Σφοδρή σύγκρουση θερμών και πολικών αερίων μαζών πάνω από την Ελλάδα – Γιατί θεωρείται επικίνδυνο το φαινόμενο

Η κακοκαιρία που αναμένεται να χτυπήσει την χώρα μας θα φέρει έντονα καιρικά φαινόμενα που βάζουν σε επιφυλακή την ΕΜΥ. Η κακοκαιρία που βρίσκεται προ των πυλών συνδυάζει ισχυρές βροχές, καταιγίδες, πολύ δυνατούς ανέμους αλλά και πυκνές χιονοπτώσεις ακόμη και σε χαμηλά υψόμετρα. Το καιρικό σύστημα θα ξεκινήσει από τα νότια τμήματα της Ελλάδας, θα κινηθεί βόρεια και θα επηρεάσει σταδιακά το σύνολο της επικράτειας, με την κορύφωση των φαινομένων να αναμένεται το διήμερο Τετάρτη – Πέμπτη.

Το «κλειδί» της κακοκαιρίας: Σύγκρουση θερμών και πολικών αερίων μαζών

Η επικινδυνότητα του φαινομένου δεν έγκειται μόνο στην ένταση των φαινομένων, αλλά κυρίως στον μηχανισμό που τα γεννά. Πρόκειται για μια κλασική αλλά ιδιαίτερα ισχυρή περίπτωση σύγκρουσης θερμών και ψυχρών (πολικών) αερίων μαζών πάνω από τον ελλαδικό χώρο. Σύμφωνα με τα προγνωστικά μοντέλα, ένα βαρομετρικό χαμηλό που αναπτύσσεται μεταξύ βόρειας Ιταλίας και βόρειας Αφρικής μεταφέρει προς την Ελλάδα θερμές και ιδιαίτερα υγρές αέριες μάζες από τη Μεσόγειο. Την ίδια στιγμή, από τα βόρεια Βαλκάνια κατέρχονται πολικές, ξηρές και πολύ ψυχρές αέριες μάζες.

Η σύγκρουση αυτών των δύο εντελώς διαφορετικών αερίων μαζών πάνω από την ίδια γεωγραφική περιοχή δημιουργεί αυτό που στη διεθνή μετεωρολογία αποκαλείται έντονη βαροκλινική ζώνη (baroclinic zone), δηλαδή περιοχή όπου οι θερμοκρασιακές διαφορές είναι μεγάλες σε μικρές αποστάσεις.

Γιατί αυτό το φαινόμενο θεωρείται επικίνδυνο

Διεθνή μετεωρολογικά κέντρα (όπως το ECMWF και το Met Office) περιγράφουν τέτοιες καταστάσεις ως υψηλού κινδύνου, διότι:

1. Δημιουργούν ραγδαία ανάπτυξη καταιγίδων με μεγάλο ύψος νεφών
2. Ευνοούν έντονες και παρατεταμένες βροχοπτώσεις, αυξάνοντας τον κίνδυνο πλημμυρών
3. Ενισχύουν τους θυελλώδεις ανέμους, τόσο στην ξηρά όσο και στη θάλασσα
4. Προκαλούν απότομη πτώση της θερμοκρασίας, με αποτέλεσμα το χιόνι να κατεβαίνει γρήγορα σε χαμηλά υψόμετρα

Σε αρκετές ευρωπαϊκές αναλύσεις, τέτοιου τύπου κακοκαιρίες χαρακτηρίζονται ως “explosive cyclogenesis” (εκρηκτική ανάπτυξη χαμηλού), όταν το βαρομετρικό χαμηλό βαθαίνει πολύ γρήγορα μέσα σε λίγες ώρες.

Οι δύο φάσεις της κακοκαιρίας που βρίσκεται προ των πυλών

Σύμφωνα με τον Κλέαρχο Μαρουσάκη, το κύμα κακοκαιρίας εξελίσσεται σε δύο διακριτές φάσεις:

🔹 Πρώτη φάση: Βροχές, καταιγίδες και άνεμοι

1. Έντονα φαινόμενα κυρίως σε ανατολικές και βόρειες περιοχές
2. Υψηλός κίνδυνος πλημμυρικών φαινομένων
3. Ισχυροί έως θυελλώδεις άνεμοι

🔹 Δεύτερη φάση: Χιονοπτώσεις σε χαμηλά υψόμετρα

1. Ραγδαία πτώση της θερμοκρασίας
2. Πυκνά χιόνια, έστω και για λίγες ώρες
3. Επηρεάζονται περιοχές της κεντρικής και βόρειας ηπειρωτικής Ελλάδας, ακόμη και σε χαμηλά υψόμετρα

Αυξημένη επιφυλακή και επόμενη κακοκαιρία στον ορίζοντα

Οι μετεωρολόγοι επισημαίνουν ότι τέτοιες καταστάσεις απαιτούν αυξημένη ετοιμότητα, τόσο από τις αρχές όσο και από τους πολίτες, καθώς τα φαινόμενα μπορεί να εμφανιστούν αιφνίδια και με μεγάλη ένταση. Παράλληλα, τα προγνωστικά στοιχεία δείχνουν ότι η ατμοσφαιρική κυκλοφορία παραμένει ιδιαίτερα «νευρική», γεγονός που ενισχύει το ενδεχόμενο νέας κακοκαιρίας στις αρχές της επόμενης εβδομάδας, με παρόμοια χαρακτηριστικά.

• έντονα καιρικά φαινόμενα
• θερμές αέριες μάζες
• κακοκαιρία
• κύμα ψύχους