Πώς 20 λεπτά στη φύση μπορούν να ενισχύσουν την υγεία σου

Το να βρίσκεσαι έξω στη φύση προκαλεί μετρήσιμες αλλαγές στο σώμα σου, από τη μείωση των ορμονών του στρες και της αρτηριακής πίεσης, μέχρι τη βελτίωση της υγείας του εντέρου σου.
Και δεν χρειάζεται να περπατήσεις για ώρες για να νιώσεις τα οφέλη —η μέγιστη επίδραση συμβαίνει μέσα σε μόλις 20 λεπτά.

Έτσι, ακόμα και ένας μεσημεριανός περίπατος στο πάρκο με ένα σάντουιτς στο χέρι, λίγες φορές την εβδομάδα, μπορεί να ωφελήσει το σώμα και το μυαλό σου. Δες τέσσερις τρόπους με τους οποίους η επαφή με τη φύση μπορεί να βελτιώσει την υγεία σου.

1. Χαλαρώνεις χωρίς να το καταλαβαίνεις

Όταν βλέπεις πράσινα δέντρα, μυρίζεις πεύκο και ακούς τον απαλό ήχο των φύλλων ή το κελάηδημα των πουλιών, το αυτόνομο νευρικό σου σύστημα —το δίκτυο νεύρων που ελέγχει τις ασυνείδητες λειτουργίες του σώματος— αντιδρά αμέσως.

Αυτό μπορεί να συμβεί ακόμα και σε μια απλή βόλτα στο κοντινό σου πάρκο. «Βλέπουμε αλλαγές στο σώμα, όπως μείωση της αρτηριακής πίεσης, διαφοροποίηση στη μεταβλητότητα του καρδιακού ρυθμού και πιο αργούς παλμούς — όλα συνδεδεμένα με φυσιολογική χαλάρωση», δήλωσε η Kathy Willis, καθηγήτρια βιοποικιλότητας στο Πανεπιστήμιο της Οξφόρδης, στο podcast What’s Up Docs? του BBC Radio 4.

Μια βρετανική μελέτη με σχεδόν 20.000 συμμετέχοντες έδειξε ότι όσοι περνούσαν τουλάχιστον 120 λεπτά την εβδομάδα σε φυσικό περιβάλλον, ήταν πολύ πιο πιθανό να αναφέρουν καλή υγεία και υψηλότερη ψυχολογική ευεξία.

Τα στοιχεία για τα οφέλη της φύσης είναι τόσο ισχυρά, που σε ορισμένες περιοχές έχουν δοκιμαστεί προγράμματα «πράσινης κοινωνικής συνταγογράφησης», όπου οι άνθρωποι συνδέονται με τη φύση για τη βελτίωση της σωματικής και ψυχικής τους υγείας — με θετικά αποτελέσματα στην ευτυχία και την ευημερία.

2. Οι ορμόνες σου επανεκκινούν

Το ορμονικό σου σύστημα συμμετέχει κι αυτό στη διαδικασία χαλάρωσης. Η Willis εξηγεί ότι ο χρόνος στη φύση ενεργοποιεί το ενδοκρινικό σύστημα και μειώνει τα επίπεδα κορτιζόλης και αδρεναλίνης — των ορμονών που αυξάνονται όταν είσαι αγχωμένος ή ανήσυχος.

«Μια μελέτη έδειξε ότι άτομα που έμειναν για τρεις ημέρες σε δωμάτιο ξενοδοχείου όπου ανέπνεαν άρωμα από ιαπωνικό κυπαρίσσι (Hinoki), παρουσίασαν μεγάλη μείωση στην αδρεναλίνη και σημαντική αύξηση στα φυσικά κύτταρα-δολοφόνους στο αίμα τους».

Τα κύτταρα αυτά καταπολεμούν τους ιούς στο σώμα. Οι συμμετέχοντες διατήρησαν αυξημένα επίπεδα αυτών των κυττάρων ακόμα και δύο εβδομάδες μετά την εισπνοή του αρώματος. Η φύση «ηρεμεί ό,τι χρειάζεται ηρεμία και ενισχύει ό,τι χρειάζεται ενίσχυση», όπως το έθεσε η καθηγήτρια Ming Kuo του Πανεπιστημίου του Ιλινόις.

