζωγόπουλο (τρομπέτα, εφέ) και τον Γιώργο Παλαμιώτη (μπάσο, εφέ).

Το Σάββατο, 25 Ιανουαρίου, στις 22:30, το δίδυμο θα ανέβει στη σκηνή για να παρουσιάσει τόσο νέο υλικό όσο και συνθέσεις από το ντεμπούτο άλμπουμ τους, “One Inch of Love”, ένα έργο βαθιά εμπνευσμένο από τη φύση και παράλληλα μια πρόσκληση να επανασυνδεθούμε με τον φυσικό κόσμο.

Οι Polypala προσκαλούν το κοινό σε ένα μαγευτικό μουσικό ταξίδι γεμάτο ήχους, εικόνες και συναισθήματα. Όπως εξηγούν οι ίδιοι οι καλλιτέχνες:

“Το άλμπουμ που κρατάτε στα χέρια σας ηχογραφήθηκε κάτω από μια ελιά στο μελισσοκομείο του Παναγιώτη, στον ελαιώνα της Τασίας και του Νικόλα στη Λαγκάδα της Αμοργού, και στο Πάρκο της Ακαδημίας Πλάτωνος στην Αθήνα. Ελπίζουμε να μοιραστούμε μαζί σας κάποιες από τις εικόνες και τα συναισθήματα που βιώσαμε κατά τη διάρκεια αυτής της δημιουργικής διαδικασίας.”

Οι τίτλοι των κομματιών παραπέμπουν σε πραγματικά μέρη, όπως “Κέρος” και “Όρος Τακάο”, φυσικά φαινόμενα όπως “Άνεμος στο Μελισσοκομείο” και “Ηλιοστάσιο”, καθώς και ονειρικές στιγμές αποτυπωμένες στα “Ένα Σύννεφο Περνάει Πίσω από το Φεγγάρι” και “Τα Δέντρα Αναπνέουν δίπλα στη Θάλασσα”.

Συνδυάζοντας ποικίλες επιρροές – από τα ambient έργα των Harold Budd και Brian Eno έως τους στοχαστικούς ρυθμούς των ινδονησιακών gamelan και των ιαπωνικών gagaku συνόλων – οι PolyPala δημιουργούν μια μουσική «γλώσσα» που υπερβαίνει σύνορα και πολιτισμούς. Οι συνθέσεις τους τιμούν την αρχέτυπη ομορφιά του ελληνικού τοπίου, προσφέροντας παράλληλα μια οικουμενική εμπειρία σύνδεσης και περισυλλογής.

Ανδρέας Πολυζωγόπουλος

Ο τρομπετίστας και συνθέτης Ανδρέας Πολυζωγόπουλος μεγάλωσε στο Σαμικό, ένα μικρό χωριό της Ηλείας. Ξεκίνησε την πορεία του στη μουσική παίζοντας κιθάρα, μέχρι που ανακάλυψε στα 18 του την τρομπέτα. Σπούδασε jazz τρομπέτα στο Κονσερβατόριο του Άμστερνταμ (Bachelor of Arts) και στη Βασιλική Ακαδημία των Βρυξελλών (Master of Arts), όπου και κέρδισε τον διαγωνισμό Toots Thielemans. Παράλληλα, έκανε μαθήματα με τον Markus Stockhausen και παρακολούθησε σεμινάρια με τον Paolo Fresu στη Σαρδηνία.

Από τα πρώτα του βήματα ξεκίνησε να συνθέτει. Το 2008 ηχογράφησε το πρώτο του άλμπουμ με τίτλο “Perfumed Dreams” με το σχήμα Poly Quartet και κέρδισε την πρώτη θέση στον διαγωνισμό Motives For Jazz του Βελγίου. Το 2010 ήταν μέλος της Ευρωπαϊκής Ορχήστρας Τζαζ Νέων και ακολούθησε μια περιοδεία στην Ευρώπη. Έχει δώσει συναυλίες σε διάφορα σημαντικά φεστιβάλ και clubs όπως τα North Sea Jazz Festival, Odessa Jazz Festival, Shanghai World Music Festival, Berlin Jazz Festival, I Suoni delle Dolomiti, Jazz à la Villette, Banlieues Bleues.

Έχει ηχογραφήσει πέντε προσωπικά άλμπουμ και συμμετείχε σε περισσότερες από 70 ηχογραφήσεις μέχρι σήμερα. Έχει συνεργαστεί με καλλιτέχνες όπως οι Jaques Morelembaum, Tore Brunborg, Diederik Wissels, Tony Lakatos, Gunter “Baby” Sommer, Mode Plagal, Ψαραντώνης, Γιώργης Μανωλάκης, Γιώργος Παλαμιώτης, Σαβίνα Γιαννάτου, Μαρία Φαραντούρη, Dulce Pontes, Δημήτρης Καλαντζής, Νίκος Σιδηροκαστρίτης, David Lynch, Haig Yazdjian, Federico Casagrande, Βαγγέλης Κατσούλης, Γιώργος Κοντραφούρης, Βασίλης Ρακόπουλος, Σταύρος Λάντσια, Τάνια Γιαννούλη, Πέτρος Κλαμπάνης, Τάκης Μπαρμπέρης, Διονύσης Σαββόπουλος, Θανάσης Παπακωνσταντίνου κ.ά.

Χαρακτηριστικό γνώρισμα του Ανδρέα Πολυζωγόπουλου είναι η αέναη αναζήτηση του καινούργιου, χωρίς τον φόβο του ρίσκου, είτε αυτό πρόκειται για τα ηχοχρώματα της τρομπέτας είτε για τα πρότζεκτς που δημιουργεί. Μια ματιά στην προσωπική του δισκογραφία μαρτυρά κάτι τέτοιο με το “Heart of the Sun”, άλμπουμ αφιέρωμα στους Pink Floyd να ακολουθείται από το (εμπνευσμένο απο έναν δεκαήμερο σιωπηλό διαλογισμό )“Anicca” και τον ambient δίσκο “One Inch of Love”. Ο ευρωπαϊκός ήχος της jazz πάντως, είναι ο χώρος που ο Πολυζωγόπουλος νιώθει ως περισσότερο προσφιλή και οικείο,  θεωρώντας εξ’ ίσου σημαντικά στην μουσική, τον ρυθμό αλλά και την .. σιωπή.

Γιώργος Παλαμιώτης

Ο Γιώργος Παλαμιώτης γεννήθηκε στην Αθήνα. Ξεκίνησε τη σχέση του με τη μουσική από την ηλικία των 7 ετών και στην εφηβεία του έπαιζε μπάσο με διάφορα post-punk συγκροτήματα της αθηναϊκής σκηνής, όπως οι Metro Decay. Ακολούθως σπούδασε μουσική στην Αθήνα και έλαβε υποτροφία για σπουδές στο Berklee College of Music της Βοστόνης.

Με την επιστροφή του στην Αθήνα, συνεργάστηκε με πολλούς καλλιτέχνες και συγκροτήματα της σκηνής του world fusion, συνδυάζοντας την τζαζ με στοιχεία της ελληνικής παράδοσης, μεταξύ άλλων με το τρίο Iasis. Στη συνέχεια, μετακόμισε στο Λονδίνο για να αποκτήσει εμπειρία στη μουσική παραγωγή, την ηχοληψία, τη μίξη και την τέχνη της dub μουσικής.

Το ενδιαφέρον του για την αφρικανική ρυθμική κληρονομιά τον οδήγησε να σχηματίσει το πρότζεκτ “Έλευσις” μαζί με τη Φένια Παπαδόδημα, ηθοποιό και βοκαλίστα. Στο σχήμα συμμετείχαν Αφρικανοί, Βρετανοί και Έλληνες μουσικοί, δημιουργώντας έναν ήχο που συνδυάζει πολιτισμικές επιρροές.

