Πριγκίπισσα Νταϊάνα: Πέντε ισχυρισμοί για το παρασκήνιο της συνέντευξής της στο Panorama – Τι αποκαλύπτει νέο βιβλίο

Τριάντα χρόνια μετά τη μετάδοση της πιο διαβόητης συνέντευξης στην ιστορία του BBC, ένα νέο βιβλίο εξετάζει τι οδήγησε στην εξαπάτηση της πριγκίπισσας Νταϊάνα, Πριγκίπισσας της Ουαλίας, από τον Μάρτιν Μπασίρ και πώς αντέδρασε το BBC στη συνέχεια. Το Dianarama, γραμμένο από τον Άντι Γουέμπ, επανεξετάζει τη συνέντευξη στο Panorama όπου η αείμνηστη πριγκίπισσα Νταϊάνα δήλωσε χαρακτηριστικά ότι «ήμασταν τρεις σε αυτόν τον γάμο» με τον τότε Πρίγκιπα Κάρολο, νυν βασιλιά. Ο πρώην ρεπόρτερ του Panorama, Μπασίρ, εξασφάλισε τη συνέντευξη το 1995 αφού έδειξε στον αδελφό της Νταϊάνα πλαστογραφημένες τραπεζικές καταστάσεις που υπονοούσαν ότι άτομα από το περιβάλλον της πληρώνονταν από την υπηρεσία πληροφοριών MI5.

1. Ο αδελφός της Νταϊάνα περίμενε 25 χρόνια πριν αποκαλύψει την αλήθεια

Το βιβλίο αναφέρει ότι ο κόμης Σπένσερ, αδελφός της Νταϊάνα, αρχικά δεν επέκρινε τον Μπασίρ για τη συνέντευξη, επειδή δεν ήθελε να πει ο,τιδήποτε που θα αμφισβητούσε την απόφαση της ίδιας να του μιλήσει. «Αν έβγαινε δυναμικά να επικρίνει τον Μπασίρ, θα ήταν σαν να παρουσίαζε την αδελφή του ως εύπιστη ανόητη», γράφει ο Γουέμπ. «Καλύτερα να μη μιλήσει καθόλου παρά να ανοίξει οικογενειακή ρήξη». Το βιβλίο αποκαλύπτει ότι ο κόμης Σπένσερ μίλησε δημόσια για τις ανησυχίες του το 2020, όταν ο Γουέμπ γύριζε ένα ντοκιμαντέρ για το Channel 4 σχετικά με τη συνέντευξη.

Ο Γουέμπ είχε λάβει έγγραφα από το BBC μέσω των κανόνων ελευθερίας πληροφόρησης, σχετικά με την αναφορά του τότε διευθυντή ειδήσεων Τόνι Χολ προς τους διοικητές του BBC. Τα έγγραφα υποδείκνυαν ότι, αντί ο Μπασίρ να δείξει τις τραπεζικές καταστάσεις στον κόμη, ο κόμης τις είχε δείξει στον Μπασίρ. Ο κόμης έκανε τότε ένα θυμωμένο τηλεφώνημα 40 λεπτών στον Γουέμπ το πρωί που το ντοκιμαντέρ θα προβαλλόταν στην τηλεόραση, περιγράφοντας για πρώτη φορά πώς του είχαν δοθεί οι καταστάσεις και μια σειρά από άλλους εξωφρενικούς ισχυρισμούς από τον Μπασίρ. Ο Γουέμπ γράφει ότι, λίγες ώρες πριν από τη μετάδοση, αποφάσισε βασιζόμενος «σχεδόν αποκλειστικά σε διαίσθηση» ότι το BBC έλεγε ψέματα και ότι ο κόμης Σπένσερ έλεγε την αλήθεια. Δελτίο Τύπου των εκδοτών αναφέρει ότι το βιβλίο έχει γραφτεί με την «πλήρη υποστήριξη του Τσαρλς Σπένσερ».

2. Ο Μάρτιν Μπασίρ ήταν «γοητευτικός» και «αδίστακτος»

Πέρα από τις πλαστές τραπεζικές καταστάσεις προς τον κόμη Σπένσερ, το βιβλίο αναφέρει σειρά από τολμηρούς και αναληθείς ισχυρισμούς που έκανε ο Μπασίρ για τη βασιλική οικογένεια, συμπεριλαμβανομένου του τότε Πρίγκιπα Καρόλου. Ο Γουέμπ γράφει ότι ο Μπασίρ ήταν «παθολογικά, ακαταμάχητα γοητευτικός. Αδίστακτος». Μετά τη συνέντευξη, ο Μπασίρ εργάστηκε στο ITV και σε αμερικανικούς τηλεοπτικούς σταθμούς. Επέστρεψε στο BBC ως συντάκτης θρησκευτικών θεμάτων το 2016 και παραιτήθηκε το 2021 λόγω προβλημάτων υγείας, λίγο πριν από τη δημοσίευση της έντονα επικριτικής έκθεσης του πρώην δικαστή του Ανωτάτου Δικαστηρίου Λόρδου Ντάισον.

