Σασμός: Το άγραφο δίκαιο που σταματά τις βεντέτες

Από το μεσαιωνικό «σασμός/ἰσασμός» (από το ἰσάζω ⇢ ἴσος) μέχρι σήμερα, ο σασμός είναι κάτι πολύ περισσότερο από «συμφωνητικό».

Στην Κρήτη σημαίνει συμφιλίωση: μια σύνθετη διαδικασία διαμεσολάβησηςπου τερματίζει αιματηρές βεντέτες και αποκαθιστά την κοινωνική ειρήνη.

Κεντρικό ρόλο έχουν οι σαστάδες/μεσίτες — πρόσωπα με ήθος, αμεροληψία και κύρος (ιερείς, μορφωμένοι, σεβάσμιοι ηλικιωμένοι) — που μπαίνουν ανάμεσα στις οικογένειες, ακούν, πείθουν, συχνά πληρώνουν οι ίδιοι για να «σβήσουν» τη φωτιά.

Ο σασμός επιτυγχάνεται με γάμους, βαφτίσεις (με νονό από την «άλλη» πλευρά), κοινά τραπέζια, ακόμη και με παρουσία σε μνημόσυνα ή δημόσια συγχώρεση.

«Σασμός»: Το άτυπο εθιμικό «φίλιωμα» της Κρήτης που σταματά κύκλους αίματος – Γιατί δεν πέτυχε στα Βορίζια

Δεν αναγνωρίζεται από το κρατικό δίκαιο, όμως δεσμεύει ηθικά: η παραβίασή του στιγματίζει κοινωνικά τον παραβάτη.

Τα πρόσφατα φονικά στα Βορίζια ξανάφεραν τον σασμό στην επικαιρότητα, θυμίζοντας ότι σε τόπους όπου η τιμή και οι παραδόσεις πάνε χέρι-χέρι, η ειρήνη κερδίζεται με σύνθεση, όχι με εκδίκηση.

• βεντέτα
• Βορίζια Ηρακλείου
• εθιμικό δίκαιο
• Κρήτη
• μεσίτες
• σασμός
• σαστάδες
• συμφιλίωση