Πρόταση δυσπιστίας: Πολιτικό θρίλερ ή déjà vu; –Ο Βορίδης, η Κωνσταντοπούλου και το debate χωρίς φίλτρα – Η Αποχή, η Ζωή και η Αφροδίτη – “A Few Good Men”… αλλά όχι όλοι

Το σενάριο είναι γνώριμο, οι ρόλοι μοιρασμένοι, και η Βουλή ετοιμάζεται για άλλη μια τριήμερη πολιτική παράσταση με βασικούς πρωταγωνιστές τον Κυριάκο Μητσοτάκη και τους ηγέτες της αντιπολίτευσης. Ο πρωθυπουργός, μιλώντας με αυτοπεποίθηση που θύμιζε τον Τζακ Νίκολσον στο A Few Good Men, αποδέχθηκε την πρόταση δυσπιστίας σαν να πρόκειται για ένα ακόμα debate που θα λήξει με εκείνον όρθιο και τους αντιπάλους του διχασμένους. Μίλησε για «ετερόκλητη συμμαχία των προθύμων του μηδενισμού» και προσπάθησε να πείσει πως οι πολιτικοί του αντίπαλοι απλώς εργαλειοποιούν την τραγωδία των Τεμπών. Με το βλέμμα στραμμένο στο 2027, προειδοποίησε ότι η κυβέρνησή του δεν πέφτει και ότι η κάλπη θα είναι ο τελικός κριτής – ένα επιχείρημα που ακούγεται σχεδόν νοσταλγικό, αν σκεφτεί κανείς πώς ξεκινούσαν κάποτε οι συζητήσεις περί πολιτικής σταθερότητας.

Ο Ανδρουλάκης σε ρόλο εισαγγελέα και το φάντασμα των υποκλοπών

Από την άλλη, ο Νίκος Ανδρουλάκης εμφανίστηκε με διάθεση σφυροκοπήματος, καταγγέλλοντας ότι η κυβέρνηση προσπάθησε να «κουκουλώσει» τα Τέμπη όπως έκανε και με το σκάνδαλο των υποκλοπών. Ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ περίμενε, όπως είπε, έναν πρωθυπουργό που θα ζητούσε συγγνώμη, αλλά αντί γι’ αυτό, άκουσε πολιτικά επιχειρήματα που θύμιζαν περισσότερο στρατηγική αποποίησης ευθυνών. Το manual της επικοινωνιακής διαχείρισης που ανέφερε ο Ανδρουλάκης δεν είναι τίποτα λιγότερο από τη διαχρονική τακτική του «φταίνε όλοι οι άλλοι εκτός από εμάς». Η αντιπολίτευση μιλά για συγκάλυψη, η κυβέρνηση για υπερβολές, και κάπου ανάμεσα, οι πολίτες έχουν δει αυτό το έργο ξανά και ξανά – χωρίς καν την αγωνία ενός καλού plot twist.

Αν η Βουλή ήταν ταινία του Ταραντίνο, θα είχε τίτλο “Kill Bill: Κοινοβουλευτική Αντιπαράθεση”, με διαλόγους κοφτερούς σαν ξίφος και ελάχιστες αναστολές. Ο Μάκης Βορίδης και η Ζωή Κωνσταντοπούλου πρόσφεραν μια σκηνή υψηλής έντασης, όπου η μία πλευρά μίλησε για «χουντικούς» και η άλλη για «θαυμαστές του Στάλιν», δίνοντας στον προεδρεύοντα τον αχάριστο ρόλο του διαιτητή σε έναν αγώνα που είχε ήδη ξεφύγει από κάθε όριο. Ανάμεσα σε προσβολές, αποχωρήσεις και διαγραφές από τα πρακτικά, το μόνο σίγουρο είναι ότι η πολιτική σύγκρουση πλέον δεν χρειάζεται επιχειρήματα – αρκούν μερικές καλοζυγισμένες ταμπέλες και το απαραίτητο θεατρικό ύφος.

Η Βουλή ως αρένα και οι θεατές που έχουν ξαναδεί το έργο

Αν πιστεύατε ότι οι πολιτικές αντιπαραθέσεις είναι πεδίο παραγωγής λύσεων, το τελευταίο επεισόδιο του κοινοβουλευτικού θεάτρου θα σας διαψεύσει. Οι χαρακτηρισμοί, οι αναφορές στο παρελθόν και το αδιάκοπο blame game μοιάζουν με σκηνές από το Network του Σίντνεϊ Λουμέτ: όλοι είναι οργισμένοι, όλοι έχουν κάτι να φωνάξουν, αλλά κανείς δεν φαίνεται να ενδιαφέρεται για την ουσία. Ο πρωταγωνιστής της κυβέρνησης υπερασπίζεται το δικό του αφήγημα, η αντιπολίτευση χτίζει τη δική της εκδοχή της αλήθειας και κάπου στη μέση, ο θεσμικός διάλογος έχει εγκαταλείψει το κτίριο – ίσως μαζί με την τελευταία ελπίδα για μια πολιτική σκηνή που δεν θα λειτουργεί με τους κανόνες του reality.

