Ευρωπαϊκή Ένωση: Πρόταση δυσπιστίας κατά της Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν – Δοκιμασία για την Κομισιόν

Η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν καλείται να υπερασπιστεί την ηγεσία της μετά από πρόταση δυσπιστίας που θα τεθεί προς ψήφιση στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο. Η διαδικασία, αν και δύσκολα θα οδηγήσει στην αποπομπή της, φανερώνει την αυξανόμενη ένταση και δυσαρέσκεια εντός των ευρωπαϊκών θεσμών.

Η σπάνια πρόταση δυσπιστίας και το πολιτικό της βάρος

Πρόκειται για την πρώτη φορά εδώ και περισσότερα από δέκα χρόνια που τίθεται θέμα ψήφου δυσπιστίας κατά προέδρου της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Η κίνηση, που αποκαλύφθηκε από έξι ανώνυμους αξιωματούχους στο Politico, έχει κυρίως συμβολικό χαρακτήρα, καθώς η πλειοψηφία των πολιτικών ομάδων έχει ήδη καταστήσει σαφές ότι δεν θα την υποστηρίξει.

Ωστόσο, ακόμη και ως συμβολική, η πρόταση λειτουργεί ως σαφές μήνυμα προς την Κομισιόν και την πρόεδρό της, υπογραμμίζοντας την πολιτική πίεση και την εσωτερική αναταραχή που αντιμετωπίζει.

Οι αιτίες της δυσαρέσκειας

Η φον ντερ Λάιεν διανύει ένα δύσκολο πρώτο έτος της δεύτερης θητείας της, με σειρά από πολιτικά λάθη, κατηγορίες για έλλειψη διαφάνειας και διαχείριση κρίσεων που προκάλεσαν αντιδράσεις εντός και εκτός Βρυξελλών.

Στο επίκεντρο των επικρίσεων βρίσκονται:

• Επικοινωνιακά σφάλματα και ασάφειες ως προς τον διορισμό και τις αρμοδιότητες ειδικών συμβούλων

• Οι χειρισμοί στην αμυντική και βιομηχανική πολιτική της ΕΕ

• Η σχέση της με συγκεκριμένους ηγέτες κρατών-μελών και η απουσία ευρείας πολιτικής συνεννόησης.

Το πολιτικό διακύβευμα

Η φον ντερ Λάιεν αναμένεται να εμφανιστεί τη Δευτέρα ενώπιον των ευρωβουλευτών στο Στρασβούργο, για να υπερασπιστεί τις επιλογές και το έργο της. Η ψηφοφορία θα διεξαχθεί τρεις ημέρες αργότερα, την Πέμπτη. Αν και οι πιθανότητες έγκρισης της πρότασης είναι ελάχιστες, μια αυξημένη στήριξη στην πρόταση δυσπιστίας –έστω και μειοψηφική– θα αποτελέσει ηχηρό μήνυμα και πιθανή πολιτική αποδυνάμωση για την ίδια και την Επιτροπή συνολικά.

Σε περίπτωση υπερψήφισης (που απαιτεί απόλυτη πλειοψηφία 361 ψήφων επί των 720), θα οδηγηθούμε αυτομάτως σε παραίτηση ολόκληρης της Επιτροπής και ένα σύνθετο διαδικαστικό μονοπάτι για τον ορισμό των 27 νέων Επιτρόπων.

Η ευρωπαϊκή σταθερότητα σε δοκιμασία

Η πρόταση δυσπιστίας, ακόμη και αν δεν περάσει, εγείρει ερωτήματα για την πολιτική συνοχή και τη θεσμική σταθερότητα στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Οι εσωτερικές εντάσεις, σε συνδυασμό με τις προκλήσεις εξωτερικής πολιτικής, όπως ο πόλεμος στην Ουκρανία, η κλιματική κρίση και η μετανάστευση, απαιτούν από την ηγεσία της ΕΕ ισχυρή νομιμοποίηση και ικανότητα συνεννόησης.

• Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν