Σφοδρή πολιτική σύγκρουση για τη Βενεζουέλα: Πυρ ομαδόν από την αντιπολίτευση για τη στάση Μητσοτάκη – Η απάντηση του Μαξίμου

Μείζον πεδίο πολιτικής αντιπαράθεσης έχει ξεσπάσει στην Αθήνα με αφορμή τις καταιγιστικές εξελίξεις στη Λατινική Αμερική. Η στρατιωτική επέμβαση των ΗΠΑ στη Βενεζουέλα και η σύλληψη του Νικολάς Μαδούρο προκάλεσαν τριγμούς στο εσωτερικό πολιτικό σκηνικό, με την αντιπολίτευση να εξαπολύει ομαδικά πυρά κατά του Μεγάρου Μαξίμου, εστιάζοντας στην τοποθέτηση του πρωθυπουργού και τους κινδύνους που αυτή εγκυμονεί για τα ελληνικά εθνικά συμφέροντα.

Η τοποθέτηση Μητσοτάκη και η «νέα ελπίδα»

Το έναυσμα για την πολιτική σύγκρουση έδωσε η διαδικτυακή παρέμβαση του Κυριάκου Μητσοτάκη. Ο πρωθυπουργός, σχολιάζοντας τα γεγονότα, εστίασε στον χαρακτήρα του καθεστώτος της Βενεζουέλας, περιγράφοντας τον Μαδούρο ως επικεφαλής μιας «βάναυσης και καταπιεστικής δικτατορίας», η οποία προκάλεσε αδιανόητο πόνο στους πολίτες της χώρας. Για τον Έλληνα πρωθυπουργό, η πτώση του καθεστώτος σηματοδοτεί την ανατολή μιας «νέας ελπίδας».

Ωστόσο, το σημείο που προκάλεσε τις σφοδρότερες αντιδράσεις ήταν η αναφορά του σχετικά με το Διεθνές Δίκαιο. Ο κ. Μητσοτάκης σημείωσε πως «δεν είναι η στιγμή να σχολιαστεί η νομιμότητα των πρόσφατων ενεργειών», θέτοντας ως απόλυτη προτεραιότητα την ομαλή μετάβαση σε μια δημοκρατική διακυβέρνηση. Παράλληλα, διαβεβαίωσε ότι η Αθήνα κινείται σε συντονισμό με την ΕΕ και το Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ, έχοντας στραμμένη την προσοχή της στην ασφάλεια των Ελλήνων ομογενών.

ΠΑΣΟΚ: «Νόμος της ζούγκλας» και ο παραλληλισμός με την Κύπρο

Άμεση και σκληρή ήταν η απάντηση του ΠΑΣΟΚ-Κινήματος Αλλαγής, το οποίο μέσω του τομεάρχη Εξωτερικών, Δημήτρη Μάντζου, κατηγόρησε την κυβέρνηση για καθυστερημένη και αμήχανη αντίδραση. Η Χαριλάου Τρικούπη στηλίτευσε την επιλογή του πρωθυπουργού να αποφύγει την κρίση για τη νομιμότητα της επέμβασης, χρεώνοντάς του ότι ουσιαστικά αποδέχεται τον «νόμο της ζούγκλας» και εγκαταλείπει τις αρχές της διεθνούς νομιμότητας.

Ο κ. Μάντζος χαρακτήρισε τη στάση αυτή «ντροπιαστική», ειδικά για μια χώρα που είναι μη μόνιμο μέλος του Συμβουλίου Ασφαλείας. Έθεσε μάλιστα αμείλικτα ερωτήματα, συνδέοντας την υπόθεση με τα εθνικά μας θέματα: Αναρωτήθηκε αν η ίδια σιωπή θα ήταν ανεκτή στη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία ή, ακόμα χειρότερα, στην τουρκική εισβολή στην Κύπρο το 1974. Το ΠΑΣΟΚ ξεκαθάρισε ότι δεν νοείται πολιτική αρχών με δύο μέτρα και δύο σταθμά.

