Στα πρόθυρα γενικευμένης σύρραξης: Ώρες αγωνίας και αντιδράσεις μετά το χτύπημα των ΗΠΑ στα πυρηνικά του Ιράν – Εσπευσμένα στη Μόσχα ο Ιρανός ΥΠΕΞ για συνάντηση με Πούτιν

Σε μία από τις πιο δραματικές νύχτες της σύγχρονης γεωπολιτικής ιστορίας, τα ξημερώματα της Κυριακής 22 Ιουνίου, οι Ηνωμένες Πολιτείες πραγματοποίησαν αεροπορικά πλήγματα εναντίον τριών ιρανικών πυρηνικών εγκαταστάσεων. Οι ενέργειες αυτές σηματοδοτούν μια ανοιχτή στρατιωτική εμπλοκή των ΗΠΑ στον πόλεμο Ισραήλ–Ιράν, μετατρέποντας την ήδη τεταμένη κατάσταση σε ένα διπλωματικό θρίλερ με παγκόσμιες διαστάσεις.

Ακολούθησε εκτενές διάγγελμα του Ντόναλντ Τραμπ, οξύτατη αντίδραση της Τεχεράνης που δήλωσε πως «η διπλωματία έχει πεθάνει», ενώ πυραυλικά αντίποινα στο Ισραήλ προκάλεσαν τουλάχιστον 86 τραυματισμούς στο Τελ Αβίβ. Ο κόσμος παρακολουθεί με κομμένη την ανάσα.

Στοχευμένα Πλήγματα των ΗΠΑ σε Πυρηνικές Υποδομές

Λίγο μετά τις 02:30 τα ξημερώματα ώρα Τεχεράνης, οι Ηνωμένες Πολιτείες εξαπέλυσαν στρατιωτική επιχείρηση μεγάλης κλίμακας, στοχεύοντας τα εργοστάσια Fordow, Natanz και Isfahan. Πρόκειται για τις βασικές εγκαταστάσεις εμπλουτισμού ουρανίου του Ιράν.

Η επίθεση πραγματοποιήθηκε με χρήση stealth βομβαρδιστικών B-2 και καθοδηγούμενων βομβών βαρέως διαμετρήματος (τύπου GBU-57 MOP), σε μία επιχείρηση που χαρακτηρίστηκε από το Πεντάγωνο «χειρουργικής ακρίβειας».

Sky News: Τα δύο σενάρια μετά τον βομβαρδισμό των πυρηνικών εργοστασίων στο Ιράν – Κατα πόσο οι ΗΠΑ πέτυχαν το στόχο τους;

Το Διάγγελμα Τραμπ: “Το φορντό εξαφανίστηκε”

Μερικές ώρες μετά την επιχείρηση, ο πρώην πρόεδρος των ΗΠΑ και υποψήφιος για τις εκλογές του Νοεμβρίου, Ντόναλντ Τραμπ, απηύθυνε τηλεοπτικό διάγγελμα, δηλώνοντας ότι:

«Οι πυρηνικές εγκαταστάσεις του Ιράν αποτελούσαν απειλή για την παγκόσμια ασφάλεια. Τώρα, το Fordow δεν υπάρχει πια».

Ο Τραμπ τόνισε ότι οι ΗΠΑ “δεν επιθυμούν πόλεμο” αλλά “δεν θα επιτρέψουν την πυρηνική εξάπλωση”. Παράλληλα ευχαρίστησε το Ισραήλ για την “στενή συνεργασία”.

Η Οργισμένη Αντίδραση του Ιράν: “Η Διπλωματία Πέθανε”

Το Ιράν αντέδρασε ακαριαία. Ο υφυπουργός Εξωτερικών Αμπάς Αραγτσί με επίσημη δήλωση κατηγόρησε τις ΗΠΑ ότι: «Έκλεισαν οριστικά τον δρόμο της διπλωματίας. Από εδώ και στο εξής, μιλά η αντίσταση».

Ο Αραγτσί ανακοίνωσε επίσης την άμεση μετάβασή του στη Μόσχα, εντείνοντας τις εικασίες για μια στρατηγική προσέγγιση Τεχεράνης–Κρεμλίνου. Το ιρανικό κοινοβούλιο συνεδρίασε εκτάκτως, και οι Φρουροί της Επανάστασης τέθηκαν σε πλήρη ετοιμότητα.

