Δημοσίευση: ’
«Σταυροφορία» Τραμπ στην Ευρώπη: Η νέα στρατηγική των ΗΠΑ, η ακροδεξιά και το δίλημμα των κεντρώων ηγετών
Το βασικό ερώτημα που θέτει η ανάλυση είναι αν οι κεντρώοι ηγέτες της Ευρώπης, οι οποίοι βρίσκονται ήδη υπό πίεση, έχουν τη βούληση και τη δύναμη να τον σταματήσουν.
Το βασικό ερώτημα που θέτει η ανάλυση είναι αν οι κεντρώοι ηγέτες της Ευρώπης, οι οποίοι βρίσκονται ήδη υπό πίεση, έχουν τη βούληση και τη δύναμη να τον σταματήσουν.
Ο Ντόναλντ Τραμπ έχει ξεκινήσει – όπως περιγράφει σε ανάλυσή του το Politico – μια πολιτική «σταυροφορία» με στόχο να προσηλυτίσει την ευρωπαϊκή πολιτική στον δικό του σκοπό. Επιστρατεύει, σύμφωνα με το δημοσίευμα, όλη τη δύναμη της αμερικανικής διπλωματίας για να ενισχύσει «πατριωτικά» κόμματα, να σκληρύνει τη στάση απέναντι στη μετανάστευση, να «καταστρέψει τη λογοκρισία» και – όπως υποστηρίζει – να «σώσει τον πολιτισμό» από την παρακμή.
Το βασικό ερώτημα που θέτει η ανάλυση είναι αν οι κεντρώοι ηγέτες της Ευρώπης, οι οποίοι βρίσκονται ήδη υπό πίεση, έχουν τη βούληση και τη δύναμη να τον σταματήσουν.
Η νέα Στρατηγική Εθνικής Ασφάλειας και το δόγμα «μετατόπισης προς τα δεξιά»
Στο πρόσφατα δημοσιευμένο έγγραφο της νέας Στρατηγικής Εθνικής Ασφάλειας των ΗΠΑ, ο Λευκός Οίκος παρουσιάζει για πρώτη φορά συγκροτημένα την προσέγγισή του στις γεωπολιτικές προκλήσεις. Η ειρήνη στην Ουκρανία αναφέρεται μόνο φευγαλέα· αντίθετα, για την Ευρώπη το κείμενο είναι σαφές: η ασφάλεια της ηπείρου – και άρα και των ΗΠΑ – περνά μέσα από μια αποφασιστική μετατόπιση της πολιτικής προς τα δεξιά.
Σε τρεις σελίδες, το έγγραφο κατηγορεί την Ευρωπαϊκή Ένωση ότι με τις πολιτικές της αυξάνει τον κίνδυνο «διαγραφής του πολιτισμού», λόγω της αύξησης των μεταναστών, της πτώσης των γεννήσεων και της υποτιθέμενης διάβρωσης των δημοκρατικών ελευθεριών. «Εάν οι παρούσες τάσεις συνεχιστούν, η ήπειρος θα είναι αγνώριστη σε 20 χρόνια ή λιγότερο», προειδοποιεί.
Το κείμενο φτάνει στο σημείο να αμφισβητεί αν ορισμένα κράτη-μέλη του ΝΑΤΟ θα έχουν, σε λίγες δεκαετίες, «οικονομίες και στρατούς αρκετά ισχυρούς ώστε να παραμείνουν αξιόπιστοι σύμμαχοι», αφήνοντας ανοιχτό εάν χώρες που θα έχουν «μη ευρωπαϊκή πλειοψηφία» στον πληθυσμό τους θα θέλουν καν να παραμείνουν στη συμμαχία.
