Πρόβα για το «112»: Εστάλη το δοκιμαστικό μήνυμα – Τι έγραφε

Στο πλαίσιο των δοκιμών του έργου 112-Συστήματος Συναγερμού Πολιτών, σήμερα εστάλη στα κινητά δεκάδων πολιτών το πρώτο δοκιμαστικό μήνυμα από τον ευρωπαϊκό αριθμό κλήσης έκτακτης ανάγκης 112.

Το μήνυμα που εστάλη από το κέντρο επιχειρήσεων της πολιτικής προστασίας στα κινητά τηλέφωνα  έγραφε  «Ειδοποίηση έκτακτης ανάγκης: Ακραία κατάσταση», με την υποσημείωση ότι πρόκειται για δοκιμαστική εκπομπή μηνύματος.

Σύμφωνα με πηγές της Γενική Γραμματεία Πολιτικής Προστασίας (ΓΓΠΠ), από τις 10 Αυγούστου, που θα συμπληρωθεί ένας μήνας από τη δέσμευση του πρωθυπουργού, το 112 θα λειτουργεί ολόκληρο το 24ωρο, 7 μέρες την εβδομάδα, σε όλη την Ελλάδα.

«Εργαζόμαστε πυρετωδώς»

Εξερχόμενος από το Κέντρο Επιχειρήσεων της Πυροσβεστικής όπου πραγματοποιήθηκε η άσκηση, ο Υπουργός Επικρατείας και Ψηφιακής Διακυβέρνησης Κυριάκος Πιερρακάκης δήλωσε: «Τόσο η άσκηση του SMS όσο και η άσκηση του CBS, του 112,ήταν επιτυχής. Όπως ξέρετε, το σύστημα 112 θα είναι διαθέσιμο στο τέλος του έτους, είναι ένα πρωτοποριακό σύστημα, ωστόσο, όταν ο Πρωθυπουργός επισκέφτηκε το Υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης πριν από 17 ημέρες, είχε ζητήσει και μια «ενδιάμεση λύση» μέχρι το σύστημα να είναι λειτουργικό. Σήμερα, 17 ημέρες μετά, το τεχνολογικό σκέλος αυτής της λύσης, το εξής απλό, το να μπορούμε να στείλουμε SMS σε περιοχές όπου έχουν πρόβλημα, είναι σε πρώτη φάση λειτουργικό, εκκρεμεί να γίνουν μια σειρά από πρόσθετες ενέργειες και τεχνικές, αλλά και από τη Γενική Γραμματεία Πολιτικής Προστασίας. Θα είμαστε εντός χρονοδιαγράμματος του ενός μήνα, ώστε να έχουμε αυτή την «ενδιάμεση λύση στα χέρια μας. Και, ευρύτερα, ένα χρόνο μετά το Μάτι, το ελάχιστο το οποίο η πολιτεία χρωστά στους Έλληνες πολίτες είναι να μπορέσει να κάνει το καλύτερο που μπορεί. Δεν θα μπορέσουμε να αποφύγουμε όλες τις κρίσεις πολιτικής προστασίας, αλλά οφείλουμε να κάνουμε το καλύτερο που μπορούμε. Θέλω να ευχαριστήσω τους τηλεπικοινωνιακούς παρόχους που ανταποκρίθηκαν στο κάλεσμα της πολιτείας, θέλω επίσης να ευχαριστήσω τη Γενική Γραμματεία Πολιτικής Προστασίας που μας φιλοξένησε σήμερα και ειδικά το Γενικό Γραμματέα Τηλεπικοινωνιών κ. Αντώνη Τζωρτζακάκη ο οποίος συντόνισε όλες τις σχετικές ενέργειες από το Υπουργείο μας».

Από πλευράς του, ο Γενικός Γραμματέας Πολιτικής Προστασίας Νίκος Χαρδαλιάς δήλωσε: «Είμαστε στην αρχή μιας προσπάθειας, ευχαριστούμε πάρα πολύ το Υπουργείο, τον Υπουργό Επικρατείας και Ψηφιακής Διακυβέρνησης και τον Γενικό Γραμματέα Τηλεπικοινωνιών και Δικτύων για την αρωγή στη δοκιμαστική αυτή λειτουργία. Έχουμε πολύ δρόμο μπροστά μας, τις επόμενες ημέρες θα εκπαιδευτεί το αναγκαίο προσωπικό, ώστε στις 10 Αυγούστου να υλοποιήσουμε την εντολή του Πρωθυπουργού να ξεκινήσει η ενδιάμεση λύση με SMS που θα λειτουργήσει έως το τέλος του έτους που θα έχουμε ολοκληρώσει την διαδικασία του 112, με σεβασμό στην ασφάλεια και την ζωή κάθε πολίτη. Η Γενική Γραμματεία Πολιτικής Προστασίας είναι παρούσα στο κομμάτι που αφορά στην ασφάλεια των πολιτών, που είναι προτεραιότητά μας.»

