Σκάνδαλο διαφθοράς στην Ουκρανία: Μίζες και «ξέπλυμα» από στενό συνεργάτη του Ζελένσκι – Εγκατέλειψε τη χώρα

Ένα μείζον σκάνδαλο διαφθοράς που αγγίζει τον στενό κύκλο του προέδρου Βολοντίμιρ Ζελένσκι ερευνά η Ουκρανία, καθώς το Εθνικό Γραφείο Καταπολέμησης της Διαφθοράς (NABU) ανακοίνωσε στις 11 Νοεμβρίου την απαγγελία κατηγοριών εναντίον επτά ατόμων.

Κεντρικό πρόσωπο στην υπόθεση είναι ο Τιμούρ Μίντιτς (Timur Mindich), ένας από τους στενότερους συνεργάτες του Ουκρανού προέδρου και συνιδιοκτήτης της εταιρείας παραγωγής Kvartal 95, την οποία ίδρυσε ο ίδιος ο Ζελένσκι.

Κύκλωμα στην Energoatom: «Μίζες» 10-15% και ξέπλυμα 100 εκατ. δολαρίων

Σύμφωνα με την ανακοίνωση της NABU, η ομάδα «έστησε ένα μεγάλο σχέδιο διαφθοράς για τον έλεγχο βασικών κρατικών επιχειρήσεων», με επίκεντρο την Energoatom, την κρατική υπηρεσία πυρηνικής ενέργειας της Ουκρανίας.

Το κύκλωμα φέρεται να εισέπραττε μίζες από τους αναδόχους της Energoatom, ύψους 10-15% της αξίας κάθε σύμβασης. «Στην πραγματικότητα, η διοίκηση μιας στρατηγικής επιχείρησης με ετήσια έσοδα άνω των 4,7 δισ. δολαρίων, δεν ασκούνταν από αξιωματούχους, αλλά από αουτσάιντερ που δεν είχαν καμία επίσημη εξουσία», ανέφερε η NABU.

Η έρευνα, που διήρκεσε 15 μήνες και περιλάμβανε 1.000 ώρες τηλεφωνικών υποκλοπών και 70 εφόδους, αποκάλυψε ότι οι εμπλεκόμενοι φέρονται να ξέπλυναν περίπου 100 εκατομμύρια δολάρια, χρησιμοποιώντας ένα γραφείο στο Κίεβο που ανήκει στην οικογένεια του Αντρίι Ντέρκατς, ενός πρώην Ουκρανού βουλευτή που αυτομόλησε και υπηρετεί ως Ρώσος γερουσιαστής από το 2024.

Η έρευνα, η διαφυγή του Μίντιτς και ο ρόλος του «Καθηγητή»

Πηγές από τις αρχές που επικαλείται το Kyiv Independent, ανέφεραν ότι η NABU πραγματοποίησε έρευνες σε χώρους που συνδέονται με τον Μίντιτς στο Κίεβο στις 10 Νοεμβρίου. Ωστόσο, ο ίδιος φέρεται να ειδοποιήθηκε και είχε διαφύγει πριν από την έναρξη των ερευνών. Ο Μίντιτς παραμένει ασύλληπτος.

Στην ίδια υπόθεση κατηγορούνται άλλα έξι άτομα, εκ των οποίων τα πέντε έχουν συλληφθεί.

Οι έρευνες της NABU επεκτάθηκαν και στον νυν υπουργό Δικαιοσύνης, Χέρμαν Χαλούστσενκο (Herman Halushchenko), ο οποίος διετέλεσε υπουργός Ενέργειας από το 2021 έως το 2025.

Οι υποκλοπές της NABU αποκάλυψαν συνομιλίες με κωδικά ονόματα. Σύμφωνα με πηγές, ο “Karlson” είναι ο Μίντιτς (ο φερόμενος ως ηγέτης της εγκληματικής οργάνωσης) και ο “Professor” είναι ο Χαλούστσενκο.

«Χάσιμο χρημάτων» ενώ η Ρωσία βομβάρδιζε

Στις συνομιλίες εμφανίζονται επίσης τα ονόματα “Roket” (Ιχόρ Μιρόνιουκ, πρώην σύμβουλος του Χαλούστσενκο) και “Tenor” (Ντμίτρο Μπάσοφ, πρώην εισαγγελέας και πρώην στέλεχος της Energoatom). Αυτοί οι δύο φέρονται να “ανέλαβαν τον έλεγχο όλων των προμηθειών της εταιρείας”.

Σε ηχητικά ντοκουμέντα, ο “Roket” ακούγεται να αποκαλεί τις προστατευτικές δομές για τις ενεργειακές εγκαταστάσεις «χάσιμο χρημάτων». Την ίδια περίοδο, η Ρωσία είχε ήδη αρχίσει τις στοχευμένες επιθέσεις στις ενεργειακές υποδομές της Ουκρανίας. Οι δύο τους φέρονται να συζητούσαν ότι κέρδισαν πολύ λίγα χρήματα από προηγούμενο συμβόλαιο 71 εκατ. δολαρίων και αποφάσισαν να περιμένουν μια πιο κερδοφόρα συμφωνία, αφήνοντας τις υποδομές εκτεθειμένες.

Η συγκαλυμμένη αντίδραση Ζελένσκι

Ο πρόεδρος Ζελένσκι απάντησε στο σκάνδαλο με ένα συγκαλυμμένο σχόλιο στο βραδινό του διάγγελμα, επαινώντας τις προσπάθειες της NABU κατά της διαφθοράς.

«Οποιεσδήποτε αποτελεσματικές ενέργειες κατά της διαφθοράς είναι πολύ αναγκαίες. Η αναγκαιότητα της τιμωρίας είναι απαραίτητη», δήλωσε, χωρίς ωστόσο να κατονομάσει τον Μίντιτς ή οποιονδήποτε άλλον εμπλεκόμενο. «Όλοι όσοι δημιούργησαν σχήματα πρέπει να λάβουν μια σαφή διαδικαστική απάντηση. Πρέπει να υπάρξουν ετυμηγορίες», πρόσθεσε.

Η πρωθυπουργός Γιούλια Σβιριντένκο δήλωσε επίσης ότι η κυβέρνηση αναμένει τα αποτελέσματα και είναι έτοιμη να συνδράμει την NABU, τονίζοντας ότι «η καταπολέμηση της διαφθοράς είναι μία από τις βασικές προτεραιότητες».

Το ευρύτερο πλαίσιο: Η «σκιά» του Μίντιτς

Όπως αναφέρουν ουκρανικά μέσα, η έρευνα για τον Μίντιτς φέρεται να ήταν ένας από τους παράγοντες που οδήγησαν σε μια προσπάθεια των αρχών να περιορίσουν την ανεξαρτησία της NABU τον περασμένο Ιούλιο.

Πρόσφατα ρεπορτάζ ανέφεραν ότι ο πρώην επιχειρηματικός εταίρος του Ζελένσκι έχει αυξήσει σημαντικά την επιρροή του τα τελευταία χρόνια, με φερόμενη εμπλοκή στον τραπεζικό τομέα (μέσω της εθνικοποιημένης Sense Bank) αλλά και στον τομέα της ενέργειας, όπου τον Ιούνιο συνελήφθη συγγενής του για υπεξαίρεση 16 εκατομμυρίων δολαρίων από άλλη εταιρεία ηλεκτρικής ενέργειας.