“Δει δε χρημάτων… και άνευ αυτών ουδέν έστι γενέσθαι των δεόντων.” – Δημοσθένης

Αν ο Αγκάθα Κρίστι έγραφε το σενάριο για τη σιδηροδρομική τραγωδία των Τεμπών, το μυστήριο θα είχε λυθεί πριν καν το τρένο φτάσει στον σταθμό. Όμως, στην ελληνική εκδοχή του “Murder on the Orient Express”, ο ύποπτος δεν είναι ένας, αλλά όλοι έχουν βάλει το χεράκι τους στο «μπάζωμα» της αλήθειας.

“Ο ένοχος δεν ήταν ο μπάτλερ”

Λίγο πριν από τον Χρήστο Τριαντόπουλο, ο οποίος αποχωρεί με τις «ευλογίες»της Προανακριτικής, προηγήθηκε η ηρωική έξοδος του Βασίλη Παπαγεωργίου. Ένα μικρό, πλην σημαδιακό, déjà vu: κυβερνητικός αξιωματούχος που αντιμετωπίζει δίωξη για το «μπάζωμα» αποχωρεί με συνοπτικές διαδικασίες, όχι βέβαια γιατί θυμήθηκε την αρχαιοελληνική έννοια της ευθιξίας, αλλά γιατί, όπως θα έλεγε κι ο Δάντης, “η πιο καυτή θέση στην Κόλαση προορίζεται γι’ αυτούς που παραμένουν ουδέτεροι σε καιρούς ηθικής κρίσης.”

Το Μέγαρο Μαξίμου ανακαλύπτει τον ρεαλισμό

Η κυβερνητική στρατηγική περνά πλέον από την αμήχανη φάση του “ηρεμήστε, το ελέγχουμε” στη διαχείριση κρίσης με πιο προσεγμένα επικοινωνιακά εργαλεία. Το μήνυμα είναι ξεκάθαρο: αν δεν μπορείς να κρύψεις το πρόβλημα, τουλάχιστον κάνε το να μοιάζει με μέρος της λύσης. Οι παραιτήσεις και η θετική ψήφος στην Προανακριτική λειτουργούν ως απόδειξη ότι «δεν υπάρχει» συγκάλυψη. Αλλά η κοινή γνώμη έχει δει αρκετές συνέχειες του ίδιου έργου για να ξέρει πως η κάθαρση δεν είναι πάντα εγγυημένη.

“Και ποιος θα μας φυλάξει από τους φύλακες;”

Με φόντο τις αποκαλύψεις, τα συλλαλητήρια και το πολιτικό κόστος, η κυβέρνηση ανακαλύπτει το αγαπημένο της σενάριο: την αντεπίθεση. Από τη μία προσπαθεί να χτίσει το αφήγημα της υπευθυνότητας, από την άλλη ετοιμάζεται να στρέψει τα πυρά στην αντιπολίτευση για την «απονομιμοποίηση» του κράτους. Αλλά όπως θα έλεγε και ο Πλάτωνας, “το κράτος είναι εκείνο που πρέπει να υπηρετεί τους πολίτες του, όχι να απαιτεί την υποταγή τους.”

Το φάντασμα του Σαμαρά και το “State of Play”

Την ίδια ώρα, ο Αντώνης Σαμαράς ετοιμάζεται για κοινοβουλευτική παρέμβαση, προσθέτοντας ένα ακόμα κεφάλαιο στο ongoing θρίλερ της ΝΔ. Για όσους θυμούνται το “State of Play”, ο πραγματικός κίνδυνος δεν είναι τα ονόματα στην πρώτη σελίδα, αλλά οι υπόγειες συγκρούσεις που καθορίζουν το παιχνίδι εξουσίας.

Ο γρίφος Σαμαρά

 Κατ΄αρχάς να ξέρετε ότι ο πρώην πρωθυπουργός θα μιλήσει κατά την συζήτηση στη Βουλή για την πρόταση Δυσπιστίας. Μάλλον την Παρασκευή. Κατά δεύτερον, με δεδομένες τις θέσεις του(αιχμηρή και αυστηρή κριτική στην κυβέρνηση)  θεωρείται βέβαιο ότι θα τις επαναλάβει κατά κεραία.

