«Σπιτάκια» ανακύκλωσης με κόστος-χρυσάφι: Στο μικροσκόπιο της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας στημένος διαγωνισμός

Το Υπουργείο Εθνικής Οικονομίας ζητά την επιστροφή 45 εκατ. ευρώ από τις Περιφέρειες Αττικής, Πελοποννήσου και Κρήτης, λόγω υπερκοστολογημένων προμηθειών στα λεγόμενα «σπιτάκια ανακύκλωσης» που έχουν τοποθετηθεί τα τελευταία χρόνια σε δημόσιους χώρους, όπως πλατείες.

Η προμήθεια των πολυκέντρων ανακύκλωσης ξεκίνησε το 2020 με πρωτοβουλία της Περιφέρειας Αττικής, η οποία δαπάνησε περίπου 48 εκατ. ευρώ για την εγκατάσταση 130 μονάδων. Στη συνέχεια, αντίστοιχα έργα υλοποιήθηκαν και από τις Περιφέρειες Πελοποννήσου (58 μονάδες με 17,4 εκατ. ευρώ) και Κρήτης (60 μονάδες με 18 εκατ. ευρώ), ανεβάζοντας το συνολικό κόστος στα 83 εκατ. ευρώ. Το έργο χρηματοδοτήθηκε από ευρωπαϊκά κονδύλια.

Το 2023, κατόπιν αιτήματος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, η Επιτροπή Δημοσιονομικού Ελέγχου (ΕΔΕΛ) διενήργησε έλεγχο της σύμβασης, με το αρχικό πόρισμα να εκδίδεται στα τέλη του ίδιου έτους και έναν συμπληρωματικό έλεγχο να ολοκληρώνεται το καλοκαίρι του 2025. Παράλληλα, αναμένεται και έκθεση από ανεξάρτητους ορκωτούς λογιστές, έπειτα από σχετικό αίτημα του νυν Περιφερειάρχη Αττικής, Νίκου Χαρδαλιά, για διαχειριστικό έλεγχο της περιόδου Πατούλη.

Κύρια ευρήματα των ελέγχων:

• Οι δύο εταιρείες που συμμετείχαν στον διαγωνισμό ουσιαστικά ήταν η ίδια, καθώς η ελληνική αντιπροσωπεία λειτουργούσε για λογαριασμό της αμερικανικής.

• Οι τεχνικές προδιαγραφές του διαγωνισμού ήταν “φωτογραφικές”, σχεδιασμένες έτσι ώστε να αποκλείουν τον ανταγωνισμό και να ευνοούν τον συγκεκριμένο προμηθευτή.

• Δεν προηγήθηκε έρευνα αγοράς, με αποτέλεσμα το κόστος να φτάσει τα 300.000 ευρώ ανά μονάδα, όταν παρόμοιες μονάδες διατίθενται στην αγορά περίπου προς 90.000 ευρώ.

• Υπήρξε αναντιστοιχία ανάμεσα στον σκοπό του έργου (ανακύκλωση συσκευασιών) και τη φύση των σπιτιών που αγοράστηκαν (για ανακύκλωση υλικών, όπως γυαλί και χαρτί).

Το πόρισμα του διαχειριστικού ελέγχου έχει διαβιβαστεί ήδη στον Οικονομικό Εισαγγελέα. Η ΕΔΕΛ εισηγείται δημοσιονομική διόρθωση 50%, και το Υπουργείο Οικονομίας έχει ζητήσει την επιστροφή των κονδυλίων στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή.

Προεκτάσεις και ενδεχόμενη πολιτική εμπλοκή

Η υπόθεση εξετάζεται πλέον από την Ευρωπαϊκή Εισαγγελία, και πληροφορίες – αν και ανεπιβεβαίωτες προς το παρόν – αναφέρουν ότι ενδέχεται να υπάρξει εμπλοκή και πολιτικών προσώπων, ανάμεσά τους πρώην υπουργοί. Αν αυτό επιβεβαιωθεί, το θέμα πιθανόν να φτάσει στη Βουλή, όπως συνέβη πρόσφατα με την υπόθεση του ΟΠΕΚΕΠΕ.

• Ευρωπαϊκή Εισαγγελία
• Σπιτάκια Ανακύκλωσης