«Θέλουμε η Ευρώπη να παραμείνει ευρωπαϊκή» – Η ρητορική της «μεγάλης αντικατάστασης»
Η φυλετική διάσταση της ρητορικής είναι δύσκολο να αγνοηθεί. Με αναφορές στη μείωση γεννήσεων και την αύξηση της μετανάστευσης, η γλώσσα του κειμένου θυμίζει έντονα τη «θεωρία της μεγάλης αντικατάστασης»– μια ρατσιστική θεωρία συνωμοσίας που υποστηρίζει ότι οι «ελίτ» επιδιώκουν να αντικαταστήσουν τους λευκούς Ευρωπαίους με μετανάστες.
«Θέλουμε η Ευρώπη να παραμείνει ευρωπαϊκή», αναφέρει χαρακτηριστικά το έγγραφο, υιοθετώντας διατύπωση οικεία σε ακροδεξιά ακροατήρια σε χώρες όπως η Ουγγαρία, η Ιταλία, η Ολλανδία και η Γερμανία, όπου η ρητορική αυτή έχει ήδη γίνει κεντρικό πολιτικό εργαλείο.
Από το MAGA στο «MEGA»: Στρατηγική αλλαγής καθεστώτος στην Ευρώπη
Η πολιτική «συνταγή» που προτείνεται είναι ουσιαστικά μια στρατηγική αλλαγής καθεστώτος μέσω εκλογών. «Στόχος μας θα πρέπει να είναι να βοηθήσουμε την Ευρώπη να διορθώσει την τρέχουσα πορεία της», αναφέρει το κείμενο, κάνοντας λόγο για «καλλιέργεια αντίστασης» μέσα στα ίδια τα ευρωπαϊκά κράτη.
Η στρατηγική εξυμνεί την «αυξανόμενη επιρροή των πατριωτικών ευρωπαϊκών κομμάτων» ως λόγο αισιοδοξίας για την Αμερική του Τραμπ. Με άλλα λόγια, το μήνυμα είναι ξεκάθαρο: στήριξη στην ακροδεξιάως μέσο για να γίνει η Ευρώπη «ξανά μεγάλη» – από το MAGA στο MEGA (Make Europe Great Again).
Μακρόν, Στάρμερ, Μερτς: Κεντρώοι ηγέτες σε υπαρξιακό δίλημμα
Μέχρι τώρα, οι Ευρωπαίοι ηγέτες έχουν επιλέξει τη γραμμή της ψυχραιμίας και της αποφυγής ανοιχτής σύγκρουσης με τον Τραμπ, παρά τις συνεχείς προκλήσεις. Ωστόσο, για ηγέτες όπως ο Εμανουέλ Μακρόν στο Παρίσι, ο Κιρ Στάρμερ στο Λονδίνο και ο Φρίντριχ Μερτς στο Βερολίνο, το νέο δόγμα της Ουάσινγκτον εξελίσσεται σε υπαρξιακή απειλή.
Με κρίσιμες εκλογικές αναμετρήσεις να πλησιάζουν σε Βρετανία και Γερμανία, και το φάσμα των πρόωρων εκλογών πάντα παρόν στη Γαλλία, τα κόμματα που ευθυγραμμίζονται με το κίνημα MAGA – όπως το Reform UK, η Εναλλακτική για τη Γερμανία (AfD) και η Εθνική Συσπείρωση της Μαρίν Λεπέν – βρίσκονται σε τροχιά ενίσχυσης εις βάρος των κεντρώων κομμάτων.
Η διαφορά, όπως σημειώνει η ανάλυση, είναι πως τώρα οι ΗΠΑ δεν κρύβουν ότι μπορεί να παρέμβουν πολιτικά υπέρ αυτών των δυνάμεων.
Η «ασπίδα δημοκρατίας» της ΕΕ και η δύσκολη στοχοποίηση των ΗΠΑ
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει παρουσιάσει την ιδέα μιας «ασπίδας δημοκρατίας» για την προστασία των εκλογών από παραπληροφόρηση και ξένες παρεμβάσεις. Επισήμως, στόχος είναι η αντιμετώπιση δρώντων όπως η Ρωσία, αλλά οι διατυπώσεις είναι αρκετά γενικές ώστε να συμπεριλαμβάνουν πλέον και την «Αμερική του Τραμπ».
