Στους πρυτάνεις τα κονδύλια για την έρευνα

Ελεύθεροι θα είναι σύντομα οι λογαριασμοί έρευνας των ΑΕΙ. Με νομοθετική ρύθμιση που περνάει το υπουργείο Παιδείας σε συνεργασία με τη Γενική Γραμματεία Ερευνας και Τεχνολογίας, οι περίφημοι ΕΛΚΕ (οι λογαριασμοί έρευνας των ΑΕΙ) απελευθερώνονται από το δημόσιο λογιστικό και γυρίζουν στον έλεγχο των ιδρυμάτων, σύμφωνα με «Τα ΝΕΑ».

Η ρύθμιση αυτή συντάσσεται με διαδικασίες – εξπρές και θα προστεθεί σύντομα σε νομοσχέδιο της κυβέρνησης. Το θέμα αυτό θα συζητηθεί μεταξύ άλλων στη συνάντηση που θα έχει σήμερα η υπουργός Παιδείας, Νίκη Κεραμέως, συνοδεία του υφυπουργού της και αρμόδιου για τα θέματα ανώτατης εκπαίδευσης Βασίλη Διγαλάκη με το προεδρείο της Συνόδου Πρυτάνεων.

Πρόκειται για ένα πρόβλημα που συζητείται καιρό, καθώς τα ΑΕΙ της χώρας υποφέρουν επί μήνες από έλλειψη «οξυγόνου» λόγω της αυξανόμενης γραφειοκρατίας στη διαχείριση των ερευνητικών τους έργων, κάτι που στραγγαλίζει τελικά την επιστημονική τους παρουσία και περιορίζει τις δυνατότητες απορρόφησης των σχετικών κονδυλίων. Οπως είναι γνωστό οι ΕΛΚΕ αποτελούν ουσιαστικά τους μόνους λογαριασμούς των ΑΕΙ που έχουν σήμερα στα ταμεία τους χρήματα, καθώς σε αυτούς καταλήγουν όλες οι ροές από τα ερευνητικά προγράμματα και την παρουσία των επιστημόνων τους στην Ελλάδα και το εξωτερικό.

Μάλιστα, με νομοθετικές ρυθμίσεις είχε αποφασιστεί στο παρελθόν ότι ένα ποσοστό των χρημάτων αυτών μπορούν να τα αξιοποιούν τα ΑΕΙ και για την κάλυψη των λειτουργικών τους αναγκών. Ετσι, τα πανεπιστήμια τα τελευταία χρόνια πρακτικά «ζούσαν» χάρη στους ΕΛΚΕ, που έφτασαν να καλύπτουν σημαντικό κομμάτι των άμεσων λειτουργικών τους δαπανών, καθώς τα κρατικά κονδύλια πολλές φορές καθυστερούσαν και βεβαίως διαρκώς μειώνονταν. Πολλοί δε είναι εκείνοι που υποστηρίζουν ότι χωρίς αυτούς τα ΑΕΙ θα κατέρρεαν.

Ωστόσο με την ένταξη των ΕΛΚΕ στο δημόσιο λογιστικό πριν από ενάμιση χρόνο και τις ασφυκτικές γραφειοκρατικές διαδικασίες που την ακολούθησαν, πολλά ιδρύματα πάτησαν απότομα φρένο στις ερευνητικές τους δραστηριότητες. Οπως αναφέρουν μάλιστα οι εκπρόσωποι των πανεπιστημίων, διεθνώς, η διαχείριση των ερευνητικών έργων πραγματοποιείται σε πλαίσιο ελέγχων διαφάνειας και νομιμότητας, δίνοντας έμφαση στα ερευνητικά αποτελέσματα και την αξιοποίησή τους.

Επιπλέον σε πρόσφατο ψήφισμά τους οι ερευνητές της χώρας μέσω της Ενωσής τους, ανέφεραν χαρακτηριστικά ότι οι Ειδικοί Λογαριασμοί Κονδυλίων Ερευνας δημιουργήθηκαν το 1985 προκειμένου τα δημόσια ιδρύματα να διαχειρίζονται ευέλικτα τους ερευνητικούς τους πόρους, έξω από το ασφυκτικό κρατικό πλαίσιο. Κατ’ επέκταση το νομικό πλαίσιο που ενέταξε τους ΕΛΚΕ στο δημόσιο λογιστικό θεωρήθηκε από πολλούς βαθιά αντιπαραγωγικό.
Αλλαγές στις πρυτανικές εκλογές. Με αλλαγές στις πρυτανικές εκλογές για την ανάδειξη των διοικήσεων των ΑΕΙ προχωράει η σύνταξη του νέου νόμου – πλαισίου για τα πανεπιστήμια από το υπουργείο Παιδείας. Ετσι, αλλάζει η διάταξη με την οποία οι πρυτάνεις των ΑΕΙ εκλέγονται με διαφορετικό ψηφοδέλτιο από αυτό των αντιπρυτάνεών τους, κάτι που είχε δημιουργήσει προβλήματα «συνεννόησης» το προηγούμενο χρονικό διάστημα στα ανώτατα ιδρύματα της χώρας. Η διάταξη αυτή είχε ψηφισθεί προ τριετίας, με άμεσο αποτέλεσμα σε πολλά ΑΕΙ οι πρυτάνεις τους να φτάνουν να συνδιοικούν το ίδρυμά τους με αντιπρυτάνεις που είχαν διαφορετικούς στόχους ή διαφορετική προσέγγιση με αυτούς σε σημαντικά ζητήματα, όπως το πανεπιστημιακό άσυλο ή η διαχείριση των οικονομικών τους.

Είναι χαρακτηριστικό ότι σε μεγάλο περιφερειακό πανεπιστήμιο της χώρας είχε καταγραφεί η εικόνα ο αντιπρύτανης οικονομικού σχεδιασμού του να καταψηφίζει τον προϋπολογισμό του ιδρύματος τον οποίο η Σύγκλητος ενέκρινε και στη συνέχεια να πρέπει ο ίδιος να εφαρμόσει την απόφαση με την οποία διαφώνησε, όπως αναφέρει το δημοσίευμα των «ΝΕΩΝ».

«Ηταν σαν να καταψηφίζει ο υπουργός Οικονομικών μιας κυβέρνησης τον προϋπολογισμό της και στην συνέχεια να πρέπει να τον εφαρμόσει!» σχολιάζει χαρακτηριστικά ο υφυπουργός Παιδείας για θέματα ανώτατης εκπαίδευσης Βασίλης Διγαλάκης μιλώντας στα «ΝΕΑ» και περιγράφοντας τον παράλογο χαρακτήρα του θεσμικού πλαισίου που ισχύει σήμερα στην εκλογή των διοικήσεων των ΑΕΙ.

Ο Διγαλάκης σε πρόσφατη παρέμβαση του στη Βουλή αναφέρθηκε και στο θέμα της κατάργησης του νόμου για την ίδρυση της Νομικής στην Πάτρα, η οποία όπως είπε κρίθηκε αναγκαία καθώς έγινε χωρίς ακαδημαϊκα κριτήρια, χωρίς να λαμβάνονται υπόψη τα αποτελέσματα της αξιολόγησης, χωρίς ουσιαστικές μελέτες σκοπιμότητας και βιωσιμότητας, χωρίς συνολικό σχεδιασμό και χωρίς ουσιαστική συμμετοχή της Ανεξάρτητης Αρχής Διασφάλισης και Πιστοποίησης της Ποιότητας στην Ανώτατη Εκπαίδευση (ΑΔΙΠ).

• ΑΕΙ
• κονδύλια
• πρυτάνεις