Νέο μήνυμα Αραγτσί: Για το τι θα ακολουθήσει θα έχουν την ευθύνη οι ΗΠΑ – Έκλεισε την πόρτα στην διπλωματία – Μεταβαίνει εκτάκτως στην Μόσχα

Πυραυλικό Χτύπημα στο Τελ Αβίβ: 86 Τραυματίες

Λίγες ώρες αργότερα, το Ιράν προχώρησε σε πυραυλική απάντηση. Σύμφωνα με τις ισραηλινές αρχές, 40 πύραυλοι εκτοξεύθηκαν κατά του Τελ Αβίβ, προκαλώντας εκτεταμένες ζημιές και τραυματισμούς σε τουλάχιστον 86 πολίτες. Κάποιοι από τους τραυματίες νοσηλεύονται σε κρίσιμη κατάσταση.

Η αντιαεροπορική άμυνα του Ισραήλ (Iron Dome) κατέγραψε επιτυχίες, αλλά ορισμένοι πύραυλοι κατάφεραν να διαπεράσουν το σύστημα, πλήττοντας κατοικημένες περιοχές. Ο Πρωθυπουργός Νετανιάχου δήλωσε: «Η απάντησή μας θα είναι καθοριστική και θα συνταράξει όσους επιτίθενται στους πολίτες μας».

Η Διεθνής Κοινότητα σε Συναγερμό – Αναλυτικά οι αντιδράσεις 

Έντονη ανησυχία και σφοδρές αντιδράσεις προκαλεί διεθνώς η πρόσφατη αμερικανική στρατιωτική επίθεση σε ιρανικές πυρηνικές εγκαταστάσεις, η οποία σύμφωνα με την Ουάσινγκτον πραγματοποιήθηκε κατόπιν αιτήματος του Ισραήλ. Οι επιθέσεις είχαν στόχο κρίσιμες εγκαταστάσεις, όπως αυτές στο Φορντό, τη Νατάνζ και την Ισφαχάν, με τη διεθνή κοινότητα να κρούει τον κώδωνα του κινδύνου για περαιτέρω αποσταθεροποίηση της περιοχής της Μέσης Ανατολής.

Η αλυσίδα γεγονότων πυροδότησε παγκόσμια διπλωματική κινητοποίηση: ΟΗΕ: Ο Γενικός Γραμματέας Αντόνιο Γκουτέρες εξέφρασε «βαθιά ανησυχία» για τον κίνδυνο γενικευμένης σύρραξης.

• Ρωσία: Καταδίκασε τις επιθέσεις ως «ανεπίτρεπτη παραβίαση διεθνούς δικαίου» και δήλωσε πρόθυμη να μεσολαβήσει.

• Γαλλία – Ηνωμένο Βασίλειο – Γερμανία: Κάλεσαν σε άμεση αποκλιμάκωση και επανέναρξη διαλόγου.

• Κίνα: Κάλεσε τις εμπλεκόμενες πλευρές να επιδείξουν «στρατηγική αυτοσυγκράτηση».

Πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Αντόνιο Κόστα δηλώνει «βαθιά ανήσυχος» για τις εξελίξεις στη Μέση Ανατολή

«Βαθιά ανήσυχος από τα νέα που φτάνουν από τη Μέση Ανατολή», δηλώνει ο Αντόνιο Κόστα, πρόεδρος του του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, στο μήνυμά του στο «Χ» για τις εξελίξεις στη Μέση Ανατολή. «Καλώ όλα τα μέρη να επιδείξουν αυτοσυγκράτηση και σεβασμό στο διεθνές δίκαιο και την πυρηνική ασφάλεια. Η διπλωματία παραμένει ο μόνος τρόπος για να φέρει ειρήνη και ασφάλεια στην περιοχή της Μέσης Ανατολής. Πάρα πολλοί άμαχοι θα είναι για άλλη μια φορά θύματα μιας περαιτέρω κλιμάκωσης. Η ΕΕ θα συνεχίσει να συνεργάζεται με τα εμπλεκόμενα μέρη και τους εταίρους μας για την εξεύρεση ειρηνικής λύσης στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων», δηλώνει ο κ. Κόστα.