Ο Λόρδος Χολ –που στη συνέχεια έγινε γενικός διευθυντής του BBC– κρίθηκε από τον Λόρδο Ντάισον ότι είχε διεξάγει μια «θλιβερά ανεπαρκή και αναποτελεσματική» έρευνα για τον Μπασίρ το 1996. Ο Γουέμπ αναφέρει ότι, αν είχε πει όλη την αλήθεια στους διοικητές του BBC, οι «συνέπειες για τη Νταϊάνα μόνο να υποτεθούν μπορούν». Εκπρόσωπος του BBC δήλωσε ότι ο οργανισμός αποδέχθηκε πλήρως τα πορίσματα του Ντάισον και ζήτησε δημόσια συγγνώμη. Ο Λόρδος Χολ είπε στο BBC News ότι δεν είχε τίποτα να προσθέσει πέρα από τη συγγνώμη του μετά την έκθεση Ντάισον, στην οποία αναγνώριζε πως η έρευνα του BBC το 1996 «δεν πληρούσε τα απαιτούμενα πρότυπα». Δεν υπήρξε απάντηση από τον εκπρόσωπο του Μάρτιν Μπασίρ.

3. Ο Πρίγκιπας Γουίλιαμ εξακολουθεί να θέλει να μάθει την αλήθεια

Το βιβλίο υποστηρίζει επίσης ότι ο Πρίγκιπας της Ουαλίας «κάνει βήματα για να ανακαλύψει» την αλήθεια σχετικά με τη συνέντευξη. Ο Πρίγκιπας Γουίλιαμ είχε ασκήσει δριμεία κριτική στη διοίκηση του BBC μετά την έκθεση Ντάισον, λέγοντας ότι «κοίταξαν αλλού αντί να κάνουν δύσκολες ερωτήσεις». Είπε ότι η συνέντευξη συνέβαλε σημαντικά στην επιδείνωση της σχέσης των γονιών του και ενίσχυσε τον φόβο, την παράνοια και την απομόνωση της μητέρας του πριν από τον θάνατό της. Το βιβλίο περιλαμβάνει προειδοποίηση προς το BBC από ανώνυμη πηγή, η οποία λέει ότι ο Γουίλιαμ είναι «αδιάλλακτος αντίπαλος» και «έχει ανθρώπους που ασχολούνται με την υπόθεση». Το Παλάτι του Κένσινγκτον δεν σχολιάζει το βιβλίο.

4. Ο σχεδιαστής των ψεύτικων τραπεζικών καταστάσεων πήγε στην κηδεία της Νταϊάνα ως απλός πενθών

Ο freelance σχεδιαστής που είχε κληθεί από τον Μπασίρ να δημιουργήσει τις πλαστές τραπεζικές καταστάσεις, ο Ματ Γουίσλερ, έχει από τότε λάβει αποζημίωση και συγγνώμη από το BBC, αφού αποκλείστηκε από συνεργασίες το 1996. Το βιβλίο αποκαλύπτει την προσωπική ενοχή που ένιωσε μετά τον θάνατο της πριγκίπισσας Νταϊάνα το 1997 —σε σημείο που βρέθηκε ανάμεσα στο πλήθος των πενθούντων έξω από τα Ανάκτορα του Μπάκιγχαμ. «Στεκόμουν ακριβώς στην πύλη στις 4 το πρωί γιατί ένιωθα πολύ έντονα ότι είχα συμβάλει σε αυτό», λέει ο Γουίσλερ.

Κι ενώ μια διάρρηξη στο σπίτι του —στοχεύοντας στις δισκέτες όπου είχε αποθηκεύσει τις άθελά του πλαστογραφίες— έχει ήδη αναφερθεί στο παρελθόν, το βιβλίο αποκαλύπτει ότι ο διαρρήκτης άφησε πίσω του αυτό που ο σχεδιαστής περιέγραψε ως «[ακαθαρσίες] στη λεκάνη μου».

5. Οι οικογενειακές συνδέσεις του συγγραφέα με το BBC και τους royals

Ο Γουέμπ αποφάσισε να ξεκινήσει την έρευνά του μετά την παράσταση Frost/Nixon το 2006, για τη διάσημη τηλεοπτική συνέντευξη μεταξύ του Ντέιβιντ Φροστ και του πρώην προέδρου των ΗΠΑ Ρίτσαρντ Νίξον. Εμπνεύστηκε να δημιουργήσει ένα ντοκιμαντέρ για το πώς γυρίστηκε η συνέντευξη του Panorama και ανακάλυψε ότι η ιστορία της εξαπάτησης αναφερόταν ήδη σε δύο βιβλία: στην ιστορία της εκπομπής Panorama και σε μία από τις βιογραφίες της Νταϊάνα από τον Άντριου Μόρτον.

Το βιβλίο αποκαλύπτει επίσης ότι, όταν ξεκίνησε να δουλεύει το ντοκιμαντέρ, ερευνούσε τον εργοδότη της συζύγου του, Νταϊάνα Μάρτιν, η οποία τότε ήταν αναπληρώτρια αρχισυντάκτρια του Panorama. Ο πατέρας της, Κρίστοφερ, είχε με τη σειρά του παράγει το ντοκιμαντέρ του ITV το 1994 με τον Τζόναθαν Ντίμπλεμπι, στο οποίο ο Πρίγκιπας Κάρολος παραδέχτηκε την απιστία του. Χωρίς εκείνο το ντοκιμαντέρ, λέει ο Άντι Γουέμπ, είναι αμφίβολο αν η Πριγκίπισσα Νταϊάνα θα είχε δεχτεί να μιλήσει στον Μπασίρ.

• βιβλίο
• θεωρίες
• πριγκίπισσα Νταϊάνα