Σχέδιο «απόβασης» της Τουρκίας σε Αιγαίο και Μεσόγειο: Ο νέος Θαλάσσιος Χωροταξικός Σχεδιασμός που ετοιμάζει, επεκτείνει τη «Γαλάζια Πατρίδα»

Σε νέο κύκλο ενεργειών προχωρά η Τουρκία στον τομέα του Θαλάσσιου Χωροταξικού Σχεδιασμού(ΘΧΣ), κίνηση που έρχεται σε ευθεία χρονική και πολιτική συνέχεια των ανακοινώσεων του Έλληνα Πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη για τη δημιουργία θαλάσσιων πάρκων σε όλη τη Μεσόγειο, με έμφαση σε περιοχές του Αιγαίου.

Σύμφωνα με το τουρκικό δημοσίευμα της φιλοκυβερνητικής εφημερίδας yenisabah.az, η πρώτη συνεδρίαση του αρμόδιου Συντονιστικού Συμβουλίου Θαλάσσιου Χωροταξικού Σχεδιασμού θα πραγματοποιηθεί τον ερχόμενο Σεπτέμβριο, με την ατζέντα να περιλαμβάνει επικαιροποίηση χαρτών, οριοθέτηση θαλάσσιων ζωνών και ένταξη νέων περιοχών αδειοδότησης της κρατικής εταιρείας πετρελαίου TPAO.

Η συνεδρίαση αυτή θεωρείται από την Άγκυρα στρατηγικής σημασίας, καθώς, όπως επισημαίνεται στο ρεπορτάζ της τουρκικής Yeni Safak, το Συμβούλιο θα επικεντρωθεί στην προώθηση των τουρκικών συμφερόντων στις τρεις θάλασσες που περιβάλλουν τη χώρα, δηλαδή τη Μαύρη Θάλασσα, το Αιγαίο και τη Μεσόγειο. Ειδικότερα, στόχος είναι η επικαιροποίηση των χαρτών της “Γαλάζιας Πατρίδας”, όπως ονομάζεται το στρατηγικό δόγμα θαλάσσιας κυριαρχίας της Τουρκίας, με επίκεντρο τον ΘΧΣ.

Στο πλαίσιο αυτό, οι τουρκικές αρχές σχεδιάζουν να ανανεώσουν τις προγραμματισμένες θαλάσσιες δραστηριότητες, με βάση τα οικοσυστήματα και τις γεωγραφικές συντεταγμένες που η Τουρκία έχει ήδη κοινοποιήσει στον ΟΗΕ, ιδιαίτερα σε ό,τι αφορά τη Μεσόγειο Θάλασσα. Σημειώνεται ότι για το Αιγαίο Πέλαγος, ο τουρκικός σχεδιασμός βασίζεται στη μέση γραμμή μεταξύ των ηπειρωτικών εδαφών Τουρκίας και Ελλάδας – μια μονομερής αντίληψη χωρικής δικαιοδοσίας που έχει απορριφθεί κατ’ επανάληψη από την ελληνική πλευρά.

Εκτός από τις περιοχές αγκυροβόλησης στο Αιγαίο και τη Μεσόγειο, το Συμβούλιο θα επανεξετάσει και τις ζώνες επιχειρήσεων που έχουν δημιουργηθεί στο Αιγαίο – μια εξέλιξη που αναμένεται να προκαλέσει νέες εντάσεις με την Αθήνα, καθώς εμπλέκει περιοχές ελληνικής υφαλοκρηπίδας ή εθνικής δικαιοδοσίας.

Η Τουρκία έχει ήδη δημοσιεύσει, από τις 16 Απριλίου, τον βασικό χάρτη του Θαλάσσιου Χωροταξικού Σχεδιασμού της, καλύπτοντας τις τρεις θάλασσες που την περιβάλλουν. Το Συμβούλιο που συστάθηκε πρόσφατα έχει αναλάβει να συντονίσει τις θαλάσσιες δραστηριότητες – από τις μεταφορές και την αλιεία μέχρι τον τουρισμό και τις ενεργειακές έρευνες – και να υιοθετήσει περιβαλλοντικά και επιχειρησιακά μέτρα εντός του επικαιροποιημένου «master plan», το οποίο διαμορφώθηκε βάσει της τουρκικής νομικής προσέγγισης περί χωρικών ορίων.

Ο ΘΧΣ της Άγκυρας και οι τουρκικές αξιώσεις στο Αιγαίο

Σύμφωνα με την παρουσίαση του τουρκικού ΘΧΣ, σημείο αναφοράς για τη χάραξη των θαλάσσιων ορίων αποτελεί η μέση γραμμή Τουρκίας – Ελλάδας, γεγονός που επιτρέπει – σύμφωνα με την τουρκική οπτική – την ελεύθερη ανάπτυξη θαλάσσιων δραστηριοτήτων σε όλο το εύρος ανατολικά της γραμμής. Οι ζώνες στρατιωτικών και επιχειρησιακών ασκήσεων, ακόμα και εκτός της περιοχής εφαρμογής του ΘΧΣ, χαρτογραφούνται και εντάσσονται επίσημα στο σχέδιο.

Παράλληλα, στον χάρτη αποτυπώνονται περιοχές αδειοδότησης της TPAO, συμπεριλαμβανομένων σημείων που προσεγγίζουν την ελληνική υφαλοκρηπίδα ή περιοχές επίδικης θαλάσσιας δικαιοδοσίας. Προβλέπονται επίσης ειδικές περιβαλλοντικές ζώνες προστασίας, που όμως εντάσσονται με τουρκικά μονομερή κριτήρια, όπως τονίζουν διπλωματικές πηγές.

Η όλη κινητικότητα αναμένεται να εντείνει τις ήδη τεταμένες ελληνοτουρκικές σχέσεις, σε μια περίοδο που η Αθήνα επιδιώκει διεθνείς συνεργασίες και θεσμικές παρεμβάσεις για τη θωράκιση του θαλάσσιου περιβάλλοντος της Μεσογείου. Στην πράξη, ο ΘΧΣ λειτουργεί ως πλατφόρμα γεωπολιτικής επέκτασης της Τουρκίας με περιβαλλοντικό περίβλημα, επιτρέποντας στην Άγκυρα να σχεδιάζει μονομερείς δραστηριότητες, με επικάλυψη περιοχών ελληνικού ενδιαφέροντος.

• Αιγαίο
• Γαλάζια Πατρίδα
• Θαλάσσια πάρκα
• Θαλάσσιος Χωροταξικός Σχεδιασμός
• μεσόγειος
• Του​ρκία