Κ. Μητσοτάκης: «Αυτό που σήμερα προέχει είναι η επίδειξη αυτοσυγκράτησης και η επανεκκίνηση των συζητήσεων»

«Αυτό που σήμερα προέχει είναι η επίδειξη αυτοσυγκράτησης και η επανεκκίνηση των συζητήσεων. Περαιτέρω κλιμάκωση θα δημιουργήσει ακόμη μεγαλύτερες συνθήκες αστάθειας σε μια ήδη εξαιρετικά επιβαρυμένη περιοχή. Το ζήτημα αυτό, όπως και όλα τα άλλα μεγάλα θέματα που αφορούν τη διεθνή αρχιτεκτονική ασφάλειας, θα έχουμε την ευκαιρία να συζητήσουμε στο πλαίσιο της Διάσκεψης του ΝΑΤΟ στη Χάγη και του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου στις Βρυξέλλες την ερχόμενη εβδομάδα. Η Ευρώπη οφείλει να σταθεί στο ύψος των περιστάσεων, προς όφελος της διεθνούς ειρήνης και ευημερίας», τόνισε στην αρχή της ανάρτησης του για τον εβδομαδιαίο απολογισμό του κυβερνητικού έργου ο πρωθυπουργός, Κυριάκος Μητσοτάκης, μετά και τον αμερικανικό βομβαρδισμό των πυρηνικών εγκαταστάσεων του Ιράν τα ξημερώματα.

Στάρμερ καλεί το Ιράν «να επιστρέψει στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων»

Ο βρετανός πρωθυπουργός Κιρ Στάρμερ κάλεσε σήμερα το Ιράν «να επιστρέψει στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων» μετά τα αμερικανικά πλήγματα εναντίον των πυρηνικών εγκαταστάσεων της Τεχεράνης.

«Δεν πρέπει ποτέ να επιτραπεί στο Ιράν να αναπτύξει πυρηνικά όπλα και οι Ηνωμένες Πολιτέιες πήραν μέτρα για να αμβλύνουν αυτή την απειλή», δήλωσε ο Στάρμερ μέσω του X, υπογραμμίζοντας πως «η σταθερότητα στην περιοχή αποτελεί προτεραιότητα».

«Καλούμε το Ιράν να επιστρέψει στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων και να βρει μια διπλωματική λύση για να μπει τέλος σ’ αυτή την κρίση», πρόσθεσε.

Κάγια Κάλας: «Όλες οι πλευρές να επιστρέψουν στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων και να αποτρέψουν περαιτέρω κλιμάκωση»

«Δεν πρέπει να επιτραπεί στο Ιράν να αναπτύξει πυρηνικά όπλα, καθώς αυτό θα αποτελούσε απειλή για τη διεθνή ασφάλεια. Καλώ όλες τις πλευρές να κάνουν ένα βήμα πίσω, να επιστρέψουν στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων και να αποτρέψουν περαιτέρω κλιμάκωση», δηλώνει με ανάρτησή της στο Χ η Ύπατη Εκπρόσωπος της ΕΕ για θέματα Εξωτερικής Πολιτικής Κάγια Κάλας. Πρόκειται για την πρώτη, επίσημη απάντηση της ΕΕ στις εξελίξεις στη Μέση Ανατολή και στην επίθεση των ΗΠΑ στο Ιράν. Όπως τονίζει η κ. Κάλας, «οι Υπουργοί Εξωτερικών της ΕΕ θα συζητήσουν την κατάσταση αύριο».

Ο πρωθυπουργός της Νέας Ζηλανδίας, Ουίνστον Πίτερς, υπογράμμισε σε δήλωσή του τη σημασία της διπλωματίας, επισημαίνοντας ότι «η συνεχιζόμενη στρατιωτική δράση στη Μέση Ανατολή είναι εξαιρετικά ανησυχητική και είναι κρίσιμο να αποφευχθεί περαιτέρω κλιμάκωση. Η Νέα Ζηλανδία υποστηρίζει σθεναρά τις προσπάθειες να συνεχιστεί η διπλωματία. Καλούμε όλα τα μέρη να επιστρέψουν στις συνομιλίες. Η διπλωματία θα φέρει πιο διαρκή λύση από περαιτέρω στρατιωτική δράση».

Ανάλογο μήνυμα εξέπεμψε και η Αυστραλία. Εκπρόσωπος της κυβέρνησης τόνισε ότι «το πρόγραμμα πυρηνικής ενέργειας και το πρόγραμμα ανάπτυξης βαλλιστικών πυραύλων δημιουργούσε απειλή για τη διεθνή ειρήνη και ασφάλεια», σημειώνοντας ωστόσο ότι η Καμπέρα στηρίζει την ειρηνική επίλυση της κρίσης: «Καταγράφουμε τη δήλωση του προέδρου των ΗΠΑ ότι τώρα είναι καιρός για ειρήνη. Η κατάσταση ασφαλείας στην περιφέρεια είναι εξαιρετικά ευμετάβλητη. Συνεχίζουμε να καλούμε να υπάρξει αποκλιμάκωση, διάλογος και διπλωματία».

