Στενά του Ορμούζ: Το Ιράν εξετάζει «πάγωμα» μεταφορών – Στο τραπέζι νέα συνάντηση με ΗΠΑ

Η Τεχεράνη εξετάζει σοβαρά το ενδεχόμενο προσωρινής αναστολής των θαλάσσιων μεταφορών μέσω των Στενών του Ορμούζ, επιχειρώντας να αποφύγει μια επικίνδυνη κλιμάκωση με τις Ηνωμένες Πολιτείες και να διατηρήσει ανοιχτό το παράθυρο για νέες διαπραγματεύσεις πριν από τη λήξη της εκεχειρίας την επόμενη εβδομάδα.

Τι σχεδιάζει το Ιράν στο Στενό του Ορμούζ;

Σύμφωνα με πληροφορίες που επικαλείται το Bloomberg, η ιρανική πλευρά εξετάζει μια προσωρινή παύση της ναυτιλιακής δραστηριότητας για λίγες ημέρες, ως κίνηση τακτικής που θα μειώσει τον κίνδυνο ενός επεισοδίου στον πιο κρίσιμο ενεργειακό διάδρομο του πλανήτη. Η απόφαση αυτή, εφόσον ληφθεί, συνδέεται άμεσα με την επιδίωξη επανεκκίνησης των συνομιλιών με την Ουάσιγκτον.

Η χρονική συγκυρία θεωρείται εξαιρετικά ευαίσθητη, καθώς οι δύο πλευρές προετοιμάζουν νέα συνάντηση πρόσωπο με πρόσωπο, με στόχο την παράταση της εκεχειρίας. Την ίδια στιγμή, ο Πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, έχει ήδη προχωρήσει στην εφαρμογή ναυτικού αποκλεισμού για τον περιορισμό των ιρανικών εξαγωγών πετρελαίου.

Πώς επηρεάζουν οι εξελίξεις τις αγορές πετρελαίου;

Οι αγορές ενέργειας παρακολουθούν στενά τις εξελίξεις στο Στενό του Ορμούζ, από το οποίο διέρχεται σημαντικό ποσοστό της παγκόσμιας προσφοράς πετρελαίου. Μετά τις πληροφορίες περί πιθανής αποκλιμάκωσης, τα συμβόλαια μελλοντικής εκπλήρωσης υποχώρησαν, με το Brent να κινείται κοντά στα 98 δολάρια.

Αναλυτές επισημαίνουν ότι μια προσωρινή παύση των αποστολών θα μπορούσε να εκληφθεί ως σαφές μήνυμα αποκλιμάκωσης. Η Center for a New American Security, μέσω της ερευνήτριας Ρέιτσελ Ζιέμπα, εκτιμά ότι μια τέτοια κίνηση θα δείξει πρόθεση αποφυγής ενός νέου πολέμου στην περιοχή, μετατοπίζοντας το ενδιαφέρον των αγορών από την ένταση στη διπλωματία.

Αντίστοιχα, η Control Risks υπογραμμίζει ότι η παύση θα μπορούσε να λειτουργήσει ως μέτρο οικοδόμησης εμπιστοσύνης πριν από τον επόμενο γύρο συνομιλιών.

Υπάρχουν «τρύπες» στον αμερικανικό αποκλεισμό;

Παρά την επιβολή ναυτικού αποκλεισμού από τις ΗΠΑ, η εικόνα στο πεδίο δείχνει ότι η θαλάσσια κυκλοφορία δεν έχει διακοπεί πλήρως. Μέχρι σήμερα, τουλάχιστον τρία δεξαμενόπλοια έχουν διασχίσει το Στενό του Ορμούζ χωρίς να παραβιάσουν ευθέως τους περιορισμούς.

Ένα από αυτά, το τάνκερ Peace Gulf με σημαία Παναμά, κατευθύνεται προς το λιμάνι Χαμρίγια στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, μεταφέροντας συνήθως ιρανική νάφθα. Παράλληλα, δύο ακόμη πλοία υπό καθεστώς κυρώσεων βρίσκονται σε κίνηση, μεταξύ αυτών το Handy Murlikishan που αναμένεται να φορτώσει μαζούτ στο Ιράκ στις 16 Απριλίου.

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει και η περίπτωση του Rich Starry, κινεζικών συμφερόντων, το οποίο μεταφέρει περίπου 250.000 βαρέλια μεθανόλης και αποτελεί το πρώτο πλοίο που εξήλθε από τον Περσικό Κόλπο μετά την έναρξη του αποκλεισμού.

Ποιος είναι ο ρόλος της Κίνας και τι σημαίνει για την ένταση;

Η αντίδραση του Πεκίνου ήταν άμεση, με το υπουργείο Εξωτερικών της Κίνα να χαρακτηρίζει τον αμερικανικό αποκλεισμό «επικίνδυνο και ανεύθυνο». Η στάση αυτή υποδηλώνει ότι το ζήτημα δεν περιορίζεται σε διμερές επίπεδο ΗΠΑ–Ιράν, αλλά αποκτά ευρύτερες γεωπολιτικές διαστάσεις.

Το γεγονός ότι πλοία με κινεζική εμπλοκή συνεχίζουν να διέρχονται από το Στενό του Ορμούζ αναδεικνύει τις δυσκολίες στην πλήρη εφαρμογή του αποκλεισμού και ενισχύει την αβεβαιότητα για τις επόμενες κινήσεις των εμπλεκόμενων πλευρών.

Πού οδηγούνται οι εξελίξεις τις επόμενες ημέρες;

Το επόμενο διάστημα θεωρείται κρίσιμο, καθώς η εκεχειρία λήγει εντός της επόμενης εβδομάδας και οι διαπραγματεύσεις βρίσκονται σε λεπτό σημείο. Η Τεχεράνη φαίνεται να αναζητά μια ισορροπία ανάμεσα στην αποφυγή στρατιωτικής σύγκρουσης και στη διατήρηση της διαπραγματευτικής της ισχύος.

Ωστόσο, η στάση του Σώματος των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης παραμένει απρόβλεπτη. Οποιαδήποτε απόφαση για αμφισβήτηση του αμερικανικού αποκλεισμού στην πράξη θα μπορούσε να οδηγήσει σε νέα ένταση, με άμεσες επιπτώσεις όχι μόνο στη Μέση Ανατολή αλλά και στην παγκόσμια οικονομία.

Σε αυτό το περιβάλλον, κάθε κίνηση –ακόμη και μια προσωρινή παύση μεταφορών– αποκτά βαρύνουσα σημασία, καθώς μπορεί να λειτουργήσει είτε ως γέφυρα αποκλιμάκωσης είτε ως προάγγελος μιας νέας κρίσης.

• Στενά του Ορμούζ