Ρωσία: Κρατική εφαρμογή μηνυμάτων αντί για WhatsApp και Telegram – Πλήρης έλεγχος ή ψηφιακή ανεξαρτησία;

Η Ρωσία κάνει ακόμη ένα αποφασιστικό βήμα προς την ψηφιακή της αυτάρκεια. Ο πρόεδρος Βλαντιμίρ Πούτιν υπέγραψε σήμερα νέο νόμο, ο οποίος ανοίγει τον δρόμο για την ανάπτυξη μιας κρατικά ελεγχόμενης εφαρμογής ανταλλαγής μηνυμάτων, που θα ενσωματωθεί πλήρως στις κυβερνητικές υπηρεσίες και τις ψηφιακές υποδομές της χώρας.

Η κίνηση αυτή αποτελεί μέρος της ευρύτερης στρατηγικής της Μόσχας για την ενίσχυση της «ψηφιακής κυριαρχίας», δηλαδή της μείωσης της εξάρτησης από δυτικές πλατφόρμες και τεχνολογίες – ιδιαίτερα μετά την αποχώρηση αρκετών ξένων εταιρειών τεχνολογίας από τη ρωσική αγορά λόγω της εισβολής στην Ουκρανία, τον Φεβρουάριο του 2022.

Η νέα εφαρμογή και τα πλεονεκτήματα της κυβέρνησης

Σύμφωνα με Ρώσους νομοθέτες, η νέα κρατική εφαρμογή ανταλλαγής μηνυμάτων αναμένεται να προσφέρει λειτουργίες και υπηρεσίες που «λείπουν» από τις πλατφόρμες Telegram και WhatsApp. Η εφαρμογή θα διατίθεται μέσω των επίσημων υπηρεσιών του ρωσικού δημοσίου και πιθανόν να καταστεί υποχρεωτική για τις δημόσιες επικοινωνίες μεταξύ πολιτών και κρατικών φορέων.

Ωστόσο, οι λεπτομέρειες για τη λειτουργία της παραμένουν περιορισμένες. Το μόνο βέβαιο είναι ότι θα υποστηρίζεται πλήρως από το ρωσικό κρατικό cloud, γεγονός που προκαλεί ήδη αντιδράσεις σε ζητήματα ιδιωτικότητας και ελευθερίας λόγου.

Ψηφιακά δικαιώματα και ανησυχίες

Ο Μιχαήλ Κλιμαριόφ, διευθυντής της Internet Protection Society – μιας ρωσικής οργάνωσης που υπερασπίζεται τα ψηφιακά δικαιώματα – δήλωσε ότι η κυβέρνηση πιθανότατα θα επιχειρήσει να περιορίσει τεχνητά την ταχύτητα λειτουργίας του WhatsApp και του Telegram, ώστε να ενισχύσει την αποδοχή της νέας εφαρμογής από το κοινό.

«Η στρατηγική είναι ξεκάθαρη: επιβράδυνση του ανταγωνισμού και προώθηση του κρατικού εργαλείου επικοινωνίας», τόνισε ο Κλιμαριόφ.

Η τακτική αυτή δεν είναι πρωτόγνωρη για τη Ρωσία. Στο παρελθόν, η Μόσχα είχε επιχειρήσει να μπλοκάρει την πρόσβαση στο Telegram, χωρίς απόλυτη επιτυχία, αν και κατάφερε να το ελέγξει σε σημαντικό βαθμό μέσω συνεργασιών με τις ρωσικές αρχές.

Κρατική εφαρμογή ή εργαλείο παρακολούθησης;

Οι επικριτές φοβούνται ότι η νέα εφαρμογή, αν και παρουσιάζεται ως βήμα «ψηφιακής ανεξαρτησίας», θα χρησιμοποιηθεί για μαζική επιτήρηση, ενισχύοντας την κρατική παρακολούθηση και τον έλεγχο στις επικοινωνίες των πολιτών. Ήδη, η Ρωσία εφαρμόζει αυστηρή νομοθεσία για τα social media και το διαδίκτυο, με τη Roskomnadzor – τη ρυθμιστική αρχή τηλεπικοινωνιών – να έχει εκτεταμένες αρμοδιότητες.

Η κρατική εφαρμογή ενδέχεται να λειτουργήσει ως το τελικό κομμάτι ενός παζλ που συνθέτει έναν ψηφιακό απομονωτισμό, όπου το κράτος ελέγχει πλήρως την πληροφόρηση, την επικοινωνία και την πρόσβαση σε δεδομένα.

• telegram