Έχει συνεργαστεί με κορυφαίους καλλιτέχνες, όπως οι Brice Wassy, Anthony Cedras και Moussa Hema, οι παραγωγοί Count Dubulah και Neil Sparkes, καθώς και μέλη της ελληνικής μουσικής σκηνής όπως ο Κώστας Μπαλταζάνης, ο Νίκος Καπηλίδης και ο David Lynch. Επιπλέον, έχει εργαστεί με χορογράφους όπως η Αποστολία Παπαδαμάκη και ο Κυριάκος Κοσμίδης, ενώ έχει συνεργαστεί και με γνωστούς Έλληνες συνθέτες και ερμηνευτές.

Σημαντικοί σταθμοί της καριέρας του περιλαμβάνουν τη διοργάνωση του Loft Jazz Festival το 2014 και του Elaionas Festival το 2015. Το έργο του χαρακτηρίζεται από τη σύνδεση του παραδοσιακού με το σύγχρονο, την εξερεύνηση πολιτισμικών ιδιωμάτων και την αναζήτηση νέων μουσικών μορφών.

Ανδρέας Πολυζωγόπουλος

Η τρομπέτα είναι ένα από τα πιο δυναμικά και εκφραστικά μουσικά όργανα. Τι είναι αυτό που σας έκανε να την επιλέξετε και πώς διαμορφώνει τη μουσική σας ταυτότητα;

Άκουσα ένα κομμάτι του Miles Davis και αυτό ήταν αρκετό για να ερωτευτώ την τρομπέτα και να ασχοληθώ μαζί της. Το ιδιαίτερο με την τρομπέτα είναι ότι σου προσφέρει πάρα πολλά περιθώρια να βρεις τον δικό σου ήχο. Δεν είναι απλώς ένα όργανο· είναι ένας τρόπος να εκφραστείς με έναν εντελώς προσωπικό τρόπο.

Η μουσική σας ταξιδεύει μέσα από διαφορετικά τοπία και συναισθήματα, όπως φαίνεται και στο One Inch of Love. Ποια ήταν η πιο αξέχαστη στιγμή κατά τη διάρκεια της δημιουργίας του άλμπουμ και πώς αυτή ενσωματώθηκε στις συνθέσεις σας;

Η πιο αξέχαστη στιγμή ήταν ο τρόπος που ηχογραφήσαμε. Ήταν η πρώτη φορά που συμμετείχα στην ηχογράφηση ενός άλμπουμ σε εξωτερικό χώρο. Και δεν ήταν απλά κάπου τυχαία – ήταν στην Αμοργό, στη Λαγκάδα, κάτω από ένα δέντρο, στην αυλή ενός μελισσοκομείου. Η ατμόσφαιρα, ο χώρος, και η ενέργεια αυτού του μέρους επηρέασαν βαθιά τον ήχο και τις συνθέσεις μας.

Έχετε συνεργαστεί με σπουδαίους καλλιτέχνες και έχετε εξερευνήσει διάφορα μουσικά είδη. Τι σας παρακινεί να αναζητάτε συνεχώς το νέο και να παίρνετε δημιουργικά ρίσκα;

Κάνοντας συνεχώς καινούρια πράγματα και παίρνοντας ρίσκα, πλησιάζω περισσότερο στο να βρω τη δική μου φωνή και να εξελιχθώ. Η μουσική είναι ένας δρόμος αναζήτησης. Κάθε νέο πρότζεκτ, κάθε διαφορετική συνεργασία, με φέρνει πιο κοντά στην κατανόηση του τι θέλω να πω μέσα από τη μουσική.