Από την πλευρά του, το Υπουργείο Εξωτερικών του Μεξικού επανέλαβε μέσω ανακοίνωσης στο X τη δέσμευση της χώρας στον ειρηνικό διάλογο: «Η χώρα καλεί να υπάρξει διπλωματικός διάλογος για την αποκατάσταση της ειρήνης ανάμεσα στα μέρη που εμπλέκονται στη σύγκρουση στη Μέση Ανατολή», προσθέτοντας ότι «τηρώντας τις συνταγματικές αρχές ως προς την εξωτερική πολιτική και τις ειρηνιστικές πεποιθήσεις της χώρας μας, διατυπώνουμε εκ νέου την έκκλησή μας να υπάρξει αποκλιμάκωση της έντασης στην περιφέρεια».

Πιο αιχμηρή ήταν η αντίδραση της Βενεζουέλας. Ο Υπουργός Εξωτερικών Ιβάν Χιλ καταδίκασε μέσω Telegram τις επιθέσεις, κάνοντας λόγο για άμεση εμπλοκή των ΗΠΑ και του Ισραήλ: «Η Μπολιβαριανή Δημοκρατία της Βενεζουέλας καταδικάζει σθεναρά και κατηγορηματικά τους βομβαρδισμούς που διεξήγαγε ο στρατός των ΗΠΑ, κατόπιν αιτήματος του κράτους του Ισραήλ, εναντίον πυρηνικών εγκαταστάσεων της Ισλαμικής Δημοκρατίας του Ιράν».

Στο ίδιο μήκος κύματος, ο πρόεδρος της Κούβας, Μιγκέλ Ντίας-Κανέλ, χαρακτήρισε την ενέργεια των ΗΠΑ «επικίνδυνη κλιμάκωση»: «Καταδικάζουμε σθεναρά τους βομβαρδισμούς των ΗΠΑ εναντίον πυρηνικών εγκαταστάσεων στο Ιράν, που αποτελούν επικίνδυνη κλιμάκωση της σύρραξης στη Μέση Ανατολή. Η επίθεση αυτή παραβιάζει κατάφωρα τον Χάρτη του ΟΗΕ και το διεθνές δίκαιο και βυθίζει την ανθρωπότητα σε κρίση με αμετάκλητες συνέπειες».

Την ώρα που οι διεθνείς δυνάμεις καλούν σε αυτοσυγκράτηση και επιστροφή στη διπλωματία, η κατάσταση στη Μέση Ανατολή παραμένει εκρηκτική, με την παγκόσμια κοινότητα να παρακολουθεί με ανησυχία τις εξελίξεις.

Αντιδράσεις Εντός ΗΠΑ: Πολιτική Αντιπαράθεση

Στο εσωτερικό των ΗΠΑ, η επιχείρηση έφερε νέο γύρο πολιτικής σύγκρουσης: Οι Ρεπουμπλικάνοι χαρακτήρισαν την ενέργεια “απολύτως απαραίτητη για την εθνική ασφάλεια”. Οι Δημοκρατικοί κατηγόρησαν τον Τραμπ για “μονομερείς ενέργειες χωρίς έγκριση του Κογκρέσου”. Ορισμένα μέλη του Κογκρέσου ζητούν επίσημη έρευνα για τη νομιμότητα της επίθεσης.

Συμπεράσματα: Ένα Εύθραυστο Σταυροδρόμι

Η κατάσταση στη Μέση Ανατολή εισέρχεται σε κρίσιμο και εξαιρετικά επικίνδυνο στάδιο. Η απόφαση των ΗΠΑ να πλήξουν ιρανικούς πυρηνικούς στόχους σηματοδοτεί το τέλος μιας μακράς περιόδου «ψυχρής αποτροπής» και πιθανή είσοδο σε γενικευμένη σύγκρουση.

Η διπλωματία φαίνεται να έχει μπει στο περιθώριο. Η στρατιωτική κλιμάκωση, οι αντιδράσεις συμμάχων και η κινητικότητα στη Μόσχα δείχνουν ότι τις επόμενες ώρες μπορεί να καθοριστεί η πορεία μιας σύγκρουσης με απρόβλεπτες συνέπειες.

Ο κόσμος παραμένει σε επιφυλακή – και η Ιστορία γράφεται ώρα με την ώρα.

• Ιράν
• Ισραήλ
• Μέση Ανατολή