Οσο για τα Τέμπη, θα ξαναπεί όσα δήλωσε πρόσφατα. λίγο πριν από τις μεγαλειώδεις συγκεντρώσεις της 28ης Φεβρουαρίου. Συγκεκριμένα είχε πεί τα εξής: «Είναι δικαίωμα των χαροκαμένων συγγενών των παιδιών που χάθηκαν να μάθουν την αλήθεια και να τιμωρηθούν οι ένοχοι. Όπως είναι δικαίωμα των πολιτών και με δημόσιες εκδηλώσεις, να συμπαρασταθούν στα αιτήματα αυτών των συνανθρώπων μας και να απαιτήσουν ασφαλείς συνθήκες στις συγκοινωνίες για τους ίδιους και τα παιδιά τους». «Από μία ειρηνική εκδήλωση διαμαρτυρίας δεν απειλείται η δημοκρατική ομαλότητα, όπως δεν απειλήθηκε πριν ένα μήνα. «Δεν νοείται η κυβέρνηση να αντιδικεί με τους συγγενείς των θυμάτων και τους πολίτες που θέλουν να τους συμπαρασταθούν. Για όνομα του Θεού! Άνθρωποι είμαστε, πάνω απ’ όλα»

Το θέμα είναι τι θα ψηφίσει ο Σαμαράς. Θα καταψηφίσει την κυβέρνηση, θα την υπερψηφίσει ή θα απόσχει από την ψηφοφορία. Κανείς δεν ξέρει. Γιατί στο Σαμαρέικο κρατούν το στόμα τους κλειστό.

Κάποιοι εικάζουν ότι θα επιλέξει την αποχή. Μπορεί. Αλλά εμείς αν δεν τσεκάρουμε κάτι, δεν το γράφουμε. Πάντως η στάση του στη Βουλή θα προϊδεάσει για τις μελλοντικές κινήσεις του. Δηλαδή αν τελικά θα ιδρύσει κόμμα(εμείς λέμε ότι αυτό είναι στις προθέσεις του). Και προπάντων αν θα ρίξει τώρα τη ζαριά ή θα το αφήσει για αργότερα…

Κυριάκος και σιδηρόδρομος: Η νέα «μάχη»

Ο Πρωθυπουργός δηλώνει ότι ο σιδηρόδρομος θα γίνει το σύμβολο της «μάχης για ένα καλύτερο κράτος». Πόσο ειρωνικό. Αντί να θυμίζει το “Unstoppable”, όπου μια ηρωική ομάδα σταματά ένα ανεξέλεγκτο τρένο, έχουμε το “Runaway Train”, όπου η αμαξοστοιχία της ευθύνης συνεχίζει ακάθεκτη χωρίς οδηγό.

Με την πολιτική αντιπαράθεση να κορυφώνεται και την κοινωνική οργή να βράζει, το ερώτημα δεν είναι αν θα υπάρξει συγκάλυψη. Είναι αν το πολιτικό κόστος της θα είναι μεγαλύτερο από την ίδια την αποκάλυψη. Ή όπως θα έλεγε ο Ουίνστον Τσώρτσιλ: “Η αλήθεια είναι ανεκτίμητη. Γι’ αυτό και τόσο συχνά την περιβάλλει ένα τείχος ψεμάτων.”

“Η Σιωπή των Αμνών” – Ειδική Έκδοση Βουλής

Όταν ο Χρήστος Τριαντόπουλος κατέβηκε από το βήμα, η σιωπή που απλώθηκε στην αίθουσα δεν ήταν ακριβώς σκηνή από το “Dead Poets Society”, με τους βουλευτές να σηκώνονται συγκινημένοι φωνάζοντας “Oh captain, my captain!” – μάλλον έμοιαζε περισσότερο με το “No Country for Old Men”, όπου η μοίρα απλά εκτελεί το χρέος της, δίχως συναισθηματισμούς. Σε αντίθεση με τον Καραμανλή, που είχε αποχωρήσει υπό τα παρατεταμένα χειροκροτήματα των συναδέλφων του, εδώ δεν υπήρξε ούτε ένα παρηγορητικό χτύπημα στην πλάτη – μόνο το βλέμμα του Νίκου Ανδρουλάκη να υπενθυμίζει πως εκείνο το προηγούμενο standing ovation ήταν το πολιτικό equivalent του να επαινείς τον μηχανοδηγό για την ομαλή πρόσκρουση.

