Στις φλόγες το Ιράν: Από οικονομική οργή σε πολιτική εξέγερση- Καταστολή, διαδηλωτές και μπλοκάρισμα του διαδικτύου σε μία χώρα σε κρίση

Σε μια από τις πιο εκτεταμένες λαϊκές κινητοποιήσεις των τελευταίων ετών, το Ιράν δοκιμάζεται από νέο κύμα μαζικών αντικυβερνητικών διαδηλώσεων που ξεπερνούν σε ένταση και έκταση τις αρχικές διαμαρτυρίες για την οικονομική κρίση και τον πληθωρισμό. Οι διαδηλώσεις, που άρχισαν στις 28 Δεκεμβρίου ως αντίδραση στην εκτίναξη του κόστους ζωής και τη γενικευμένη οικονομική δυσπραγία, γρήγορα μετατράπηκαν σε ανοιχτή αμφισβήτηση της θεοκρατικής ηγεσίας της χώρας και του ίδιου του Αγιότολαχ Αλί Χαμενεΐ.

Είκονα από τους Δρόμους: Χιλιάδες στους Δρόμους, Δεκάδες Νεκροί

Οι κινητοποιήσεις έχουν εξαπλωθεί σχεδόν σε όλη τη χώρα, με χιλιάδες πολίτες να βγαίνουν στους δρόμους της Τεχεράνης, του Μασχάντ, του Κομ, της Χαμεντάν και άλλων πόλεων, μπλοκάροντας δρόμους, ανάβοντας φωτιές και φωνάζοντας συνθήματα ενάντια στην κυβέρνηση.

Σύμφωνα με ανεξάρτητες οργανώσεις για τα ανθρώπινα δικαιώματα, τουλάχιστον 50 διαδηλωτές έχουν χάσει ήδη τη ζωή τους από την έναρξη των κινητοποιήσεων, συμπεριλαμβανομένων παιδιών, ενώ εκατοντάδες έχουν τραυματιστεί σοβαρά.

Από την πλευρά του, κυβερνητικές πηγές αναφέρουν επίσης απώλειες ανάμεσα στις δυνάμεις ασφαλείας, κατηγορώντας «ένοπλους ταραχοποιούς» για επιθέσεις κατά δημόσιων και στρατιωτικών εγκαταστάσεων.

Ιράν: 14η νύχτα διαδηλώσεων με σχεδόν πλήρες μπλακ άουτ στο διαδίκτυο – «Παραφυλάει» ο Τραμπ, φόβοι για γενικευμένη κλιμάκωση

Κλιμάκωση της καταστολής και συλλήψεις

Η ιρανική κυβέρνηση έχει απαντήσει με σκληρή καταστολή. Εκτός από τις δεκάδες συλλήψεις (πλέον πάνω από 2.300 σύμφωνα με οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων), οι αρχές έχουν επιβάλει σχεδόν πλήρη διακοπή της πρόσβασης στο διαδίκτυο και τις τηλεπικοινωνίες για να περιορίσουν την επικοινωνία μεταξύ των διαδηλωτών και να εμποδίσουν τη ροή πληροφοριών προς τον έξω κόσμο.

Παράλληλα, η ηγεσία των Φρουρών της Επανάστασης έχει χαρακτηρίσει τις κινητοποιήσεις ως έργο «τρομοκρατικών ομάδων» και επανέλαβε ότι η διατήρηση της εσωτερικής ασφάλειας αποτελεί «κόκκινη γραμμή» για το καθεστώς.

Σε αυτό το πλαίσιο, το δικαστικό σύστημα δεν έχει αποκλείσει ούτε την επιβολή αυστηρών ποινών, συμπεριλαμβανομένης και της θανατικής, εναντίον αυτών που θεωρούνται υπεύθυνοι για «αντι-επανάσταση» και «εχθρικές ενέργειες».

Διεθνείς πιέσεις και ρόλος της διασποράς

Στο διεθνές επίπεδο, οι αντιδράσεις είναι ποικίλες. Πηγές αναφέρουν ότι η κυβέρνηση των Ηνωμένων Πολιτειών υπό τον Πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ (Πρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών) έχει εκφράσει στήριξη στους Ιρανούς διαδηλωτές και έχει προειδοποιήσει για ενδεχόμενη παρέμβαση σε περίπτωση περαιτέρω κλιμάκωσης της βίας, χωρίς όμως να έχει υπάρξει προς το παρόν άμεση στρατιωτική δέσμευση.

Στο ίδιο μήκος κύματος, το κίνημα της ιρανικής διασποράς, με μορφές όπως ο Ρεζά Παχλαβί (εξόριστος γιος του τελευταίου Σάχη του Ιράν), καλεί σε συνέχιση και κλιμάκωση των κινητοποιήσεων, επιχειρώντας να συνδέσει το παρόν κύμα με βαθύτερες απαιτήσεις πολιτικής αλλαγής.

Παράλληλα, καλλιτέχνες και πολιτιστικοί παράγοντες μέσα και έξω από το Ιράν καταδικάζουν την αποκοπή του διαδικτύου και την κρατική καταστολή, χαρακτηρίζοντας τα μέτρα «εργαλείο φίμωσης» που στοχεύει στη συγκάλυψη της πραγματικής έκτασης της βίας.

Το επόμενο κρίσιμο στάδιο

Οι προοπτικές παραμένουν αβέβαιες. Η διακοπή επικοινωνιών δυσχεραίνει την πλήρη αξιολόγηση της κατάστασης, ενώ η ασταθής οικονομική και κοινωνική βάση της Ιρανικής κοινωνίας καθιστά πιθανή περαιτέρω κλιμάκωση. Το κίνημα δείχνει ικανό να υπερβεί τα αρχικά οικονομικά του όρια και να μετατραπεί σε πολιτική αμφισβήτηση της θεοκρατικής δομής εξουσίας. Η τύχη του καθεστώτος, τουλάχιστον βραχυπρόθεσμα, θα κριθεί τόσο από την εσωτερική δυναμική των κινητοποιήσεων όσο και από το πώς θα αντιδράσουν οι δυνάμεις ασφαλείας και η διεθνής κοινότητα.

• Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ
• Ιράν
• νεκροί
• Χαμεντάν