«Ένα τριήμερο στη φύση έχει τεράστια επίδραση στο ανοσοποιητικό μας σύστημα — και ακόμα και ένα μήνα μετά, η λειτουργία του μπορεί να παραμένει αυξημένη κατά 24%».
Μελέτες δείχνουν επίσης ότι και μικρότερες επαφές με τη φύση έχουν σταθερά, αν και πιο ήπια, αποτελέσματα.

3. Η όσφρηση είναι πανίσχυρη

Το να μυρίζεις τη φύση είναι εξίσου σημαντικό με το να τη βλέπεις ή να την ακούς. Το άρωμα των δέντρων και του εδάφους είναι γεμάτο οργανικές ενώσεις που απελευθερώνονται από τα φυτά — και όταν τις εισπνέεις, ορισμένα μόρια περνούν στην κυκλοφορία του αίματος.

Η Willis αναφέρει ότι το πεύκο είναι χαρακτηριστικό παράδειγμα: το άρωμα ενός πευκοδάσους μπορεί να σε κάνει να νιώσεις πιο ήρεμος μέσα σε μόλις 90 δευτερόλεπτα, και η επίδραση αυτή διαρκεί περίπου 10 λεπτά.

Ακόμα και τα μωρά, χωρίς αναμνήσεις συνδεδεμένες με συγκεκριμένες μυρωδιές, δείχνουν να ηρεμούν όταν εκτίθενται σε φυσικά αρώματα όπως η λιμονίνη, σύμφωνα με έρευνα.

4. Ενισχύει τα «καλά» βακτήρια του εντέρου

Πέρα από τη χαλάρωση του μυαλού, η φύση βοηθά και τη μικροβιακή σου ισορροπία, καθώς το έδαφος και τα φυτά είναι γεμάτα ωφέλιμα βακτήρια. «Είναι τα ίδια είδη βακτηρίων που πληρώνουμε για να πάρουμε μέσω προβιοτικών ή ροφημάτων», εξηγεί η Willis.

Η καθηγήτρια Ming Kuo έχει μελετήσει τον ρόλο της φύσης τόσο στην ευπάθεια σε λοιμώξεις όσο και στην ψυχική υγεία, και αναφέρει ότι η εισπνοή ορισμένων μικροοργανισμών μπορεί να βελτιώσει τη διάθεση. Επιπλέον, οι φυτοκτόνες ενώσεις που απελευθερώνουν τα φυτά μπορούν να συμβάλλουν στην καταπολέμηση ασθενειών.

Ο δρ Chris van Tulleken, ειδικός στις λοιμώξεις, βλέπει τη φύση ως «ένα θετικά προκλητικό περιβάλλον που διεγείρει το ανοσοποιητικό». Ενθαρρύνει τα παιδιά του να παίζουν με το χώμα στο δάσος, ώστε να εκτίθενται σε μικρόβια που ενισχύουν το ανοσοποιητικό τους μέσω της μύτης ή του στόματος.

Φέρε τη φύση σε εσένα

Φυσικά, δεν μπορούν όλοι να πετάγονται στο δάσος όποτε θέλουν — αλλά τα καλά νέα είναι πως δεν χρειάζεται. Ακόμα και μικρές δόσεις φύσης στο σπίτι κάνουν διαφορά, σύμφωνα με τη Willis.
Οπτικά, λουλούδια όπως τα λευκά ή κίτρινα τριαντάφυλλα, έχουν αποδειχθεί ότι προσφέρουν το μεγαλύτερο ηρεμιστικό αποτέλεσμα στη δραστηριότητα του εγκεφάλου.

Όσον αφορά τη μυρωδιά, ένας διαχυτής με αιθέρια έλαια που περιέχουν πινένιο (pinene) μπορεί να σε βοηθήσει να νιώσεις πιο γαλήνιος. Και αν τίποτα άλλο δεν είναι διαθέσιμο, ακόμα και μια φωτογραφία ενός δάσους μπορεί να βοηθήσει.

Έρευνες δείχνουν ότι η θέα εικόνων της φύσης στον υπολογιστή ή απλώς το να κοιτάς κάτι πράσινο έξω από το παράθυρο μπορεί να προκαλέσει τις ίδιες χαλαρωτικές αλλαγές στα εγκεφαλικά κύματα και να μειώσει το στρες. «Κάθε μικρή επαφή φαίνεται να βοηθά», λέει η καθηγήτρια Ming Kuo.

Πηγή: bbc

• υγεία
• Φύση