ΣΥΡΙΖΑ: «Βούτυρο στο ψωμί» της τουρκικής επιθετικότητας

Στο ίδιο μήκος κύματος κινήθηκε και ο ΣΥΡΙΖΑ, χαρακτηρίζοντας «αδιανόητη» τη δήλωση Μητσοτάκη. Η Κουμουνδούρου υπογράμμισε ότι το Διεθνές Δίκαιο είναι οικουμενικό και δεν μπορεί να εφαρμόζεται κατά το δοκούν. Κατηγόρησε όσους σπεύδουν να στηρίξουν τον Ντόναλντ Τραμπ για πολιτικό κυνισμό που καθίσταται επικίνδυνος.

Επίσης προειδοποίησε ότι η νομιμοποίηση του «δικαίου του ισχυρού» τροφοδοτεί ευθέως τον αναθεωρητισμό του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν απέναντι στην Ελλάδα και την Κύπρο, αποδυναμώνοντας τα ελληνικά διπλωματικά επιχειρήματα.

Παρέμβαση Τσίπρα: «Στόχος τα πετρέλαια»

Ιδιαίτερα αιχμηρός εμφανίστηκε ο πρώην πρωθυπουργός, Αλέξης Τσίπρας, κάνοντας λόγο για ωμή παραβίαση της νομιμότητας που ανοίγει τον «ασκό του Αιόλου». Απέρριψε το αφήγημα περί αποκατάστασης της δημοκρατίας, εκτιμώντας ότι πραγματικός στόχος των ΗΠΑ είναι ο έλεγχος των πετρελαϊκών κοιτασμάτων.

Ο κ. Τσίπρας εξαπέλυσε βέλη κατά της κυβέρνησης, κατηγορώντας την ότι συμπεριφέρεται ως «πρόθυμος σύμμαχος» που εγκαταλείπει την πολυδιάστατη εξωτερική πολιτική. Κλείνοντας, έθεσε το ρητορικό ερώτημα: τι θα σήμαινε για την πατρίδα μας αν, σε μια μελλοντική επιβουλή κατά της Ελλάδας, η διεθνής κοινότητα απαντούσε με τη φράση του κ. Μητσοτάκη, ότι «δεν είναι η στιγμή να σχολιάσουμε τη νομιμότητα».

Η αντεπίθεση της κυβέρνησης δια στόματος Μαρινάκη

Την απάντηση στην ομαδική κριτική ανέλαβε ο κυβερνητικός εκπρόσωπος, Παύλος Μαρινάκης, περνώντας στην αντεπίθεση. Χαρακτήρισε την αντίδραση του ΣΥΡΙΖΑ «αναμενόμενη», αποδίδοντάς την στις διαχρονικές σχέσεις του κόμματος με το καθεστώς Μαδούρο.

Στρέφοντας τα βέλη του στο ΠΑΣΟΚ, ο κ. Μαρινάκης σχολίασε ότι εγείρονται σοβαρά ερωτήματα από την ανακοίνωσή του, καθώς δεν βρέθηκε ούτε μία λέξη για τον δικτατορικό χαρακτήρα του καθεστώτος, σε αντίθεση με τη στάση όλων των Ευρωπαίων ηγετών. Κατέληξε κατηγορώντας την αντιπολίτευση για «ρηχότητα» και «ιδεοληψίες» που δεν συνάδουν με την υπευθυνότητα των περιστάσεων.

ΠΑΣΟΚ κατά Μαρινάκη: «Πρακτικές Γκέμπελς και επικίνδυνα παιχνίδια με το Διεθνές Δίκαιο»

Σε ευθεία σύγκρουση με το Μέγαρο Μαξίμου προχωρά το ΠΑΣΟΚ-Κίνημα Αλλαγής, απαντώντας σε υψηλούς τόνους στον κυβερνητικό εκπρόσωπο και κλιμακώνοντας την κριτική του για τη στάση του πρωθυπουργού στο ζήτημα της Βενεζουέλας. Η αξιωματική αντιπολίτευση, μέσω νέας ανακοίνωσης του Γραφείου Τύπου, κατηγορεί τον Παύλο Μαρινάκη για προπαγανδιστικές τακτικές που παραπέμπουν σε άλλες εποχές («γκεμπελισμό»), προκειμένου να συγκαλυφθεί το σοβαρό, όπως το χαρακτηρίζει, ολίσθημα του Κυριάκου Μητσοτάκη να υποβαθμίσει τη σημασία του διεθνούς δικαίου.

