Σούπερ μάρκετ: Γιατί έβαλαν στα ράφια τους έτοιμα γεύματα

Η διαχωριστική γραμμή μεταξύ λιανικής και εστίασης όλα δείχνουν ότι στενεύει μιας και πλέον έτοιμο φαγητό δεν διατίθεται μόνο σε εστιατόρια ή ταχυφαγεία, αλλά και στα σούπερ μάρκετ. Πώς όμως τα έτοιμα γεύματα μπήκαν σε περίοπτη θέση στα σούπερ μάρκετ; Ποιος φαίνεται να κερδίζει από αυτή την κίνηση;

Κάποτε το σούπερ μάρκετ παρείχε πληθώρα αγαθών αλλά σίγουρα όχι μαγειρεμένο φαγητό. Πήγαινες, έπαιρνες ό,τι χρειαζόσουν και όσον αφοράς τα τρόφιμα η παρασκευή γινόταν στο σπίτι. Πλέον στα ράφια των σούπερ μάρκετ βρίσκουμε μία ποικιλία αγαθών – αισθητά διαφοροποιημένη με εκείνη του παρελθόντος- ανάμεσά τους snacks, σάντουιτς, σαλάτες και έτοιμα γεύματα. Το φαινόμενο αυτό υπάρχει παγκοσμίως.

Σύμφωνα με πρόσφατη έρευνα της Circana, 4 στα 10 ευρώ (ποσοστό 37%) των χρημάτων που ξόδεψαν πέρυσι οι Ευρωπαίοι καταναλωτές για την αγορά τροφίμων-ποτών δαπανήθηκαν για την αγορά προϊόντων άμεσης κατανάλωσης στα κανάλια λιανικής αλλά και στην εστίαση.

Προϊόντα άμεσης κατανάλωσης είναι έτοιμα γεύματα, σνακ, σαλάτες, σάντουιτς, ζεστά φαγητά, κ.λπ. Δηλαδή 328 δις. ευρώ, από το σύνολο των 888 δις. ευρώ, δαπανήθηκε σε προϊόντα ευκολίας. Ποσό που επιβεβαιώνει ότι η τάση για ευκολία δεν είναι απλώς μια πρόσκαιρη συνήθεια αλλά εξελίσσεται σε συνειδητή επιλογή τρόπου ζωής. Μάλιστα, σύμφωνα με την έρευνα της Circana τα έτοιμα προς κατανάλωση γεύματα που αγοράζονται από τα καταστήματα λιανικής -στο παρελθόν θεωρούσαμε ότι δεν ήταν τόσο ποιοτικά και συνήθως δεν επιλέγαμε να τα αγοράσουμε από ένα σούπερ μάρκετ– έχουν πλέον αναδειχθεί σε σημαντικούς ανταγωνιστές των εστιατορίων και των αλυσίδων ταχυφαγείων.

Όπως εξηγεί ο Edurne Uranga, αντιπρόεδρος του Foodservice Europe της Circana: «Οι καταναλωτές δεν δεσμεύονται πλέον από τις παραδοσιακές κατηγορίες. Παίρνουν αποφάσεις με βάση την ευκολία, την αξία και την εμπειρία, είτε αυτό γίνεται από ένα εστιατόριο γρήγορης

Και αυτό είναι μία νέα πραγματικότητα που επιβεβαιώνεται τόσο από την ποικιλία έτοιμων γευμάτων που διατίθενται στα σούπερ μάρκετ, όσο και από την επιχειρηματική επένδυση σε αυτό τον τομέα. Για παράδειγμα, ο Σκλαβενίτης στη Μαγούλα φτιάχνει νέα μονάδα ετοίμων γευμάτων προκειμένου να αυξήσει την ημερήσια παραγωγή. Για να αντιληφθούμε το μέγεθος της εγχώριας αγοράς αρκεί να αναφέρουμε ότι μόνο για έτοιμες σαλάτες το δεκάμηνο Ιανουαρίου – Οκτωβρίου ξοδέψαμε στην Ελλάδα περισσότερα από 94,6 εκατ. ευρώ (το αντίστοιχο διάστημα πέρυσι είχαμε δαπανήσει 89,7 εκατ. ευρώ) και ολόκληρη την περσινή χρονιά 110,9 εκατ. ευρώ.