“Η δειλία ρωτά: είναι ασφαλές; Η σκοπιμότητα ρωτά: είναι πολιτικά εφικτό; Η συνείδηση ρωτά: είναι σωστό;” – Μάρτιν Λούθερ Κινγκ

Η νέα μόδα στα γαλάζια έδρανα δεν είναι τα tailor-made κοστούμια, αλλά η τακτική “ζήσε Μάη μου”. Οι βουλευτές της ΝΔ φαίνεται πως έχουν εμπνευστεί από το “Gone with the Wind”, εξαφανιζόμενοι από τα τηλεοπτικά πάνελ πριν καν ακουστεί το “Frankly, my dear, I don’t give a damn”. Όσοι απομένουν να υπερασπίζονται την κυβέρνηση, αρχίζουν να νιώθουν σαν τον Λεονάρντο Ντι Κάπριο στο “The Revenant”, μαχόμενοι μέχρι τελικής πτώσης, ενώ το μήνυμα από το Μαξίμου είναι σαφές: όποιος κρύβεται τώρα, ας μην κάνει όνειρα για τον ανασχηματισμό.

Ζωή… σαν ταινία, Αφροδίτη σαν φάρσα

Η Ζωή Κωνσταντοπούλου έχει μπει σε mode “Kill Bill”, καταγράφοντας θεαματική άνοδο στις δημοσκοπήσεις και έτοιμη να πάρει εκδίκηση από το πολιτικό σύστημα. Η Πλεύση Ελευθερίας, είτε κρατήσει το momentum είτε όχι, είναι ήδη ο ρυθμιστής που κανείς δεν υπολόγιζε – εκτός ίσως από τον ίδιο τον Ταραντίνο, που θα εκτιμούσε το πολιτικό της “σπαθί”. Στον αντίποδα, η Αφροδίτη Λατινοπούλου μοιάζει περισσότερο με sequel που κανείς δεν ζήτησε, καθώς βλέπει τις δυνάμεις της να φθίνουν και τον Βελόπουλο να της κλέβει την ατάκα, το κοινό και το αφήγημα. Όπως θα έλεγε και ο Ουίνστον Τσώρτσιλ, “η πολιτική είναι πιο επικίνδυνη από τον πόλεμο – στον πόλεμο μπορεί να σε σκοτώσουν μόνο μία φορά.”

“Η εξουσία δεν αλλάζει τους ανθρώπους. Απλώς αποκαλύπτει ποιοι πραγματικά είναι.” – José Mujica

Ο Άκης Σκέρτσος δεν διαβάζει απλώς το κυβερνητικό σενάριο, γράφει και τις δικές του ατάκες, θυμίζοντας τον Τομ Κρουζ στο “A Few Good Men”: «Θέλετε την αλήθεια; Δεν αντέχετε την αλήθεια!» Μόνο που σε αυτή την περίπτωση, η κυβέρνηση δεν είναι σίγουρη αν θέλει καν να την ακούσει. Ενώ το Μαξίμου προσπαθεί να διαμορφώσει το αφήγημα με προσεκτικά βήματα, ο Σκέρτσος σπεύδει να αφήσει ανοιχτό το ενδεχόμενο Προανακριτικής για τον Καραμανλή, τροφοδοτώντας μια συζήτηση που η κυβέρνηση δεν θέλει ακόμα να αγγίξει.

Καραμανλής: Από βαρίδι σε… τετελεσμένο

Είτε παραπεμφθεί είτε όχι, το πολιτικό μέλλον του Κώστα Καραμανλή φαίνεται ήδη γραμμένο στους τίτλους τέλους. Το 2023 η κυβέρνηση θα μπορούσε να διαχειριστεί την έξοδό του με damage control – τώρα μοιάζει με το “Titanic”, όπου η σωτηρία δεν είναι πια επιλογή, αλλά απλά μια καθυστέρηση της βύθισης. Όπως θα έλεγε και ο Μακιαβέλι, “η καθυστέρηση αυξάνει τον κίνδυνο – η ταχύτητα αυξάνει τις πιθανότητες επιβίωσης.” Στην επόμενη εκλογική λίστα, λοιπόν, ο Καραμανλής δύσκολα θα βρει τη θέση του, εκτός αν η ΝΔ αποφασίσει να παίξει ρωσική ρουλέτα με τις υποψηφιότητές της.

• Hard Talks
• Κυριάκος Μητσοτάκης
• πρόταση δυσπιστίας