Σεισμική δραστηριότητα σε Σαντορίνη, Αμοργό και Ανάφη: Τι να περιμένουμε τις επόμενες εβδομάδες;

Η σεισμική δραστηριότητα στις Κυκλάδες έχει προκαλέσει έντονη ανησυχία, καθώς συνεχείς δονήσεις σημειώνονται γύρω από τη Σαντορίνη, την Αμοργό και την Ανάφη. Οι επιστήμονες παρακολουθούν στενά την εξέλιξη του φαινομένου, καθώς υπάρχει αυξημένη πιθανότητα για ισχυρότερο σεισμό στην περιοχή.

Αυξημένη σεισμική δραστηριότητα

Σύμφωνα με το Εργαστήριο Σεισμολογίας του ΕΚΠΑ, από τις 26 Ιανουαρίου έως τις 11 Φεβρουαρίου 2025 έχουν καταγραφεί περισσότερες από 16.500 σεισμικές δονήσεις. Ειδικότερα:

• 14.400 σεισμοί είχαν μέγεθος μεγαλύτερο ή ίσο του 1,0 Ρίχτερ.
• Στις 11 Φεβρουαρίου, σημειώθηκαν 1.100 δονήσεις.
• Από αυτές, οι 260 ήταν πάνω από 2,5 Ρίχτερ.
• 16 σεισμοί είχαν μέγεθος μεγαλύτερο από 4,0 Ρίχτερ.
• Ο ισχυρότερος σεισμός έφτασε τα 4,8 Ρίχτερ.

Οι περισσότερες δονήσεις έχουν σημειωθεί νότια της Αμοργού και της Ανάφης, γεγονός που υποδηλώνει έντονη κινητικότητα στο σεισμικό ρήγμα της περιοχής.

Πιθανός σεισμός 6 Ρίχτερ στην περιοχή; Τι λένε οι επιστήμονες

Ο ομότιμος καθηγητής Γεωλογίας του Πανεπιστημίου Αθηνών, Δημήτρης Παπανικολάου, δήλωσε ότι η συνεχιζόμενη δραστηριότητα στην περιοχή της Αμοργού σχετίζεται με το ρήγμα της Ανύδρου, το οποίο στο παρελθόν έχει δώσει ισχυρούς σεισμούς.

 Σύμφωνα με τον ίδιο, υπάρχει πιθανότητα εκδήλωσης σεισμού της τάξεως των 6 Ρίχτερ, αν το ρήγμα συνεχίσει να δίνει έντονη σεισμική δραστηριότητα. Ωστόσο, όπως εξηγούν οι ειδικοί, αυτό δεν σημαίνει απαραίτητα ότι θα συμβεί άμεσα, καθώς οι μετασεισμικές ακολουθίες μπορεί να συνεχιστούν για μήνες χωρίς να υπάρξει μεγάλος σεισμός.

Τι συμβαίνει με τα ηφαίστεια της Σαντορίνης και το Κολούμπο

Η έντονη σεισμική δραστηριότητα των τελευταίων εβδομάδων στις Κυκλάδες έχει αναζωπυρώσει τις ανησυχίες για τα ηφαίστεια της Σαντορίνης, συμπεριλαμβανομένου του υποθαλάσσιου Κολούμπο. Η επιστημονική κοινότητα παρακολουθεί στενά την κατάσταση, καθώς η Σαντορίνη φιλοξενεί ένα από τα πιο ενεργά ηφαιστειακά συστήματα της Ευρώπης, με ιστορικό ισχυρών εκρήξεων.

Το ηφαιστειακό σύμπλεγμα της Σαντορίνης αποτελείται από διάφορα ηφαιστειακά κέντρα, με κυριότερα:

 Το ηφαίστειο της Νέας Καμένης, το οποίο έχει παρουσιάσει εκρήξεις στο παρελθόν, με την τελευταία να σημειώνεται το 1950.
 Η Παλαιά Καμένη, που σχηματίστηκε πριν από χιλιάδες χρόνια και αποτελεί τμήμα της ηφαιστειακής καλντέρας.
 Το υποθαλάσσιο ηφαίστειο Κολούμπο, που εξερράγη το 1650 και προκάλεσε τσουνάμι και εκτεταμένες καταστροφές.

Η Σαντορίνη είναι γνωστή για τη μεγάλη ηφαιστειακή έκρηξη περίπου το 1600 π.Χ., που κατέστρεψε τον αρχαίο μινωικό πολιτισμό του Ακρωτηρίου και θεωρείται μία από τις μεγαλύτερες ηφαιστειακές εκρήξεις στην ιστορία.

