Σε «ετοιμότητα πολέμου» και η Βρετανία: «Νέα αρχιτεκτονική ισχύος στην Ευρώπη», ανακοίνωσε από τη Γλασκώβη ο Στάρμερ

Με μια ομιλία-μανιφέστο από τη Γλασκώβη, ο Βρετανός πρωθυπουργός Κιρ Στάρμερ σηματοδότησε τη ριζική αναθεώρηση της αμυντικής στάσης του Ηνωμένου Βασιλείου, δηλώνοντας χωρίς περιστροφές ότι η χώρα πρέπει να τεθεί σε «ετοιμότητα πολέμου». Η εξαγγελία συνοδεύτηκε από ένα πακέτο εξοπλιστικών επενδύσεων δισεκατομμυρίων λιρών και τη δημοσιοποίηση σχεδίου αναβάθμισης των πυρηνικών και συμβατικών δυνατοτήτων της Βρετανίας.

Μια ιστορική στροφή

Η στρατηγική αυτή δεν αποτελεί απλώς επικαιροποίηση της προηγούμενης αναθεώρησης του 2023, αλλά τοποθετείται σε ένα εντελώς νέο γεωπολιτικό πλαίσιο. Η κυβέρνηση του Στάρμερ προτείνει:

• Την κατασκευή έως 12 νέων πυρηνοκίνητων υποβρυχίων μέσω της συμμαχίας Aukus (Βρετανία–ΗΠΑ–Αυστραλία).

• Την προμήθεια 7.000 όπλων μεγάλου βεληνεκούς.

• Τη δημιουργία νέας Κυβερνοδιοίκησης και επενδύσεις σε ψηφιακή και μη επανδρωμένη τεχνολογία.

• Την αύξηση των αμυντικών δαπανών στο 2,5% του ΑΕΠ, με στόχο – χωρίς σαφή χρονικό ορίζοντα – το 3%.

Πρόκειται για μια άσκηση στρατηγικής “προληπτικής αποτροπής”, όπου το Λονδίνο επιχειρεί να διαμορφώσει ένα νέο, πιο διεκδικητικό ρόλο στην παγκόσμια ασφάλεια, πέραν της παραδοσιακής εξάρτησής του από τις ΗΠΑ.

«Καθεστώς ελεγχόμενης ειρήνης» επιδιώκει η Μόσχα για την Ουκρανία – «Είναι ηλίθιοι», απαντά ο Ζελένσκι

Η σκιά του Τραμπ και ο απόηχος του Ψυχρού Πολέμου

Η στροφή αυτή εντάσσεται και σε ένα ευρύτερο κλίμα ευρωπαϊκής ανασφάλειας, κυρίως λόγω της αβέβαιης στάσης του Ντόναλντ Τραμπ έναντι του ΝΑΤΟ και της εγγύησης συλλογικής άμυνας. Αν το “America First” επιστρέψει στον Λευκό Οίκο, η Βρετανία – και συνολικά η Ευρώπη – καλούνται να ενισχύσουν τις εγχώριες δυνατότητές τους.

Είναι ενδεικτικό ότι στην αναθεώρηση εξετάζεται ακόμα και η προμήθεια μαχητικών ικανών να φέρουν τακτικά πυρηνικά όπλα, στοιχείο που ίσως σηματοδοτεί το σταδιακό απεγκλωβισμό από την «αμερικανική πυρηνική ομπρέλα».

Ασφάλεια ή κούρσα εξοπλισμών;

Η αναθεώρηση υπογραμμίζει τη «ρωσική απειλή» στα βρετανικά ύδατα και εναέριο χώρο, τις υβριδικές επιθέσεις και τους νέους πυρηνικούς κινδύνους. Ωστόσο, ο σχεδιασμός αυτός φέρει και ρίσκα:

• Οικονομική πίεση: Με τον προϋπολογισμό να πιέζεται και τις κοινωνικές ανάγκες να αυξάνονται, πόσο βιώσιμη είναι μια επένδυση δεκάδων δισεκατομμυρίων στην πολεμική βιομηχανία;

• Αποτροπή ή πρόκληση; Η ένταση των εξοπλισμών μπορεί να αποθαρρύνει επιθετικές ενέργειες, αλλά ενδέχεται και να προκαλέσει ένα νέο είδος Ψυχρού Πολέμου, ειδικά αν ακολουθήσει η Γαλλία ή η Γερμανία σε παρόμοια μονοπάτια.

• Ευρωπαϊκή στρατηγική σύγχυση: Η Βρετανία δείχνει να αναζητεί ηγετικό ρόλο χωρίς σαφή ευθυγράμμιση με την ευρωπαϊκή άμυνα. Πρόκειται για ανεξάρτητη στρατηγική ή παράλληλη με τα ΝΑΤΟϊκά και ευρωπαϊκά σχήματα;

Ένας νέος γεωπολιτικός άξονας

Ανεξάρτητα από τις απαντήσεις στα παραπάνω ερωτήματα, η νέα αμυντική στρατηγική του Ηνωμένου Βασιλείου αναδιαμορφώνει τις ισορροπίες στο ΝΑΤΟ, στην Ε.Ε., αλλά και στην ευρύτερη περιοχή του Ινδοειρηνικού. Το Aukus, εξάλλου, δεν αφορά μόνο την Κίνα – είναι ένα σήμα προς κάθε αντίπαλο ή σύμμαχο ότι η Δύση, ή έστω ένα κομμάτι της, επιστρέφει στην πολιτική της ισχύος.

Ο Στάρμερ δείχνει αποφασισμένος να μετασχηματίσει την άμυνα σε μοχλό γεωπολιτικής και οικονομικής επανεκκίνησης. Το ερώτημα είναι αν αυτή η στρατηγική θα φέρει τελικά ειρήνη μέσω ισχύος ή αν θα εγκαινιάσει μια νέα εποχή αστάθειας, όπου η προετοιμασία για πόλεμο καθίσταται αυτοεκπληρούμενη προφητεία.

• Βρετανία
• Ευρώπη
• Ουκρανία
• πόλεμος
• Ρωσία