Η τέχνη, πολλές φορές, μπορεί να αποτελέσει γέφυρα μεταξύ διαφορετικών πολιτισμών και ανθρώπων. Πώς αντιλαμβάνεστε αυτή τη σύνδεση στη δική σας μουσική πορεία;

Νιώθω πολύ τυχερός που παίζω αυτή τη μουσική, που μπορείς να την παρομοιάσεις με μια γλώσσα – μια κοινή γλώσσα που μιλούν πολλοί μουσικοί από όλο τον κόσμο: τη γλώσσα του αυτοσχεδιασμού. Είναι μια ουμανιστική γλώσσα, όπου μπορείς να συνομιλήσεις με ανθρώπους από διαφορετικά υπόβαθρα, χωρίς να χρειάζεται να έχεις μελετήσει κάποια συγκεκριμένη σύνθεση, όπως συμβαίνει, ας πούμε, στην κλασική μουσική. Μέσα από τον αυτοσχεδιασμό δημιουργούμε έναν διάλογο, έναν κοινό τόπο, και αυτή η σύνδεση είναι πραγματικά μοναδική.

Γιώργος Παλαμιώτης

1. Από την post-punk σκηνή της Αθήνας μέχρι τις world fusion συνεργασίες σας, η πορεία σας είναι εντυπωσιακά πολυσχιδής. Ποια στιγμή αυτής της διαδρομής θεωρείτε καθοριστική για τη μουσική σας εξέλιξη;

Δεν υπάρχει κάποια στιγμη συγκεκριμένη. Καθε μερα βασικά πρέπει να υπάρχει αυτή η στιγμή, αλλιώς σε παγιδεύει το παρελθόν.

Σιγουρα κυρίως οι άνθρωποι, θα έλεγα, έπαιξαν καθοριστικό ρόλο. Το μόνο που θα μπορούσα πιθανόν να ξεχωρίσω, ως μνήμη περισσότερο, είναι το να είμαι ούτε δέκα ετών ίσως και να ακούω μια εκπομπή του Πετρίδη αφιερωμένη στον Lightnin’ Hopkins. Ο ήχος αυτός ίσως με σημάδεψε, σε σημείο που να επανέρχεται αυτή η ανάμνηση, ο ήχος περισσότερο ή και σαν συναίσθημα ίσως. Δεν ξέρω. Νομίζω πάντως πως σε καθε στιγμή πρέπει να ειμαστε αφενός σε ετοιμότητα για όλα και αφετέρου ανοιχτοί στο άγνωστο.

2. Η φύση φαίνεται να είναι καθοριστικό στοιχείο στη μουσική των PolyPala. Πώς επηρεάζει την έμπνευσή σας και τι προσπαθείτε να μεταδώσετε στο κοινό μέσα από αυτή τη σύνδεση;

Για μένα ηταν περισσότερο προσωπική ανάγκη και όχι κάποια στοχευμένη κινηση το να ηχογραφήσουμε στην φύση και μάλιστα έξω, δηλαδή κυριολεκτικά μέσα στην φύση.

Δεν εχω λόγια ούτε και επιχειρήματα. Είναι προσωπικό βίωμα του καθένα. Η επαφή με την φυση είναι πιστευω θεμα και του καταπόσο είμαστε έτοιμοι να δούμε πραγματικά τι είναι γύρω μας, τι όντως υπάρχει και όχι αυτό που νομίζουμε πως είναι η φύση. Δεν είναι βόλτα στο πάρκο μόνο. Ειναι και συνδεση με το όλον, είναι και άλλος χρόνος, είναι και επαφή με τους προηγούμενους και είναι και βόλτα βέβαια.

Ο καθένας βλέπει ό,τι θέλει να δει.

3. Με την εμπειρία σας στη μουσική παραγωγή και ηχοληψία, πώς βλέπετε τον ρόλο της τεχνολογίας στη σύγχρονη δημιουργική διαδικασία; Είναι εργαλείο ή κάτι περισσότερο;

Ειναι εργαλείο. Ειναι και κάτι περισσότερο. Ισχυει αυτο που λέγαμε πριν για την φύση, πως είναι και σύνδεση με τους προηγούμενους. Δηλαδή το ότι όλα τα μηχανήματα που έβλεπες σε ένα στούντιο, τώρα ειναι ένα interface στην οθόνη και μέσα απο αυτό έχεις πρόσβαση σε καταπληκτικές προσομοιώσεις των πραγματικών μηχανημάτων, δεν αναιρεί το ότι πρέπει να εχεις έστω μια ιδέα του τι είναι αυτό το μηχάνημα, για να ειναι ουσιαστική η χρήση του στο μέγιστο βαθμό.

