SOS για τις μέλισσες: Πόλεμοι, φώτα και μικροπλαστικά απειλούν τον πιο γλυκό μας σύμμαχο

Νέα μελέτη του Πανεπιστημίου του Reading φέρνει στο φως 12 αναδυόμενες απειλές απέναντι στις μέλισσες οι οποίες μπορεί να οδηγήσουν σε αποδεκατισμό τον παγκόσμιο πληθυσμό των επικονιαστών μέσα στην επόμενη δεκαετία. Ανάμεσα σε αυτές; Οι πολεμικές συγκρούσεις, τα μικροπλαστικά, η ατμοσφαιρική ρύπανση, ακόμα και… τα φώτα του δρόμου.

Μέλισσες σε εμπόλεμες ζώνες – η απρόβλεπτη συνέπεια των συγκρούσεων

Σύμφωνα με την έκθεση, οι συνεχιζόμενοι πόλεμοι –όπως αυτός στην Ουκρανία– δεν έχουν μόνο ανθρώπινες απώλειες, αλλά επηρεάζουν σοβαρά και τη βιοποικιλότητα. Οι καλλιεργητικές πρακτικές αλλάζουν, η ποικιλία στις καλλιέργειες μειώνεται και οι μέλισσες χάνουν βασικές πηγές τροφής. Αυτό σημαίνει λιγότερη γύρη, λιγότερο νέκταρ και τελικά λιγότερη επιβίωση.

Πλαστικό στο μέλι –όταν οι κυψέλες γεμίζουν μικροπλαστικά

Η παρουσία μικροπλαστικών στις κυψέλες καταγράφηκε σε περισσότερες από 300 αποικίες σε ολόκληρη την Ευρώπη. Οι μέλισσες συλλέγουν υλικά από το περιβάλλον τους –και όταν αυτό είναι μολυσμένο, η τοξικότητα φτάνει μέχρι και το μέλι που καταναλώνουμε. Από πλαστικό PET έως συνθετικές ίνες, τα ίχνη του σύγχρονου ανθρώπου φτάνουν στις πιο αγνές γωνιές της φύσης.

Όταν το φως σκοτώνει: Ο αντίκτυπος του τεχνητού φωτισμού

Ίσως δεν το είχες φανταστεί, αλλά τα φώτα του δρόμου μειώνουν έως και 62% τις επισκέψεις των νυχτερινών επικονιαστών στα φυτά. Αυτό σημαίνει λιγότερη γονιμοποίηση λουλουδιών και φρούτων, με αλυσιδωτές επιπτώσεις στην αγροτική παραγωγή και τη βιοποικιλότητα.

Φυτοφάρμακα και αντιβιοτικά: Το κοκτέιλ κινδύνου

Παρά τις ρυθμίσεις που περιορίζουν ορισμένα φυτοφάρμακα, ο συνδυασμός διαφορετικών χημικών ουσιών (τα λεγόμενα «κοκτέιλ») παραμένει εξαιρετικά επικίνδυνος. Τα αντιβιοτικά, επίσης, περνούν στις κυψέλες μέσω της αγροτικής χρήσης και επηρεάζουν αρνητικά τη συμπεριφορά των μελισσών –λιγότερη αναζήτηση τροφής, λιγότερες επισκέψεις στα άνθη.

Γιατί η σωτηρία των μελισσών είναι δική μας υπόθεση

Όπως τονίζει ο καθηγητής Simon Potts, επικεφαλής της μελέτης: «Η προστασία των μελισσών δεν είναι απλώς θέμα διατήρησης. Είναι ζήτημα διατροφής, περιβάλλοντος και οικονομικής ασφάλειας».

Οι επιστήμονες καλούν σε μια σειρά άμεσων μέτρων:

Περιορισμός της ρύπανσης από χημικά και φάρμακα
Ενίσχυση των νόμων για καθαρό αέρα και καθαρό νερό
Δημιουργία λουλουδοπλούσιων ενδιαιτημάτων μέσα σε ηλιακά πάρκα
Προώθηση καλλιεργειών με πλούσια γύρη και νέκταρ
Μετατροπή δημόσιων χώρων σε «ασφαλή σημεία» για επικονιαστές

Η συν-συγγραφέας της έκθεσης, Δρ Deepa Senapathi, υπογραμμίζει τη σημασία της συλλογικής δράσης: «Οι κήποι, τα αγροκτήματα, οι αυλές, οι πόλεις μας… μπορούν να μετατραπούν σε παραδείσους για τις μέλισσες. Αρκεί να θελήσουμε».

Τι μπορούμε να κάνουμε εμείς;

-Φύτεψε μελισσο-φιλικά φυτά στον κήπο ή στο μπαλκόνι
-Απόφυγε τα χημικά φυτοφάρμακα και προτίμησε φυσικές λύσεις
-Δημιούργησε σημεία φωλιάσματος για άγριες μέλισσες
-Αγόραζε τοπικό, βιολογικό μέλι και στήριζε τους μελισσοκόμους
-Ενημερώσου και πίεσε για περιβαλλοντικές πολιτικές

Μέλισσες: Μικρές αλλά ανεκτίμητες

Η λέξη «μέλισσες» ίσως σου φέρνει στο μυαλό καλοκαίρι, μέλι και λουλούδια. Όμως στην πραγματικότητα, είναι κάτι πολύ περισσότερο: είναι ο κρίκος που κρατά δεμένη ολόκληρη την τροφική μας αλυσίδα. Και σήμερα, αυτός ο κρίκος κινδυνεύει να σπάσει. Αν χαθούν οι μέλισσες, χάνουμε μαζί και ένα κομμάτι από το μέλλον μας.

Πηγή: theguardian

• απειλή
• μέλισσες