Για γλυκά ψυγείου η δαπάνη στο δεκάμηνο ήταν 70,3 εκατ. ευρώ (το αντίστοιχο διάστημα του 2023 ήταν «μόλις» στα 51,4 εκατ. ευρώ). Το ποσό αυτό υπερβαίνει κατά πολύ τις αντίστοιχες δαπάνες ολόκληρου του 2022. Τότε για γλυκά ψυγείου είχαμε διαθέσει 52,2 εκατ. ευρώ.

Εξίσου εντυπωσιακή είναι η αύξηση που καταγράφεται στην κατανάλωση έτοιμων γευμάτων. Από 61,7 εκατ. ευρώ το 2022 και 70,1 εκατ. ευρώ πέρυσι, στο δεκάμηνο Ιανουαρίου – Οκτωβρίου πληρώσαμε για έτοιμα γεύματα που αγοράσαμε από τα σούπερ μάρκετ 63,7 εκατ. ευρώ (το αντίστοιχο διάστημα του 2023 είχαμε ξοδέψει 57,9 εκατ. ευρώ). Την ίδια περίοδο αγοράσαμε κατεψυγμένη πίτσα αξίας 29,5 εκατ. ευρώ από 25,7 εκατ. ευρώ πέρυσι και 18,3 εκατ. ευρώ (από 17,5 εκατ. ευρώ) δώσαμε για να αγοράσουμε κατεψυγμένα έτοιμα γεύματα και 6,2 εκατ. ευρώ (από 5,1 εκατ. ευρώ) για έτοιμα προς κατανάλωση ποτά. Και σε αυτές τις αγορές δεν έχουμε βάλει πόσα έτοιμα ψημένα κοτόπουλα καταναλώνουμε ημερησίως από το σούπερ μάρκετ. Σύμφωνα με παράγοντες της αγοράς η ημερήσια κατανάλωση για το συγκεκριμένο πιάτο υπερβαίνει τα 40.000 τεμάχια μόνο από τα σούπερ μάρκετ.

Καθώς τα όρια θολώνουν, ο ανταγωνισμός για τις καταναλωτικές δαπάνες έχει ενταθεί. Ο Uranga σημειώνει: «Τα εστιατόρια γρήγορης εξυπηρέτησης, όπως τα McDonald’s, Burger King, Subway και O’Tacos, βρίσκονται σε σκληρό ανταγωνισμό, όχι μόνο μεταξύ τους, αλλά και με μεγάλα ευρωπαϊκά σούπερ μάρκετ όπως η Tesco, η Mercadona και η Edeka. Αυτοί οι γίγαντες των σούπερ μάρκετ γίνονται αντίπαλοι, προσφέροντας βολικές επιλογές γεύματος που αμφισβητούν το παραδοσιακό φαγητό γρήγορης εξυπηρέτησης. Πρόκειται για μια μάχη για τον ουρανίσκο του καταναλωτή, όπου και οι δύο ανταγωνίζονται για να κερδίσουν την προσοχή των πελατών που αναζητούν ευκολία, ποικιλία και αξία».

Σε αυτό το περιβάλλον οι λιανοπωλητές εργάζονται για να κερδίσουν ακόμη περισσότερους καταναλωτές, ενώ τα εστιατόρια στοχεύουν στην κατανάλωση στο σπίτι, μια αγορά που παραδοσιακά κυριαρχείται από το λιανικό εμπόριο. Για να το πετύχουν αυτό, επεκτείνουν τις προσφορές τους με επιλογές όπως takeaway, drive-thru και παράδοσης φαγητού. Αυτές οι επιλογές εκτός καταστήματος – takeaway, drive-thru και delivery – αντιπροσωπεύουν σήμερα το 43% των συνολικών δαπανών στον τομέα της εστίασης. Δηλαδή πρόκειται για μια αύξηση 6 ποσοστιαίων μονάδων σε σύγκριση με τα επίπεδα πριν από τον COVID.

Την ίδια ώρα ωστόσο, οι τιμές των έτοιμων γευμάτων στα σούπερ μάρκετ είναι χαμηλότερες σε σύγκριση με των εστιατορίων και των ταχυφαγείων, δημιουργώντας έντονο ανταγωνισμό στον χώρο της εστίασης ο οποίος ωστόσο ακόμη δεν έχει οδηγήσει σε μείωση τιμών -υπάρχουν και άλλοι παράγοντες που συγκρατούν το κόστος της τροφής ψηλά- ώστε να αγγίξει την τσέπη των καταναλωτών.

• έτοιμα γεύματα
• λιανικό εμπόριο
• σούπερ μάρκετ