Η πολυετής «περιπέτεια» του αριθμού

Η αρχική συμφωνία για την ενεργοποίηση του Ευρωπαϊκού Αριθμού Εκτάκτων Αναγκών («112») υπεγράφη από το υπουργείο Προστασίας του Πολίτη και την Κοινωνία της Πληροφορίας (ΚτΠ) το 2010. Εννιά χρόνια αργότερα και ενώ έχει μεσολαβήσει η περυσινή τραγωδία στο Μάτι, η εφαρμογή παραμένει σε πιλοτική λειτουργία. Οι γραφειοκρατικές αγκυλώσεις στο Δημόσιο, οι γνωστές κωλυσιεργίες στην εκτέλεση δημοσίων συμβάσεων και –σύμφωνα με μια εκδοχή– τα κενά στην αρχική συμφωνία για την υλοποίηση του έργου ευθύνονται για την πολυετή «περιπέτεια» του αριθμού.

Το έργο ήταν αρχικά ενταγμένο στο ΕΣΠΑ της περιόδου 2007- 2013 και, σύμφωνα με την προγραμματική συμφωνία, αποσκοπούσε στη «βέλτιστη διαχείριση περιστατικών έκτακτης ανάγκης». Ωστόσο, παρά την κρισιμότητά του, η τελική σύμβαση ανάμεσα στην Κοινωνία της Πληροφορίας και στην ανάδοχο εταιρεία (ΟΤΕ Α.Ε.) υπεγράφη τέσσερα χρόνια αργότερα, τον Ιούλιο του 2014. Σύμφωνα με μια εκδοχή, απαιτήθηκαν χρονοβόρες διαδικασίες έως ότου καθοριστούν οι τεχνικές προδιαγραφές του έργου και ολοκληρωθούν οι διαδικασίες για την ανάδειξη αναδόχου. Τον Φεβρουάριο του 2016, δύο χρόνια μετά την υπογραφή της σύμβασης, η ΚτΠ αποφάσισε να θέσει σε αναστολή τη σύμβαση, καθώς το έργο ήταν αδύνατον να ολοκληρωθεί εντός της προβλεπόμενης περιόδου 2007-2013.

Οπως είχαν –τότε– επισημάνει τα στελέχη της Γενικής Γραμματείας Πολιτικής Προστασίας, ένας από τους λόγους που το έργο ήταν αδύνατον να υλοποιηθεί εντός χρονοδιαγράμματος, ήταν το γεγονός ότι στην αρχική σύμβαση δεν είχαν προβλεφθεί κονδύλια για τη διαμόρφωση χώρων που θα φιλοξενούσαν την υποδομή του «112». Στα τέλη Δεκεμβρίου 2016, το έργο εντάχθηκε στο νέο πρόγραμμα χρηματοδότησης 2014-2020, ωστόσο, δεν προβλέφθηκαν οι απαιτούμενες νομοθετικές ρυθμίσεις ούτως ώστε οι πάροχοι κινητής τηλεφωνίας να υποχρεώνονταν να στέλνουν μηνύματα έκτακτης ανάγκης στους κατοίκους περιοχών που βρίσκονται υπό απειλή. Μεσολάβησε άλλο ένα εξάμηνο προκειμένου η Γενική Γραμματεία Πολιτικής Προστασίας να προχωρήσει στη συγκεκριμένη ρύθμιση.

Αιχμηρή επιστολή

Η νέα τροποποιημένη σύμβαση υπεγράφη τον Φεβρουάριο του 2018. Στις 18 Ιουλίου του ίδιου χρόνου, μόλις πέντε ημέρες πριν από τη φονική πυρκαγιά στο Μάτι και ενώ ο Ευρωπαϊκός Αριθμός Εκτακτης Ανάγκης παρέμενε ανενεργός, η Ευρωπαία επίτροπος αρμόδια για την Ψηφιακή Οικονομία και Κοινωνία, Μαρίγια Γκάμπριελ είχε αποστείλει μια αιχμηρή επιστολή στον τότε αναπληρωτή υπουργό Προστασίας του Πολίτη Νίκο Τόσκα. Καλούσε τις ελληνικές αρχές να θέσουν άμεσα σε λειτουργία το «112», σχολιάζοντας δηκτικά ότι «καθώς οι καλοκαιρινές διακοπές ξεκινούν, κάποιοι Ευρωπαίοι δεν θα καταφέρουν να λάβουν την επείγουσα βοήθεια, όταν τη χρειαστούν».