Ωστόσο, οι Ευρωπαίοι αξιωματούχοι εμφανίζονται επιφυλακτικοί στο να κατονομάσουν τις ΗΠΑ ως παράγοντα παρέμβασης. «Έχουν δικαίωμα να έχουν τις απόψεις τους, αλλά εμείς έχουμε τα δικά μας πρότυπα», δήλωσε ο επίτροπος Μάικλ ΜακΓκράθ, αποφεύγοντας να ανοίξει ευθέως μέτωπο με έναν «στενό εταίρο» όπως οι ΗΠΑ.
Αξιοθρήνητοι, εξαρτημένοι, αλλά… απαραίτητοι
Η αμερικανική περιφρόνηση για το ευρωπαϊκό κέντρο δεν είναι καινούργια. Στελέχη της κυβέρνησης Τραμπ έχουν ήδη επιτεθεί στην Ευρώπη για θέματα ελευθερίας λόγου, δημοκρατίας και αμυντικών δαπανών. Ο αντιπρόεδρος Τζέι Ντι Βανς έχει καταγγείλει ευρωπαϊκούς περιορισμούς στην online ρητορική, ο Έλον Μασκέχει παρέμβει ανοιχτά υπέρ της AfD και εναντίον της ΕΕ, ενώ ο υπουργός Πολέμου Πιτ Χέγκσεθ φέρεται να χαρακτήρισε τους Ευρωπαίους «αξιοθρήνητους» που «διασφαλίζουν την ασφάλειά τους στην πλάτη των ΗΠΑ».
Η διαφορά είναι πως τώρα όλα αυτά δεν είναι απλώς δηλώσεις, αλλά εντάσσονται σε επίσημο έγγραφο στρατηγικής. Όπως παραδέχτηκε ανώνυμα Ευρωπαίος διπλωμάτης: «Άλλο να τα λένε μεταξύ τους ή σε μια ομιλία στο Μόναχο και άλλο να τα γράφουν σε επίσημη στρατηγική».
Η άνοδος της ευρωπαϊκής δεξιάς και τα όρια της «σιωπηλής άμυνας»
Το πιο ανησυχητικό για τους Μακρόν, Στάρμερ και Μερτς είναι ότι η ανάλυση του Τραμπ μπορεί να έχει πολιτική βάση: μια κρίσιμη μάζα ψηφοφόρων φαίνεται πράγματι να αναζητά τη δική της εκδοχή μιας «ευρωπαϊκής MAGA».
Στη Βρετανία, το Reform UK του Νάιτζελ Φάρατζ ετοιμάζεται για σημαντικά κέρδη στις περιφερειακές και τοπικές εκλογές, απειλώντας να προκαλέσει πολιτική κρίση στους Εργατικούς. Στη Γαλλία, η Εθνική Συσπείρωση πιέζει ασφυκτικά την προεδρική πλειοψηφία, ενώ στη Γερμανία η AfD αναγκάζει τον Μερτς να υιοθετεί όλο και πιο σκληρές θέσεις στο μεταναστευτικό.
Όπως παραδέχτηκε πρόσφατα ο Στάρμερ σε συνέντευξή του στον Economist, μετά από ιδιωτικό δείπνο με τον Μερτς στο Βερολίνο, οι κεντρώοι ηγέτες αντιμετωπίζουν «τις ίδιες προκλήσεις, ή εκδοχές των ίδιων προκλήσεων». Το ερώτημα είναι αν οι ιδιωτικές συζητήσεις και η διακριτική διπλωματία επαρκούν, την ώρα που η Ουάσινγκτον φαίνεται έτοιμη να παίξει ανοιχτά πολιτικό ρόλο στην ευρωπαϊκή σκηνή.
ολες οι ειδησεις
Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, στο Newpost.gr