Το Κολούμπο είναι ένα υποθαλάσσιο ηφαίστειο περίπου 8 χιλιόμετρα βορειοανατολικά της Σαντορίνης, το οποίο εξερράγη το 1650, προκαλώντας καταστροφικό τσουνάμι και εκτεταμένες ζημιές.

Τα τελευταία χρόνια, το Κολούμπο εμφανίζει σημάδια ηφαιστειακής δραστηριότητας, γεγονός που συνδέεται με την αυξημένη σεισμικότητα στην περιοχή.

 Αύξηση γεωθερμικής δραστηριότητας: Πρόσφατες μετρήσεις δείχνουν αύξηση στις εκπομπές αερίων και άνοδο της θερμοκρασίας των υδάτων πάνω από τον κρατήρα του ηφαιστείου.

 Ανύψωση του θαλάσσιου πυθμένα: Σύμφωνα με έρευνες του Ινστιτούτου Γεωδυναμικής, ο πυθμένας γύρω από το ηφαίστειο παρουσιάζει σταδιακή ανύψωση, γεγονός που υποδηλώνει συσσώρευση μάγματος στο υπέδαφος.

Σεισμοί και ηφαίστειο: Αν και η σεισμική δραστηριότητα στις Κυκλάδες οφείλεται κυρίως σε τεκτονικά αίτια, η αυξημένη σεισμικότητα μπορεί να επιβαρύνει την κατάσταση στο Κολούμπο. Οι επιστήμονες παρακολουθούν στενά το ηφαίστειο για τυχόν ενδείξεις πιθανής ηφαιστειακής δραστηριότητας.

Σαντορίνη, Αμοργός, Ανάφη σε κατάσταση έκτακτης ανάγκης

Η αυξημένη σεισμική δραστηριότητα έχει οδηγήσει τις αρχές να κηρύξουν σε κατάσταση έκτακτης ανάγκης τις περιοχές των Δήμων Σαντορίνης, Αμοργού και Ανάφης. Αυτό επιτρέπει την άμεση κινητοποίηση πόρων για την αντιμετώπιση ενδεχόμενων ζημιών και τη διαχείριση της κρίσης.

 Οι τοπικές αρχές παρακολουθούν στενά την κατάσταση, ενώ δόθηκαν οδηγίες προετοιμασίας στους κατοίκους για το ενδεχόμενο μεγαλύτερης δόνησης.

Διάρκεια και πιθανές εξελίξεις

Οι εκτιμήσεις των ειδικών δείχνουν ότι η σεισμική δραστηριότητα στην περιοχή μπορεί να συνεχιστεί για αρκετές εβδομάδες ή ακόμη και μήνες. Παρότι η ένταση των σεισμικών δονήσεων μπορεί να παρουσιάζει διακυμάνσεις, η πιθανότητα να σημειωθεί μια ισχυρότερη σεισμική δόνηση δεν μπορεί να αποκλειστεί. Παρόμοια φαινόμενα έχουν καταγραφεί στο παρελθόν σε ενεργές ηφαιστειακές ζώνες, γεγονός που καθιστά επιτακτική τη διαρκή επιστημονική επιτήρηση.

Μέχρι στιγμής, δεν υπάρχουν ενδείξεις που να υποδηλώνουν μια άμεση ηφαιστειακή έκρηξη του Κολούμπο. Ωστόσο, η γεωλογική δραστηριότητα που καταγράφεται επιβάλλει αυξημένη προσοχή. Η συνεχής εκπομπή αερίων, οι αλλαγές στη θερμοκρασία των υδάτων και οι μικροσεισμοί είναι παράγοντες που μελετώνται ενδελεχώς από τους ειδικούς.

Οι επιστήμονες τονίζουν ότι η παρακολούθηση του ηφαιστείου είναι κρίσιμη, καθώς το Κολούμπο έχει στο παρελθόν προκαλέσει καταστροφικές εκρήξεις, με πιο χαρακτηριστική αυτή του 1650, η οποία είχε σοβαρές επιπτώσεις στις Κυκλάδες. Η πιθανότητα επανενεργοποίησης του ηφαιστείου δεν μπορεί να αποκλειστεί σε βάθος χρόνου, γι’ αυτό και εφαρμόζονται σύγχρονες μέθοδοι γεωφυσικής παρακολούθησης, προκειμένου να εντοπιστούν έγκαιρα τυχόν ανησυχητικές μεταβολές.

• Αμοργός
• ηφαίστειο
• Σαντορίνη
• σεισμός