Στενά του Ορμούζ – Μεγάλος χαμένος η Ευρώπη: Από τη ρωσική «απεξάρτηση» στην αμερικανική ενεργειακή ομηρία

Το κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ, μετά από την απόφαση του ιρανικού κοινοβουλίου και την κλιμάκωση της στρατιωτικής σύγκρουσης στη Μέση Ανατολή, έρχεται να πλήξει ακαριαία την ήδη ευάλωτη ενεργειακή ισορροπία της Ευρώπης.

Μετά την επιβολή κυρώσεων κατά της Ρωσίας, οι χώρες της Ε.Ε. στράφηκαν σε εναλλακτικούς προμηθευτές πετρελαίου και φυσικού αερίου, μεταξύ των οποίων και τα κράτη του Κόλπου. Πλέον όμως, με τα Στενά να παραμένουν κλειστά και τον Περσικό να έχει μετατραπεί σε εμπόλεμη ζώνη, η Ευρώπη κόβεται από τη βασικότερη πηγή προσφοράς ενέργειας παγκοσμίως.

Έκρηξη τιμών και εφιαλτικά σενάρια

Το 30% του παγκόσμιου πετρελαίου και LNG περνά καθημερινά από το Στενό του Ορμούζ. Οποιαδήποτε παρατεταμένη παύση στη διέλευση σημαίνει:

• Δραματικές αυξήσεις τιμών στα ευρωπαϊκά χρηματιστήρια ενέργειας,

• Πιθανές ελλείψεις σε βιομηχανικές μονάδες και οικιακή κατανάλωση,

• Νέο κύμα πληθωριστικών πιέσεων στην Ε.Ε., ειδικά σε χώρες όπως η Γερμανία και η Γαλλία, που βασίζονται σε βιομηχανικό μοντέλο έντασης ενέργειας.

Στρατηγική αντεπίθεση από το Ιράν – Κλείνει τα Στενά του Ορμούζ: Παγκόσμια ανησυχία για επέκταση της σύγκρουσης και εκτίναξη των τιμών σε ενέργεια και τρόφιμα

ΗΠΑ: ο μόνος «σωτήρας» – με κόστος

Σε αυτό το κενό, οι Ηνωμένες Πολιτείες εμφανίζονται ως η μόνη πηγή αξιόπιστης ενεργειακής στήριξης: LNG από σχιστολιθικά κοιτάσματα, εξαγωγές πετρελαίου και επείγουσες συμβάσεις προμήθειας. Όμως:

• Το κόστος είναι τεράστιο, τόσο σε οικονομικό όσο και σε στρατηγικό επίπεδο.

• Οι τιμές του αμερικανικού LNG είναι υπερδιπλάσιες των προπολεμικών ρωσικών τιμών.

• Η μετατροπή της Ε.Ε. σε ενεργειακό εξαρτημένο πελάτη της Ουάσινγκτον δημιουργεί ανισορροπία και στα υπόλοιπα πεδία της διατλαντικής σχέσης.

Ενεργειακή αποαποικιοποίηση ή νέα εξάρτηση;

Η απομάκρυνση της Ευρώπης από τη Ρωσία παρουσιάστηκε αρχικά ως μια ιστορική ευκαιρία για την πράσινη μετάβαση και την «ενεργειακή κυριαρχία» της Ένωσης. Όμως τα γεγονότα των τελευταίων ημερών δείχνουν ότι:

• Η ενεργειακή μετάβαση παραμένει ημιτελής και ευάλωτη,

• Η εξάρτηση απλώς μετατοπίζεται: από τη Μόσχα στην Ουάσινγκτον.

Και όλα αυτά, ενώ η Κίνα ενισχύει τις δικές της ενεργειακές συμμαχίες με το Ιράν και τη Ρωσία, δημιουργώντας έναν «ευρασιατικό άξονα» αυτάρκειας και πολιτικού ελέγχου.

Μπορεί η Ευρώπη να σταθεί ενεργειακά ανεξάρτητη;

Το ερώτημα που προκύπτει πλέον δεν είναι αν η Ευρώπη θα πληρώσει ακριβά την ενεργειακή της στρατηγική — αυτό είναι δεδομένο. Το ζητούμενο είναι αν θα μπορέσει να αποκτήσει πραγματική στρατηγική αυτονομία, ή αν θα περάσει από τη ρωσική κηδεμονία σε μια νέα εξάρτηση δυτικού τύπου, με σημαία τα αστέρια και τις ρίγες.

• ενέργεια
• Ευρώπη
• καύσιμα
• πετρέλαιο
• Στενά του Ορμούζ
• τιμές