Απαντώντας στις αιτιάσεις της κυβέρνησης ότι το ΠΑΣΟΚ απέφυγε να καταδικάσει τη φύση της διακυβέρνησης Μαδούρο, η Χαριλάου Τρικούπη περνά στην αντεπίθεση. Επισημαίνει πως ο κ. Μαρινάκης προσποιείται ότι δεν διάβασε την αρχική τοποθέτηση του κόμματος, στην οποία γινόταν ρητή αναφορά σε «ανελεύθερο και απολυταρχικό καθεστώς».

Παράλληλα, το ΠΑΣΟΚ υπενθυμίζει την πάγια και ξεκάθαρη στάση της ευρωπαϊκής σοσιαλδημοκρατίας. Τονίζει ότι τόσο η Σοσιαλιστική Διεθνής όσο και το Ευρωπαϊκό Σοσιαλιστικό Κόμμα κράτησαν σκληρή στάση, αρνούμενοι να αναγνωρίσουν το εκλογικό αποτέλεσμα του Ιουλίου του 2024, ενώ στήριξαν την επιβολή κυρώσεων. Ωστόσο, το Κίνημα ξεκαθαρίζει πως η αναγκαία πολιτική αλλαγή στο Καράκας δεν μπορεί να επιβληθεί ερήμην του λαού της Βενεζουέλας, ο οποίος παραμένει ο μόνος αρμόδιος να αποφασίσει για το μέλλον του ως κυρίαρχο έθνος.

Τα αμείλικτα ερωτήματα για τα εθνικά θέματα

Ο πυρήνας της κριτικής του ΠΑΣΟΚ, ωστόσο, εστιάζει στον κίνδυνο που εγκυμονεί η κυβερνητική ρητορική για τα ελληνικά εθνικά συμφέροντα. Η ανακοίνωση θέτει μια σειρά από πιεστικά ερωτήματα προς τον πρωθυπουργό και τον εκπρόσωπό του, συνδέοντας άμεσα την ανοχή στην παραβίαση της νομιμότητας στη Λατινική Αμερική με τις τουρκικές απειλές:

• Πώς είναι δυνατόν ο ηγέτης μιας χώρας που αντιμετωπίζει διαρκώς το casus belli και τον αναθεωρητισμό της γείτονος, και η οποία έχει βιώσει την τραγωδία της εισβολής στην Κύπρο, να διστάζει να υπερασπιστεί τον Καταστατικό Χάρτη του ΟΗΕ;

• Υπάρχει επιλεκτική ευαισθησία στην τήρηση των διεθνών κανόνων, ανάλογα με τη συγκυρία;

• Εάν η Ελλάδα αποδεχθεί σήμερα ότι το διεθνές δίκαιο μπορεί να παρακάμπτεται, με ποια αξιοπιστία θα ζητήσει την εφαρμογή του αύριο για το Αιγαίο και την Κύπρο;

«Διορθώστε το λάθος»

Η Χαριλάου Τρικούπη υπογραμμίζει ότι η διεθνής νομιμότητα δεν αποτελεί «σημαία ευκαιρίας». Σχολιάζοντας την επίμαχη φράση του πρωθυπουργού ότι «δεν είναι η ώρα να συζητηθεί η νομιμότητα», το ΠΑΣΟΚ προειδοποιεί ότι αυτή η λογική συνιστά έμπρακτη αποδοχή του δόγματος ότι η ισχύς υπερέχει του δικαίου.

Επισημαίνει δε, ότι αυτό ακριβώς είναι το επιχείρημα που χρησιμοποιεί η Τουρκία επί δεκαετίες εναντίον του Ελληνισμού. Καταλήγοντας, καλεί τον Κυριάκο Μητσοτάκη να αντιληφθεί ότι η προάσπιση της χώρας είναι άρρηκτα συνδεδεμένη με τον σεβασμό στους κανόνες και του ζητά να προχωρήσει άμεσα σε διόρθωση της στάσης του για το καλό του έθνους.

