Σεισμοί στη Σαντορίνη: Προειδοποιητικό φαινόμενο ή φυσιολογική δραστηριότητα; – Ποια είναι τα δύο πιθανά σενάρια και πώς συνδέεται με τα ηφαίστεια του Αιγαίου

Έντονη σεισμική δραστηριότητα καταγράφεται τις τελευταίες ημέρες στην ευρύτερη περιοχή της Σαντορίνης και της Αμοργού, προκαλώντας εύλογη ανησυχία για την εξέλιξη του φαινομένου. Οι ειδικοί του Εργαστηρίου Σεισμολογίας του ΕΚΠΑ εξετάζουν τα δεδομένα και εκτιμούν ότι οι συνεχείς δονήσεις ενδέχεται να συνιστούν σεισμικό σμήνος, ένα φαινόμενο που μπορεί είτε να αποκλιμακωθεί σταδιακά είτε να οδηγήσει σε μεγαλύτερο σεισμό.

Τι είναι το σεισμικό σμήνος και γιατί μας απασχολεί

Το σεισμικό σμήνος αποτελεί μια ακολουθία πολλών σεισμών παρόμοιου μεγέθους, που συμβαίνουν σε σχετικά μικρό χρονικό διάστημα και γεωγραφική περιοχή, χωρίς να υπάρχει ένας σαφής κύριος σεισμός. Στην περίπτωση της Σαντορίνης-Αμοργού, η ανάλυση των δεδομένων δείχνει ότι δεν έχει καταγραφεί κάποιος σημαντικά ισχυρότερος σεισμός που να μπορεί να θεωρηθεί κύριος, γεγονός που συνάδει με τη θεωρία του σεισμικού σμήνους.

Σαντορίνη – Συγκρατημένη αισιοδοξία για την εξέλιξη της σεισμικής δραστηριότητας: Σε επιφυλακή οι Αρχές – 4,9 Ρίχτερ ο μεγαλύτερος σεισμός το τελευταίο 24ωρο

Σύμφωνα με την ανάλυση του ΕΚΠΑ, έως τις 4 Φεβρουαρίου η σεισμική δραστηριότητα ήταν αυξανόμενη, ενώ τις επόμενες ημέρες καταγράφηκε σταδιακή μείωση. Αυτό δείχνει ότι το φαινόμενο μπορεί να ακολουθήσει τη γνωστή πορεία ενός σεισμικού σμήνους που υποχωρεί με την πάροδο του χρόνου. 

Τα δύο πιθανά σενάρια για την εξέλιξη του φαινομένου

Οι σεισμολόγοι εξετάζουν δύο βασικά ενδεχόμενα για τη συνέχεια:

1️. Το αισιόδοξο σενάριο: Το σεισμικό σμήνος συνεχίζει να εκδηλώνεται με όλο και μικρότερους σεισμούς, με σταδιακή εξασθένιση της έντασης. Σε αυτή την περίπτωση, το φαινόμενο θα μπορούσε να διαρκέσει για μήνες, όπως συνέβη στη Θήβα, χωρίς όμως να οδηγήσει σε μεγάλο σεισμό.

2. Το ανησυχητικό σενάριο: Το σμήνος θα μπορούσε να προκαλέσει τη διάρρηξη ενός μεγάλου ενεργού ρήγματος, οδηγώντας σε ισχυρότερο σεισμό. Αν συμβεί αυτό, τότε η τρέχουσα δραστηριότητα θα αναγνωριστεί εκ των υστέρων ως προσεισμική ακολουθία.

Οι επιστήμονες δεν αποκλείουν κανένα από τα δύο ενδεχόμενα, αλλά σημειώνουν ότι τα δεδομένα προς το παρόν δείχνουν τάσεις αποκλιμάκωσης.

Πώς συνδέεται το φαινόμενο με το ηφαιστειακό τόξο του Αιγαίου

Αν και η περιοχή ανήκει στο ενεργό ηφαιστειακό τόξο του Νοτίου Αιγαίου, η τρέχουσα σεισμική δραστηριότητα δεν φαίνεται να σχετίζεται άμεσα με ηφαιστειακή δραστηριότητα. Οι σεισμοί έχουν ενεργοποιήσει ένα σύστημα κανονικών ρηγμάτων στη θαλάσσια λεκάνη της Ανύδρου, κάτι που υποδηλώνει τεκτονική και όχι ηφαιστειακή αιτία.

Ωστόσο, οι ειδικοί σημειώνουν ότι τα σεισμικά σμήνη κοντά σε ηφαιστειακές ζώνες μπορεί να προκληθούν από διείσδυση ρευστών στον φλοιό της Γης, γεγονός που διευκολύνει τις ρηξιγενείς διεργασίες.

Εντατική παρακολούθηση και νέες σεισμολογικές μετρήσεις

Λόγω της έντονης δραστηριότητας, ειδικοί από το ΕΚΠΑ και το Ενιαίο Εθνικό Δίκτυο Σεισμογράφων προχωρούν στην πύκνωση του δικτύου των σεισμολογικών σταθμών στην περιοχή. Επιπλέον, δημιουργήθηκε ειδική σελίδα παρακολούθησης σε πραγματικό χρόνο, όπου οι πολίτες μπορούν να βλέπουν τα τελευταία δεδομένα.

Παράλληλα, επιστημονικές ομάδες θα μεταβούν στη Σαντορίνη και την Ίο για τη συλλογή πρόσθετων στοιχείων και την εγκατάσταση νέων σεισμογράφων, προκειμένου να έχουν ακριβέστερη εικόνα της δραστηριότητας.

Ιστορική αναδρομή: Από το 2024 μέχρι σήμερα

Η συγκεκριμένη σεισμική δραστηριότητα ξεκίνησε τον Ιούνιο του 2024 με μικροσεισμούς στην Καλδέρα της Σαντορίνης. Από τα μέσα Σεπτεμβρίου η ένταση αυξήθηκε, καταγράφοντας πάνω από 7.700 σεισμούς στην περιοχή Σαντορίνης-Κολούμπο μέχρι τις αρχές Φεβρουαρίου 2025.

Η κορύφωση του φαινομένου σημειώθηκε στις 3 και 4 Φεβρουαρίου, όταν καταγράφηκαν πάνω από 1.300 σεισμοί ημερησίως, με αρκετές δονήσεις άνω των 4,5 Ρίχτερ.

Τι να περιμένουμε τις επόμενες ημέρες

Οι ειδικοί παρακολουθούν το φαινόμενο σε πραγματικό χρόνο και εκτιμούν ότι αν συνεχιστεί η αποκλιμάκωση, δεν υπάρχει λόγος ανησυχίας. Ωστόσο, παραμένουν επιφυλακτικοί για την πιθανότητα μεγαλύτερης δόνησης, αν και τα μέχρι τώρα δεδομένα δεν δείχνουν άμεση απειλή.

Σε κάθε περίπτωση, συνιστάται στους πολίτες να ενημερώνονται από επίσημες πηγές και να ακολουθούν τις οδηγίες των αρχών για τη σεισμική προστασία.

• ηφαιστειακό τόξο
• Κυκλάδες
• Σαντορίνη
• σεισμοί