Μετά την καταστροφή στην Ανατολική Αττική η κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ δεσμεύθηκε ότι θα έθετε σε λειτουργία το «112» στις αρχές του 2019. Την 31η Ιανουαρίου 2019, ωστόσο, οι Ευρωπαίοι αξιωματούχοι επανήλθαν στο θέμα. Ο επικεφαλής της Γενικής Διεύθυνσης Επικοινωνίας Δικτύων, Περιεχομένου και Τεχνολογίας Ρομπέρτο Βιόλα με έγγραφό του καλούσε την κυβέρνηση να υποβάλει στην Κομισιόν οδικό χάρτη στον οποίο να προσδιορίζει με απόλυτη σαφήνεια πότε η εφαρμογή «112» θα ήταν πλήρως λειτουργική, επισημαίνοντας επιπλέον ότι η προηγούμενη επιστολή της κ. Γκάμπριελ παραμένει αναπάντητη. «Εάν η ελληνική κυβέρνηση έχει την πρόθεση να αντιμετωπίσει σύντομα την κατάσταση, θα πρέπει να ενημερώσει το αργότερο έως τις 12 Φεβρουαρίου 2019», έγραφε ο κ. Βιόλα. Την άνοιξη του 2019 δοκιμάστηκε για πρώτη φορά (στο Χαλάνδρι) η υπηρεσία ειδοποίησης των κατοίκων μιας περιοχής σε περίπτωση κινδύνου μέσω γραπτών μηνυμάτων sms. Μια δεύτερη δοκιμή έγινε –και πάλι στο Χαλάνδρι– στις αρχές Ιουλίου και σήμερα είναι προγραμματισμένη νέα δοκιμή αυτή τη φορά εκτός νομού Αττικής και συγκεκριμένα στη Σύρο.

Η χρήση του στις χώρες της Ευρωπαϊκής Ενωσης

Τον περασμένο Φεβρουάριο στην ετήσια έκθεση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για τη χρήση του τηλεφωνικού αριθμού έκτακτης ανάγκης «112», μόνο η Ελλάδα και η Μάλτα από όλα τα κράτη-μέλη της Ε.Ε. δεν ανέφεραν εάν έχουν αναπτύξει κάποιο σύστημα έγκαιρης προειδοποίησης των πολιτών τους. Από τις υπόλοιπες χώρες πέντε, μεταξύ των οποίων η Ισπανία και η Πορτογαλία, δήλωσαν ότι μπορούν να στείλουν προειδοποιητικά sms στα κινητά τηλέφωνα ανθρώπων που απειλούνται. Δέκα χώρες, μεταξύ των οποίων και η Κύπρος, έστελναν σήμα μέσω της τηλεόρασης ή του ραδιοφώνου και 16 χώρες μπορούσαν να χρησιμοποιήσουν σειρήνες σε περίπτωση ανάγκης.

Σε οκτώ κράτη (Δανία, Εσθονία, Φινλανδία, Μάλτα, Ολλανδία, Πορτογαλία, Ρουμανία και Σουηδία) το «112» είναι ο μοναδικός αριθμός έκτακτης ανάγκης.

Η άμεση απόκριση στις κλήσεις πολιτών που βρίσκονται σε κίνδυνο και ο γρήγορος εντοπισμός τους είναι ένα από τα ζητήματα που ελέγχει στις αξιολογήσεις της η Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Ο μέσος χρόνος απόκρισης σε μια κλήση στον συγκεκριμένο αριθμό διαφέρει από χώρα σε χώρα. Ενδεικτικά, βάσει της καταγραφής για το έτος 2018, στην Ολλανδία απαιτούνται μόλις τρία δευτερόλεπτα, στην Ισπανία χρειάζονται 5,5 δευτερόλεπτα και στην Ελλάδα εννέα δευτερόλεπτα. Η χώρα μας δεν βρισκόταν μεταξύ των 13 κρατών που παρείχαν νέα στοιχεία για το ποσοστό των λάθος κλήσεων που γίνονται στο «112» και άλλους εθνικούς αριθμούς έκτακτης ανάγκης.

Ωστόσο, βάσει παλιότερων δεδομένων, τα οποία δεν διευκρινίζεται στην έκθεση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής από ποια χρονιά είναι, το 95% των κλήσεων στην Ελλάδα παρουσιάζεται ως λανθασμένο. Αυτό είναι και το μεγαλύτερο ποσοστό σε σύγκριση με άλλα κράτη της Ε.Ε.

Ο Ευρωπαϊκός Αριθμός Εκτακτης Ανάγκης «112» θεσμοθετήθηκε το 1991. Κι όμως, σήμερα βάσει των στοιχείων της Ευρωπαϊκής Επιτροπής μόνο 14% των Ελλήνων φαίνεται να γνωρίζουν ότι μπορούν να καλέσουν το «112» από οποιοδήποτε μέρος εντός της Ε.Ε. Μέσα στο 2018 οι κλήσεις στον αριθμό «112» ξεπέρασαν τα 140 εκατομμύρια πανευρωπαϊκά.

Κρίσιμο στοιχείο για τη χρησιμότητα του «112» είναι ο εντοπισμός της θέσης του καλούντος. Το μεγαλύτερο ποσοστό αποτυχίας σε αυτή την υπηρεσία έχουν το Βέλγιο (33%), η Λετονία (25%) και η Πολωνία (21%).

Στις περισσότερες χώρες της Ε.Ε. η αδυναμία εντοπισμού του πολίτη που έχει καλέσει τον αριθμό έκτακτης ανάγκης δεν ξεπερνά σε ποσοστό το 10% των κλήσεων.

• 112