Κυβερνητικές πηγές: «Εθνικά επικίνδυνη» η στάση της αντιπολίτευσης

Απαντήσεις στην οξύτατη κριτική που δέχεται τα τελευταία 24ωρα από τα κόμματα της αντιπολίτευσης δίνουν κύκλοι της κυβέρνησης, υπεραμυνόμενοι των χειρισμών του Μεγάρου Μαξίμου και του Υπουργείου Εξωτερικών στο ζήτημα της Βενεζουέλας. Κυβερνητικές πηγές τονίζουν πως από την πρώτη στιγμή που ξέσπασε η κρίση, η ελληνική πλευρά επέδειξε τη δέουσα σοβαρότητα και υπευθυνότητα, κινούμενη σε πλήρη συντονισμό με τη διεθνή κοινότητα.

Όπως επισημαίνεται, το διπλωματικό παρασκήνιο είναι έντονο, με το Υπουργείο Εξωτερικών να βρίσκεται σε «ανοιχτή γραμμή» και διαρκή επικοινωνία τόσο με τους εταίρους στην Ευρωπαϊκή Ένωση όσο και με τα μέλη του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ. Παράλληλα, υπάρχει συνεχής ενημέρωση από τις ελληνικές διπλωματικές αρχές που βρίσκονται επί του πεδίου.

Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στην ασφάλεια των Ελλήνων πολιτών που διαβιούν στη χώρα της Λατινικής Αμερικής. Σύμφωνα με τις ίδιες πηγές, η Μονάδα Διαχείρισης Κρίσεων του Υπουργείου Εξωτερικών έχει ήδη προχωρήσει στην απαραίτητη προετοιμασία, ώστε να ενεργοποιηθεί άμεσα σε περίπτωση που απαιτηθεί η παροχή συνδρομής στους ομογενείς.

Αναφορικά με τη δήλωση του πρωθυπουργού που προκάλεσε τις αντιδράσεις, οι κυβερνητικοί κύκλοι διευκρινίζουν ότι ο Κυριάκος Μητσοτάκης κινήθηκε στο ίδιο μήκος κύματος με το σύνολο των Ευρωπαίων ηγετών. Η τοποθέτησή του είχε ως κεντρικό άξονα την ανάδειξη του αυταρχικού χαρακτήρα του καθεστώτος Μαδούρο, το οποίο έχει χαρακτηριστεί δικτατορικό.

Σχετικά με την αναφορά περί νομιμότητας, διευκρινίζεται ότι ο πρωθυπουργός δεν αγνόησε τα νομικά ζητήματα που ανακύπτουν από την επέμβαση. Αντιθέτως, ανέφερε ότι αυτά θα τεθούν υπό αξιολόγηση στον κατάλληλο χρόνο. Σε αυτή την εξαιρετικά περίπλοκη και επείγουσα συγκυρία, κρίθηκε ότι προέχει η διασφάλιση μιας ήπιας και ομαλής μετάβασης προς την αποκατάσταση της δημοκρατικής νομιμοποίησης, με γνώμονα το συμφέρον του λαού της Βενεζουέλας.

Σε αυστηρό τόνο, οι πηγές της κυβέρνησης σχολιάζουν την κριτική που ασκείται από την αντιπολίτευση, χαρακτηρίζοντάς την «επιπόλαιη» και «πρόχειρη». Ιδιαίτερη ενόχληση προκαλούν οι παραλληλισμοί που έγιναν με μείζονα εθνικά ζητήματα (όπως το Κυπριακό). Η κυβέρνηση κάνει λόγο για «εντελώς άσχετες αναλογίες» από ανθρώπους που αγνοούν τα πραγματικά δεδομένα, προειδοποιώντας μάλιστα ότι τέτοιες τοποθετήσεις καθίστανται «εθνικά επικίνδυνες».

Τέλος, γνωστοποιείται ότι η επίσημη και θεσμική θέση της Ελλάδας θα διατυπωθεί αύριο, κατά τη διάρκεια της έκτακτης συνεδρίασης του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ, όπου θα συζητηθεί διεξοδικά το ζήτημα.

• Αλέξης Τσίπρας
• Βενεζουέλα
• Κυριάκος Μητσοτάκης
• ΠΑΣΟK
• ΣΥ​ΡΙΖΑ