Σιγουρα μπορείς να πας στο χάος και κάτι να σου βγεί αλλά αυτό δεν μπορεί να εχει διάρκεια ή να εξελιχθεί.

Ισχυει οτι ισχύει και στην παιδεία. Μπορείς να συνεχίσεις να προχωράς παραπέρα από  εκει που σταμάτησε ο προηγούμενος, αλλά αν δεν ξέρεις απο που ηρθε αυτός και που πήγε πως να βρεις που είσαι. Είναι και τεχνη, ειναι και επιστημη και είναι και μεταφυσική πράξη η καλλιτεχνική δημιουργία. Η τεχνολογία ειναι ενα εργαλείο και μπορει να ειναι και συνοδοιπόρος αν μπορέσεις να βρείς νέους δρομους μέσα από αυτήν. Αυτό που δεν είναι και δεν μπορεί να ειναι ποτε, είναι δημιουργός σε συνομιλία με το άπειρο.

4. Συνεργαστήκατε με καλλιτέχνες από διαφορετικούς πολιτισμούς και μουσικές παραδόσεις. Υπάρχει κάποια συνεργασία που σας σημάδεψε καλλιτεχνικά και γιατί;

Έχω βρεθεί στην θεση του να ζήσω σε χώρες που δεν μιλάνε την μητρική μου γλώσσα. Λες τα πιο απλα, τύπου, ρωτάς τι ώρα ειναι, και δεν σε καταλαβαίνει κανένας με την πρώτη. Κάποια στιγμή  βρίσκεις τον ήχο και ξαφνικά λύνεται για παντα το πως θα πεις αυτο ή το άλλο.

Ετσι είναι και με τα διαφορετικά μουσικά ιδιώματα. Ειναι μια διαφορετική προφορά της ίδιας γλώσσας. Όταν βρίσκεις το πως πρέπει να πείς κάτι ειναι μαγικό. Σίγουρα είναι ένα σημείο που χωρίζει το πριν από το μετά.

Μετά λοιπόν μαθαινεις πως να λες και κάτι ακόμα και κάτι ακομα, μεχρι σιγά σιγά να να μην είσαι ουρανοκατέβατος σε ένα συνολο. Βέβαια για να βρείς την φωνή σου πρέπει να προχωρήσεις παραπέρα απο αυτό. Να μιλήσεις οχι ως μίμος ή λέγοντας ατάκες που διάβασες κάπου, αλλά ως  αυτόνομη προσωπικότητα με ό,τι κουβαλάς.

Ευτύχησα να παίξω με καταπληκτικούς μουσικούς. Δεν θα ηθελα να αδικήσω κάποιον.

Το “One Inch of Love” είναι αφιερωμένο στη φύση και στη σύνδεσή μας μαζί της. Πιστεύετε πως η μουσική μπορεί να λειτουργήσει ως μέσο ευαισθητοποίησης για περιβαλλοντικά θέματα;

Γιώργος Παλαμιώτης: Όχι. Money talks bulshit walks.

Η μουσική των PolyPala έχει έντονο στοιχείο αυτοσχεδιασμού και πειραματισμού. Πώς αντιμετωπίζετε την πρόκληση του να διατηρήσετε την αυθεντικότητα της στιγμής ενώ παίζετε ζωντανά μπροστά στο κοινό; 

Γιώργος Παλαμιώτης: Είναι ένα άλμα στο πουθενά. Θέλει να εμπιστεύεσαι και να αγαπάς αλλά φυσικά και να γνωρίζεις το όργανό σου σε σημείο που να μην διαφωνείτε συχνά και έντονα.

• PolyPala
• Ανδρέας Πολυζωγόπουλος
• Γιώργος Παλαμιώτης
• συνέντευξη