ΣΑΠΟΕ: Καταγγελία για λογοκριτικές πρακτικές του ΕΚΚΟΜΕΔ – Ανησυχία για το μέλλον της ελεύθερης δημιουργίας

Ο Σύνδεσμος Ανεξάρτητων Παραγωγών Οπτικοακουστικών Έργων (ΣΑΠΟΕ) εκφράζει έντονη έκπληξη, αγανάκτηση και βαθιά ανησυχία για τις πρόσφατες ενέργειες του ΕΚΚΟΜΕΔ Α.Ε., τις οποίες χαρακτηρίζει ως πρακτικές λογοκρισίας σε βάρος της ανεξάρτητης έρευνας και της δημιουργίας ντοκιμαντέρ στη χώρα. Αφορμή στάθηκε η απόφαση του ΕΚΚΟΜΕΔ Α.Ε. να ανακαλέσει, στις 15 Δεκεμβρίου 2025, μόλις μία εβδομάδα μετά την αρχική έγκριση, την ένταξη στο πρόγραμμα ενίσχυσης οπτικοακουστικής παραγωγής (cash rebate) του ντοκιμαντέρ «17Ν, Άνοδος και Πτώση», σε σκηνοθετική και δημοσιογραφική επιμέλεια του έγκριτου και πολύπειρου δημοσιογράφου Αλέξη Παπαχελά. Σύμφωνα με την αιτιολόγηση της ανάκλησης, λόγος της απόφασης αποτελεί «η συμμετοχή προσώπου καταδικασμένου για τρομοκρατία και αμετανόητου ως προς τις πράξεις του».

Ο ΣΑΠΟΕ τονίζει ότι με την εν λόγω απόφαση η Διοίκηση του ΕΚΚΟΜΕΔ Α.Ε. εμφανίζεται να αναλαμβάνει ρόλο θεματοφύλακα της δημόσιας τάξης και του υπέρτερου δημοσίου συμφέροντος, επιχειρώντας να δικαιολογήσει μια επιλογή που ελήφθη αιφνιδιαστικά, μόλις λίγες ημέρες μετά την αρχική έγκριση. Όπως επισημαίνει ο Σύνδεσμος, είναι αδιανόητο να θεωρείται ότι η δημοκρατία και η δημόσια τάξη της χώρας απειλούνται από τη σύντομη εμφάνιση ενός καταδικασμένου για τρομοκρατία σε ένα ντοκιμαντέρ, ιδίως όταν πρόκειται για έργο δημιουργού με μακρά και αναγνωρισμένη πορεία στην αντικειμενική και σε βάθος διερεύνηση ιστορικών, κοινωνικών και πολιτικών θεμάτων.

Υπογραμμίζεται, μάλιστα, ότι στην ελληνική αγορά κυκλοφορούν βιβλία εκατοντάδων σελίδων γραμμένα από τον ίδιο καταδικασθέντα, ενώ στο παρελθόν έχουν δημοσιευθεί και συνεντεύξεις του στον έντυπο Τύπο. Παρ’ όλα αυτά, η Διοίκηση επέλεξε να στοχοποιήσει ένα έργο τεκμηρίωσης, γεγονός που, κατά τον ΣΑΠΟΕ, συνιστά ευθεία προσβολή της συνταγματικά κατοχυρωμένης ελευθερίας της έκφρασης και της πληροφόρησης.

Ο Σύνδεσμος εκτιμά ότι η συγκεκριμένη απόφαση παραβιάζει το Σύνταγμα, τον Χάρτη Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης και την Ευρωπαϊκή Σύμβαση Δικαιωμάτων του Ανθρώπου, καθώς αποτελεί λογοκριτική ενέργεια χωρίς θέση σε ένα δημοκρατικό κράτος δικαίου. Προειδοποιεί, δε, ότι η υιοθέτηση αυτής της λογικής ανοίγει επικίνδυνους δρόμους, οδηγώντας σε ένα ολισθηρό πεδίο γενικευμένης λογοκρισίας, φαινόμενο που, όπως σημειώνει, δεν έχει εκλείψει από την ελληνική πραγματικότητα και εκδηλώνεται με ολοένα μεγαλύτερη ένταση – από επιθέσεις σε έργα τέχνης μέχρι οργανωμένες αντιδράσεις και δικαστικές κινήσεις κατά αφισών και ντοκιμαντέρ.

Παράλληλα, ο ΣΑΠΟΕ τονίζει ότι η απόφαση αντίκειται και στο ίδιο το θεσμικό πλαίσιο του cash rebate, όπως αυτό προβλέπεται από τον νόμο 5105/2024, ο οποίος ορίζει με σαφήνεια ποια έργα εξαιρούνται από την ενίσχυση. Όπως επισημαίνεται, εκτός αν το ΕΚΚΟΜΕΔ Α.Ε. θεωρεί –χωρίς να το αναφέρει ρητά– ότι το συγκεκριμένο ντοκιμαντέρ προωθεί, δικαιολογεί ή νομιμοποιεί την τρομοκρατία, κάτι που δεν προκύπτει από πουθενά και δεν περιλαμβάνεται στην αιτιολογία της απόφασης.

Κλείνοντας, ο Σύνδεσμος απευθύνει κάλεσμα σε επαγρύπνηση προς όλους τους ανθρώπους της καλλιτεχνικής δημιουργίας, αλλά και προς κάθε πολίτη που πιστεύει στην ελευθερία της σκέψης και στην ικανότητα του κοινού να κρίνει με τα δικά του αισθητικά και πνευματικά κριτήρια το περιεχόμενο που παρακολουθεί – από ένα έργο τέχνης και μια αφίσα, έως ένα ντοκιμαντέρ ή μια εμπορική διαφήμιση. Όπως τονίζει χαρακτηριστικά, οι καιροί δεν επιτρέπουν εφησυχασμό.

Ολόκληρη η επιστολή του Σ.Α.Π.Ο.Ε

ΣΑΠΟΕ_ανακοίνωση

• 17 Νοέμβρη
• Αλέξης Παπαχελάς
• ΕΚΚΟΜΕΔ
• ΣΑΠΟΕ